Ukraińska obrona powietrzna potrzebuje pilnego wzmocnienia. W obliczu nasilających się rosyjskich ataków Kijów zwrócił się do Brukseli o kilka miliardów euro. Pieniądze mają pomóc w zakupie deficytowych pocisków Patriot.
Bruksela analizuje nowy wniosek Kijowa o wypłatę kilku miliardów euro na wzmocnienie ukraińskiej obrony powietrznej. Dzieje się to w czasie, gdy Rosja nasila ataki z powietrza, a Ukraina zabiega o dodatkowe amerykańskie pociski przechwytujące do systemów Patriot.
REKLAMA
REKLAMA
„Otrzymaliśmy nowy wniosek o płatność. Jego wartość to kilka miliardów euro, a środki miałyby zostać przeznaczone na obronę powietrzną Ukrainy, w tym zaawansowane systemy Patriot PAC-3” – powiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen podczas wspólnej konferencji prasowej z sekretarzem generalnym NATO Markiem Ruttem.
Państwa członkowskie UE muszą teraz zatwierdzić odstępstwo od zasad obowiązujących w ramach pożyczki „Ukraine Support Loan”. Przepisy ograniczają możliwość dokonywania zakupów poza Europą do 35 proc. wartości danego wyrobu obronnego, chyba że na rynku europejskim nie ma jego odpowiednika.
Szefowa Komisji nie ujawniła dokładnej kwoty, o którą zwróciła się Ukraina. Jak powiedział Euronewsowi przedstawiciel Komisji, który zastrzegł anonimowość, podanie konkretnej sumy mogłoby wywrzeć presję na państwa członkowskie, by zatwierdziły pełną kwotę, o którą zabiega Kijów.
Jak dodał, część środków mogłaby pochodzić również z NATO, choć rozmowy w tej sprawie nadal trwają. Poza odstępstwem dotyczącym systemów Patriot nie złożono wniosku o żadne inne wyjątki.
Rosja w ostatnich tygodniach wyraźnie nasiliła ataki powietrzne na Ukrainę. W ciągu jednej nocy rosyjskie siły wystrzeliwują niekiedy nawet 30 pocisków balistycznych, co dodatkowo uszczupla i tak już mocno ograniczone ukraińskie zapasy pocisków przechwytujących.
Systemy Patriot należą do najnowocześniejszych rozwiązań służących do zwalczania pocisków balistycznych. Ich produkcja jest czasochłonna, a światowe zapasy zostały poważnie nadwyrężone przez ponad cztery lata wojny w Ukrainie oraz konflikt USA–Iran na początku tego roku. W jego trakcie państwa Zatoki Perskiej musiały wykorzystać znaczną część własnych zapasów pocisków przechwytujących.
Podczas nieformalnego spotkania ministrów obrony UE w Irlandii na początku tygodnia przedstawiciele Unii naciskali na państwa członkowskie posiadające znaczne zapasy pocisków Patriot, by przekazały ich część Ukrainie. Jak dotąd presja ta nie przyniosła jednak oczekiwanych rezultatów.
„Państwa członkowskie obecnie analizują wniosek Ukrainy, ale mogę powiedzieć, że sprawy idą w dobrym kierunku” – stwierdziła von der Leyen.
Jak informowały ukraińskie media, Kijów zwrócił się do Komisji Europejskiej o zgodę na przeznaczenie około 2 mld euro na zakup pocisków przechwytujących do systemów Patriot. Liczba rakiet, które można byłoby za tę kwotę kupić, zależałaby przede wszystkim od warunków zawartego kontraktu.
Dla Ukrainy głównym problemem pozostaje jednak nie finansowanie, lecz dostępność pocisków.
W lipcu prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski mówił, że do odparcia jednego rosyjskiego ataku z wykorzystaniem około 70 pocisków balistycznych potrzeba byłoby co najmniej 140 pocisków przechwytujących Patriot.
Ukraina uzyskała już odstępstwo dotyczące zakupu amerykańskich systemów Patriot w ramach pożyczki o wartości 90 mld euro. Kijów otrzymał również zgodę na zakup chińskich podzespołów do dronów. Dzieje się to mimo rosnącej presji ze strony Francji, która chce stopniowo ograniczać możliwość kupowania przez Ukrainę uzbrojenia od dostawców spoza UE.
Przedstawiciele państw członkowskich mają omówić wniosek w poniedziałek, a jego zatwierdzenie może nastąpić już w przyszłym tygodniu. Następnie Komisja będzie potrzebowała podpisanych kontraktów zakupowych, zanim będzie mogła wypłacić środki.
Von der Leyen wskazała również na Freyę – paneuropejski projekt obrony przed pociskami balistycznymi, kierowany przez ukraińską firmę Fire Point i realizowany we współpracy z kilkoma europejskimi przedsiębiorstwami – jako jedno z potencjalnych rozwiązań, które mogłyby pomóc zmniejszyć krytyczną lukę w europejskich zdolnościach obrony powietrznej.
„Od czerwca z tej pożyczki przeznaczyliśmy 8,5 mld euro na drony i pociski dla Ukrainy. Za te pieniądze będzie można również kupić samoloty bojowe europejskiej produkcji” – dodała von der Leyen.