Termy Trajana na wzgórzu Colle Oppio będą mieścić nowe muzeum. Zwiedzający zobaczą Wielką Mozaikę i Miasto Malowane, a zwiedzanie będzie limitowane, by chronić ich stan.
Od weekendu 12–13 września w Rzymie będzie można podziwiać największy jak dotąd odnaleziony fresk i największą mozaikę z czasów epoki rzymskiej, częściowo zachowane, w samym sercu Term Trajana, gdzie zostanie otwarte nowe muzeum.
REKLAMA
REKLAMA
Ogłosił to prezydent Rzymu, Roberto Gualtieri, na Colle Oppio, po zakończeniu prac konserwatorskich przy wielkiej exedrze i podziemnej galerii, w której przechowywane są te dwa dotąd nieznane dzieła.
Projekt zrealizowano w ramach programu PNRR – Caput Mundi.
Chodzi o wielką mozaikę „Muza i filozof” oraz fresk „La Città Dipinta” – Gualtieri przedstawił je jako wyjątkowy zespół, warstwy nawarstwień, które opowiadają ponad sto lat historii archeologicznej, od czasów Nerona i dynastii flawijskiej po okres cesarza Trajana.
„La Città Dipinta” i Wielka Mozaika
Termy Trajana zaprojektował Apollodoros z Damaszku na zlecenie cesarza Trajana. Otwarto je 22 czerwca 109 roku n.e.; zajmowały około 60 tys. metrów kwadratowych, a w skład kompleksu wchodziły pomieszczenia termalne, portyki oraz przestrzenie przeznaczone na aktywność fizyczną, działalność kulturalną i spędzanie wolnego czasu. W trakcie budowy włączono do nich także starsze struktury, w tym część Złotego Domu Nerona, co pozwala prześledzić złożoną stratygrafię archeologiczną.
„La Città Dipinta” to fresk o powierzchni dziesięciu metrów kwadratowych, pochodzący z budowli poprzedzającej Termy Trajana, z I wieku n.e., przedstawiający miasto widziane z góry. Odkryto go w 1998 roku; jak wyjaśnił prezydent, to „być może największe istniejące malowidło ścienne przedstawiające widok miasta, z insulami i szeregiem detali, o ogromnym pięknie, ale też o wielkim znaczeniu historycznym i dokumentacyjnym”.
Na monumentalnej mozaice ściennej „Muza i filozof”, znajdującej się w obszernej sali wychodzącej na nymfeum, w szczegółach przedstawiono rzymski port. Nie wiadomo, czy to miejsce realne, czy wyobrażone, choć część badaczy sądzi, że może chodzić o port cesarza Klaudiusza.
Mozaika była już częściowo widoczna, jednak po konserwacji odsłonięty fragment, który pozwala podziwiać „filozofa i inne postacie o wyjątkowej jakości artystycznej” – wyjaśnił Gualtieri – sięga pięciu metrów wysokości. Odkrycia dokonane pod dekoracją pozwoliły jednak zrekonstruować pomieszczenie pierwotnie znacznie wyższe, z murami dochodzącymi do około dwunastu metrów.
Prezydent dodał, że „to dwa główne, naprawdę niepowtarzalne elementy, które będzie można oglądać, a jednocześnie wokół których będą kontynuowane wykopaliska, ponieważ służby konserwatorskie będą dalej prowadzić badania”.
Ograniczone zwiedzanie, by chronić zabytek
Aby ocenić wpływ obecności zwiedzających na stan zachowania dzieł, pierwsze wizyty zostaną zorganizowane pilotażowo, w małych grupach i tylko w weekendy, z bezpłatnym zwiedzaniem z przewodnikiem po wcześniejszej rezerwacji, począwszy od 12–13 września. Od 2 października miejsce będzie można zwiedzać od piątku do niedzieli. Przewidziano sześć wejść dziennie, dla maksymalnie 15 osób jednocześnie.
W trakcie prac konserwatorskich w kompleksie powstały także punkty widokowe i nowe ciągi piesze, a także nowy system siedzisk ułożonych w formie widowni, zaprojektowany z myślą o koncertach, konferencjach i innych wydarzeniach.