Sektor kultury w Unii Europejskiej zatrudnia niemal 9 mln osób i pozostaje ważną częścią europejskiego rynku pracy. Nowa deklaracja unijnych instytucji ma wyznaczyć kierunki wsparcia dla tej branży.
Choć sektor kultury odpowiada za stosunkowo niewielką część rynku pracy Unii Europejskiej, to dla milionów mieszkańców Wspólnoty stanowi źródło zatrudnienia i utrzymania.
REKLAMA
REKLAMA
Najnowsze dane pokazują, że znaczenie tej branży w europejskiej gospodarce pozostaje stabilne. Według Eurostatu w 2025 roku w unijnym sektorze kultury pracowało 8,9 mln osób. To 4,3 procent wszystkich zatrudnionych w Unii Europejskiej.
W porównaniu z 2024 rokiem udział pracowników kultury wzrósł o 0,5 punktu procentowego.
W statystykach uwzględniono między innymi artystów, muzyków, aktorów oraz osoby wykonujące inne zawody związane z działalnością kulturalną. Największą grupę zatrudnionych w sektorze kultury stanowiły osoby w wieku od 30 do 49 lat.
Większość pracowników posiadała wykształcenie wyższe, co najmniej na poziomie studiów licencjackich.
Wykształcenie średnie miało 31,3 procent osób pracujących w kulturze, natomiast 6,7 procent zakończyło edukację na niższym poziomie szkoły średniej.
W 17 państwach członkowskich UE udział zatrudnienia w kulturze mieścił się w przedziale od 4 do 5 procent całkowitej liczby pracujących.
Największy udział osób zatrudnionych w tym sektorze odnotowano w Niderlandach, gdzie wyniósł 5,7 procent.
Wysokie wyniki osiągnęły również Estonia (5,3 procent) oraz Malta (5,1 procent).
Na drugim końcu zestawienia znalazła się Rumunia z wynikiem 1,8 procent. Niski udział zatrudnienia w kulturze odnotowano także na Słowacji (3,3 procent) oraz w Irlandii (3,4 procent).
Obietnica UE wobec kultury
Unijne instytucje po raz pierwszy wspólnie określiły kierunki dalszej polityki wobec sektora kultury.
W ubiegłym miesiącu Rada Unii Europejskiej, Parlament Europejski i Komisja Europejska podpisały deklarację "Europa dla kultury - kultura dla Europy".
Dokument wskazuje obszary, które mają wyznaczać przyszłe działania Unii w dziedzinie kultury.
Jego autorzy podkreślają, że kultura odgrywa istotną rolę w odpowiedzi na najważniejsze wyzwania stojące przed Europą.
Wśród nich wymieniono napięcia geopolityczne, zmiany klimatyczne, cyfrową transformację, nierówności społeczne oraz kryzys zdrowia psychicznego.
Badaczka z Europejskiego Instytutu Uniwersyteckiego Mafalda Dâmaso zajmująca się unijną polityką kulturalną i medialną oraz dyplomacją, wskazuje, że przyjęcie deklaracji było efektem narastających problemów, z którymi mierzy się sektor.
"Sektor mierzy się z kombinacją złożonych wyzwań, które dotyczą wszystkich grup politycznych i państw członkowskich, choć ich skutki są w Unii różne” - powiedziała w rozmowie z zespołem Europe in Motion.
"Obejmują one między innymi rozwój sztucznej inteligencji, która wpływa na łańcuch wartości w kulturze i sektorze kreatywnym, kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem branży oraz stabilnością zatrudnienia pracowników kultury. Wyzwanie stanowi także rosnąca pozycja platform cyfrowych, mogących ograniczać różnorodność kulturową, a także wykorzystywanie kultury do rozpowszechniania antydemokratycznej dezinformacji” - podkreśliła.
"Europejscy interesariusze popierają deklarację z różnych powodów, ale wszyscy zgadzają się, że sektor wymaga ochrony" - dodała Dâmaso.
Deklaracja zawiera 12 zasad mających stanowić podstawę unijnej polityki kulturalnej.
Wśród najważniejszych postulatów znalazły się zapewnienie artystom swobody twórczej, poprawa poziomu wynagrodzeń oraz wzmocnienie ochrony socjalnej osób pracujących w kulturze.
Dokument nie jest jednak aktem prawnym i nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku zwiększenia finansowania sektora.
Ostateczny wpływ deklaracji będzie zależał od tego, jakie działania podejmą poszczególne rządy.