Po napięciach w polityce zagranicznej Macron i Meloni spotkali się na szczycie, zaprzeczają „lodowatym relacjom” i zacieśniają współpracę: od Libanu po europejskiego lidera w sektorze satelitów.
Na pierwsze oficjalne spotkanie Emmanuela Macrona z Giorgią Meloni czekano od czterech lat. Tak długo odkładano też pierwszy szczyt międzyrządowy między Włochami a Francją po traktacie z 2021 roku, który wzmocnił tradycyjną współpracę dwustronną.
REKLAMA
REKLAMA
Oczekiwano przede wszystkim poprawy relacji, dotąd chwiejnych, między prezydentem Francji a szefową włoskiego rządu w kluczowych sprawach polityki międzynarodowej – od Ukrainy po Bliski Wschód.
Czwartkowy szczyt w Antibes przyniósł deklaracje porozumienia obu przywódców w najważniejszych kwestiach, ale dopiero kolejne międzynarodowe spotkania pokażą, na ile przełożą się one na praktykę.
Pewne są natomiast podpisane przez oba państwa porozumienia w kilku dziedzinach, przede wszystkim w obszarze obronności i kosmosu.
Na co umówiły się Włochy i Francja w sprawie obrony, Ukrainy i Libanu?
Na pierwsze pytanie podczas końcowej konferencji prasowej o „lodowate relacje” między obojgiem przywódców Macron przeciwstawił „wspólne podejście” wypracowane „czy to w sprawie Ukrainy, czy Libanu, cieśniny Ormuz czy budżetu europejskiego”.
„Udało nam się zbudować zbieżności” – skomentował prezydent Francji.
Bardziej wprost mówiła premier Włoch: „Jesteśmy dwiema osobami, które bronią swoich interesów narodowych, ale pracują razem. Można się nie zgadzać” – stwierdziła Meloni. „To nie są relacje lodowate, tylko relacje między poważnymi ludźmi, którzy rozmawiają o polityce”.
„Będziemy dalej pracować razem, oby jeszcze lepiej niż do tej pory” – dodała.
Pomijając różnice zdań w sprawie Ukrainy („w negocjacjach musi być przestrzeń dla Europy, tak by przyszły porządek po zakończeniu konfliktu odpowiadał europejskim interesom”), o których rozmawiano już w Berlinie, oboje przywódcy podkreślali raczej najważniejsze pola porozumienia.
W sprawie Libanu „zdecydowaliśmy się uruchomić koalicję z UE i ONZ na potrzeby mechanizmu po zakończeniu misji UNIFIL” – zapewniła Meloni – „by nie dopuścić do powstania próżni w grudniu”, gdy zakończy się misja rozjemcza ONZ, „z jasnym, precyzyjnym mandatem, którego brakowało w ostatnich latach”.
Jeśli chodzi o obronność, czyli europejskie zbrojenia i autonomię strategiczną wobec Stanów Zjednoczonych, „zgadzamy się z Macronem, musimy zrobić w Europie krok naprzód” – przyznała premier, według której „w przeszłości byliśmy rozproszeni, a teraz „musimy być na miarę naszych czasów”, także w odniesieniu do opóźnień w programach satelitarnych.
Wyraźny był natomiast przekaz w sprawie najbliższego budżetu europejskiego, który wkrótce będzie przedmiotem negocjacji. „Nowe priorytety”, czyli zbrojenia, „nie mogą odbywać się kosztem polityki spójności i wspólnej polityki rolnej, bo to warunki wstępne konkurencyjności i autonomii strategicznej Europy” – mówiła premier mediom.
Podpisane porozumienia: satelity, energetyka jądrowa, transport
Zielone światło dostały więc prywatne firmy, przy wsparciu państwa, by stworzyć „europejskich czempionów w sektorze obronnym”. Włochy i Francja uruchomiły projekt Bromo, podpisany w ubiegłym roku, w ramach którego francuska Thales, a także Airbus i Leonardo chcą zintegrować kluczowe działania satelitarne trzech grup w nowej spółce.
Pełna współpraca dotyczy także systemu obrony powietrznej Samp-T, włosko-francuskiej konstrukcji, na którą Europa stawia jako alternatywę dla amerykańskich Patriotów. „Chcemy dalej go wzmacniać. Widać było w Ukrainie i w Zatoce, jak bardzo ten system jest nowoczesny” – powiedziała Meloni.
Łącznie oba państwa podpisały siedem porozumień podczas szczytu międzyrządowego w Antibes i równolegle odbywającego się Forum Gospodarczego. Wśród nich są deklaracja o wzmocnieniu połączenia kolejowego Marsylia–Genua oraz dokumenty wspierające ponowne otwarcie drugiej nitki tunelu Colle di Tenda i prace nad rozbudową tunelu Fréjus.
Ponadto Edison, wspólnie z EDF, Nuward i operatorami włoskiego łańcucha dostaw w energetyce jądrowej, podpisał deklarację intencji dotyczącą wspólnego rozwoju europejskiej elektrowni jądrowej trzeciej generacji opartej na technologii małego reaktora modułowego (SMR), tak aby pierwsze instalacje były gotowe do pracy w 2035 roku.
Włochy uzyskały od Francji także porozumienie administracyjne dotyczące utworzenia i organizacji wspólnej jednostki do walki z nielegalną migracją, choć oboje przywódcy mówili o tym w nieco odmiennym tonie.
Macron, który zabrał głos jako pierwszy, zapowiedział powołanie w tej sprawie „wspólnej komisji ds. bezpieczeństwa”, podczas gdy dla włoskiej premier „jest to kluczowe dla dwóch takich państw jak nasze, by stawić czoła handlowi ludźmi”.
„Dzięki nowym europejskim zasadom możemy osiągać jeszcze lepsze rezultaty” – podsumowała Meloni, „w 2026 roku odnotowano 40-procentowy spadek liczby przekroczeń zewnętrznych granic UE”.