Zdrowie psychiczne, w tym zapobieganie samobójstwom, staje się w Europie priorytetem, a liczba zgonów w Unii Europejskiej lekko spada, choć kraje różnie to odczuwają.
Ponad 48 tys. mieszkańców Unii Europejskiej zmarło w 2023 roku w wyniku celowego samouszkodzenia – wynika z najnowszych danych Eurostatu. To liczba, która w ostatniej dekadzie powoli spada.
REKLAMA
REKLAMA
Odpowiada to standaryzowanemu współczynnikowi zgonów na poziomie 10,4 na 100 tys. osób, nieco mniej niż 10,6 w 2022 roku i 12,2 w 2013 roku.
Najwięcej zgonów z powodu samobójstw na 100 tys. mieszkańców odnotowano na Litwie (18,8), w Słowenii (16,4) i na Węgrzech (16,1).
Z kolei najniższe wskaźniki zarejestrowano na Cyprze (3,5), w Grecji (4,3) i na Malcie (5,5).
„Samobójstwo to złożone zjawisko i najczęściej nie ma jednego wydarzenia ani jednego czynnika, który skłania kogoś do odebrania sobie życia” – podkreślają Samaritans, organizacja charytatywna zajmująca się zapobieganiem samobójstwom.
„Zazwyczaj ryzyko rośnie przez nałożenie się wielu różnych czynników. Na ryzyko samobójstwa wpływa kombinacja czynników indywidualnych, wspólnotowych i społecznych”.
Samobójstwa w Europie. Kto jest najbardziej narażony?
Współczynniki samobójstw są wyższe wśród mężczyzn niż kobiet.
W 2023 roku wskaźnik samobójstw wyniósł 16,9 na 100 tys. mężczyzn i 5 na 100 tys. kobiet.
Mężczyźni stanowili 76,4 proc. wszystkich ofiar samobójstw w Unii Europejskiej. Odsetek ten wahał się od 70,2 proc. w Holandii do 90,3 proc. na Malcie.
Nie ma jednoznacznego wyjaśnienia, dlaczego samobójstwa znacznie częściej dotyczą mężczyzn niż kobiet. Częściowo może to wynikać z tego, że niektóre czynniki ryzyka oddziałują na mężczyzn inaczej niż na kobiety – wskazują Samaritans.
„Na przykład oczekiwania społeczne wobec mężczyzn sprawiają, że rzadziej ujawniają myśli samobójcze lub szukają pomocy. Rozpad związku również bardziej zwiększa ryzyko samobójstwa u mężczyzn” – dodaje organizacja.
„Inne czynniki ryzyka mogą częściej występować u jednej płci – na przykład kobiety częściej niż mężczyźni dokonują samouszkodzeń” – zaznacza organizacja.
Wiek to kolejny czynnik, który ma wpływ na odsetek samobójstw – podkreśla Eurostat. Wskaźnik rośnie wraz z wiekiem.
W grupie osób w wieku 65 lat i więcej wskaźnik wyniósł 17,3 na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy wśród dzieci i młodzieży poniżej 15 lat – 0,2 na 100 tys.
We wszystkich grupach wiekowych wskaźniki były wyższe u mężczyzn, z wyjątkiem dzieci poniżej 15 lat, gdzie poziom był zbliżony.
Co robi UE, by zająć się problemami zdrowia psychicznego?
Od czerwca 2023 roku Komisja Europejska wzmocniła swoje działania w obszarze zdrowia psychicznego, uznając jego związek z „odpornością społeczną i gospodarczą”.
Unia podejmuje działania na rzecz zapobiegania samobójstwom poprzez szereg inicjatyw dotyczących zdrowia psychicznego, wspieranych kwotą ponad 1,2 mld euro w programach EU4Health, Horyzont Europa i Erasmus+.
Komisja wspiera też państwa członkowskie w szkoleniu nauczycieli, rozwijaniu sieci wsparcia rówieśniczego oraz opracowywaniu narzędzi do wczesnego wykrywania problemów psychicznych i szybkiej reakcji.
Jeśli rozważasz odebranie sobie życia i potrzebujesz rozmowy, skontaktuj się proszę z Befrienders Worldwide, międzynarodową organizacją prowadzącą linie wsparcia w 32 krajach. Odwiedź stronę befrienders.org, aby znaleźć numer telefonu w swoim kraju.