W ostatnich miesiącach Xi Jinping gościł wielu przywódców światowych, w tym Donalda Trumpa i Władimira Putina.
Prezydent Serbii Aleksandar Vučić przyjął wyzywający ton podczas wizyty u prezydenta Chin, Xi Jinpinga, skarżąc się na rzekome europejskie próby uniemożliwienia mu zacieśniania więzi z najważniejszym zagranicznym inwestorem w jego kraju.
Po przyjeździe do Pekinu Vučić zarzucił Unii Europejskiej, że próbuje „dyktować” serbską politykę zagraniczną, domagając się, by powstrzymał się od bezpośrednich rozmów z Kremlem.
„Najlepiej byłoby, gdyby po prostu przygotowali mi listę życzeń, z kim wolno mi rozmawiać, a z kim nie” – powiedział na konferencji prasowej. „To po co nam wtedy prezydent? Po co nam rząd?”
„Serbia jest państwem samodzielnym, suwerennym i niezależnym i nadal będzie działać zgodnie ze swoimi interesami”.
Xi złożył własną wizytę w Serbii w 2024 roku, świętując zawarcie umowy o wolnym handlu między oboma krajami. Chiny są największym zagranicznym inwestorem w Serbii, a porozumienie przewiduje, że w ciągu następnej dekady Chiny znacząco obniżą cła na niemal cały import z Serbii.
Serbia ma status kandydata do członkostwa w UE od 2009 roku, ale bliskie relacje rządu Vučiicia z Pekinem są jedną z głównych kości niezgody w procesie akcesyjnym. Bruksela obawia się przyjęcia kraju, który byłby mocniej powiązany z Chinami niż jakikolwiek inny rząd w Unii.
Porozumienie o wolnym handlu z 2024 roku zawarto w momencie, gdy UE próbowała zwiększyć presję na import chińskich samochodów elektrycznych, by chronić własny rynek. W kolejnych dwóch latach te działania tylko przybrały na sile.
Xi w centrum uwagi
Podróż Vučiicia do Chin odbywa się po serii wizyt światowych przywódców, których Xi przyjmował w ostatnim czasie, w tym prezydenta USA Donalda Trumpa, a następnie prezydenta Rosji Władimira Putina.
Rozmowy Xi z Trumpem miały złagodzić napięcia handlowe, które utrzymują się na wysokim poziomie od początku jego drugiej kadencji w Białym Domu.
Po wizycie ogłoszono pewien przełom: powstanie rady handlowej, która ma wypracować „ramowe porozumienie w sprawie wzajemnego obniżania ceł na towary o porównywalnej skali” – co może oznaczać obniżenie lub całkowite zniesienie ceł na produkty warte ok. 30 mld dolarów.
Wizyta Putina zakończyła się podpisaniem przez niego i Xi wspólnego oświadczenia o zacieśnieniu współpracy wojskowej. To cios dla europejskich nadziei na przekonanie Chin, by ograniczyły wsparcie dla Kremla w jego pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.
Xi powitał Putina jako „drogiego przyjaciela”, a podpisany przez nich dokument podkreślał „niezłomną” więź między oboma państwami i zapowiadał dalszą „dobrosąsiedzką i przyjazną współpracę”.