"Jest wiele do zrobienia, ponieważ Węgry wracają na europejską ścieżkę", powiedziała Ursula von der Leyen po głośnym zwycięstwie Pétera Magyara. Oto najważniejsze sprawy, które są obecnie zablokowane.
Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej, wezwała do "szybkiego" postępu w przywracaniu więzi między Brukselą a Budapesztem po zwycięstwie wyborczym Pétera Magyara, które zakończyło 16 lat władzy Viktora Orbána.
REKLAMA
REKLAMA
Po podliczeniu większości głosów, Magyar i jego partia TISZA zdobędą zaczną większość w węgierskim parlamencie, której będzie potrzebował, aby cofnąć daleko idące reformy wprowadzone przez Orbána w jego samozwańczej "nieliberalnej" demokracji.
"Dziś Europa jest węgierska, bez żadnych wątpliwości. Naród węgierski przemówił i odzyskał swoją europejską drogę. To zwycięstwo podstawowych wolności" - powiedziała von der Leyen w poniedziałek po południu, ciesząc się z wyników.
"Dzięki temu wynikowi nasza Unia jest silniejsza, nasza Unia jest bardziej zjednoczona. Wczorajszy wieczór był wyjątkowy. Oczywiście rozpoczniemy współpracę z rządem tak szybko, jak to możliwe (...), aby dokonać szybkiego i zaległego postępu z korzyścią dla ludzi" - dodała.
"Jest wiele do zrobienia, ponieważ Węgry wracają na europejską ścieżkę".
Von der Leyen powiedziała, że kontakty między Brukselą a Budapesztem rozpoczną się "natychmiast", ale główna faza zbliżenia będzie musiała poczekać, aż Magyar formalnie obejmie urząd, co ma nastąpić w połowie maja.
Von der Leyen i Magyar należą do tej samej rodziny politycznej, centroprawicowej Europejskiej Partii Ludowej (EPP), ale węgierski polityk trzymał się z dala od szefowej Komisji podczas swojej kampanii, aby uniknąć ataków ze strony obozu Orbána.
W swoim zwycięskim przemówieniu Magyar obiecał przełamać wpływ Rosji na kraj i przywrócić Węgry do głównego nurtu europejskiego. Poprosił również kilku wysokich rangą urzędników, których uznał za "marionetki Orbána", o natychmiastowe opuszczenie swoich stanowisk.
"Węgry ponownie będą silnym sojusznikiem reprezentującym węgierskie interesy, ponieważ miejsce naszego kraju jest w Europie" - powiedział Magyar.
Bruksela będzie jego trzecią wizytą po Warszawie i Wiedniu.
"Już teraz widać, że ma on jasność co do europejskiej ścieżki" - powiedziała von der Leyen.
Koncentracja na pieniądzach
Reset stosunków ma na celu odwrócenie uwagi od destrukcyjnego premierowania Viktora Orbána, które radykalnie zmieniło miejsce Węgier w Unii.
Komisja Europejska utrzymuje około 17 miliardów euro zamrożonych w funduszach spójności i funduszach odbudowy COVID z powodu szeregu wyzwań prawnych z Budapesztem w zakresie praworządności, niezależności sądownictwa, wolności akademickiej, prawa azylowego i praw osób LGBTQ+.
Jednocześnie Węgry są pozbawione miliona euro z funduszy UE dziennie za odmowę zniesienia długotrwałych ograniczeń w procedurach azylowych.
Ponadto Budapeszt czeka na zielone światło Komisji Europejskiej dla swojego planu obronnego o wartości 16 miliardów euro w ramach programu SAFE.
Dla Magyara, uwolnienie europejskich pieniędzy jest najwyższym priorytetem. Przyszły premier wierzy, że zdecydowana większośźć pomoże mu przeprowadzić reformy i spełnić kryteria, które Komisja ustanowiła jako warunek wstępny odmrożenia.
"Przywieziemy do domu fundusze UE, które należą się narodowi węgierskiemu" - powiedział w swoim zwycięskim przemówieniu wśród zwolenników machających europejskimi flagami.
W poniedziałek von der Leyen wyraziła nadzieję, że Magyar wywiąże się ze swoich "publicznych komentarzy" i wyciągnie rękę do rozwiązania tej drażliwej kwestii.
"Dla mnie bardzo ważne jest, abyśmy intensywnie pracowali z nowym węgierskim rządem nad funduszami (i reformami), które muszą zostać dostarczone" - powiedziała.
"Ponieważ naród węgierski na to zasługuje".
Scenariusz ten przypomina zwycięstwo polskiego premiera Donalda Tuska pod koniec 2023 roku, które później doprowadziło do uwolnienia 137 mld euro z funduszy UE.
Długa lista rzeczy do zrobienia
Podczas gdy Magyar ma oko na zamrożone fundusze unijne, na liście rzeczy do zrobienia, które Orbán pozostawia za sobą, jest znacznie więcej.
Pozostałe państwa członkowskie oczekują, że nowy premier szybko zniesie kontrowersyjne weto Orbána w sprawie pożyczki dla Ukrainy w wysokości 90 miliardów euro. Blokada ta rozwścieczyła innych przywódców, którzy postrzegają ją jako rażące naruszenie zasady szczerej współpracy.
Podczas kampanii wyborczej Orbán uzależniał udzielenie pożyczki od wznowienia dostaw ropy rurociągiem Przyjaźń, twierdząc, że ukraiński prezydent Wołodymyr Zełenski celowo go zamyka, by zakłócić przebieg wyborów. Węgry, wraz ze Słowacją, blokują 20. pakiet sankcji przeciwko Rosji z tego samego powodu.
Zełenski powiedział w zeszłym tygodniu, że naprawa rurociąguzostanie zakończona "tej wiosny", a odpowiedzialność za dostawy będzie spoczywać "na Europejczykach".
Nie jest jasne, czy Magyar zamierza dotrzymać warunku Orbána w zamian za zgodę.
Dyplomaci chcą szybkiego uruchomienia pożyczki, aby uchronić Ukrainę przed bolesnymi cięciami w budżecie wojennym i sankcjami nałożonymi w celu osłabienia dochodów energetycznych Rosji, które wzrosły w wyniku zamknięcia cieśniny Ormuz.
Cypr, kraj sprawujący obecnie rotacyjną prezydencję w Radzie UE, zamierza przedstawić pożyczkę i sankcje "tak szybko, jak pozwolą na to warunki, w celu szybkiego zakończenia obu spraw", przekazał cypryjski urzędnik.
Inne nierozstrzygnięte kwestie to proces akcesyjny Ukrainy, któremu Orbán stanowczo się sprzeciwiał, oraz 6,6 mld euro pomocy wojskowej dla Kijowa w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Pokoju (EPF).