Muzeum Prado prezentuje materiał „Prado w świetle zaćmienia” – audiowizualny projekt łączący sztuczną inteligencję i kreację cyfrową, który pokazuje, jak zjawisko astronomiczne zmienia odbiór jego najsłynniejszych obrazów.
Jak wyglądałoby arcydzieło Velázqueza, „Panny dworskie” („Las Meninas”), skąpane w półmroku zaćmienia Słońca? Co dzieje się z kolorami, cieniami i atmosferą dzieł wielkich mistrzów malarstwa, gdy światło nagle i całkowicie się zmienia?
REKLAMA
REKLAMA
Muzeum Narodowe Prado odpowiada na te pytania przy okazji zaćmienia Słońca 12 sierpnia 2026 roku. Przygotowało efektowny film, który zachęca, by na nowo odkryć jego zbiory z zupełnie innej perspektywy.
Nowe spojrzenie na arcydzieła
Projekt zatytułowany „Prado w świetle zaćmienia” stopniowo zmienia oświetlenie niektórych z najbardziej rozpoznawalnych obrazów tego słynnego muzeum. Dzięki tej grze światła film pokazuje, jak drobne zmiany w oświetleniu potrafią całkowicie odmienić odbiór barw, kształtów i atmosfery płócien. Wydobywają też detale i niuanse, które w zwykłym świetle pozostają ukryte.
To nie tylko ćwiczenie estetyczne. Prado traktuje projekt także jako narzędzie popularyzacji kultury, które ma przybliżyć jego zbiory nowym odbiorcom – zwłaszcza tym, którzy rzadko odwiedzają muzea – za pomocą przystępnego, mocno oddziałującego na wyobraźnię formatu wideo.
W filmie „muśnięte” słońcem zostały następujące dzieła:
1. „Panny dworskie (Las Meninas)”. Diego Rodríguez de Silva y Velázquez
2. „Wzrok”. Pedro Pablo Rubens; Jan Brueghel Starszy
3. „Zaokrętowanie św. Pauli Rzymianki”. Claudio de Lorena
4. „Autoportret”. Albrecht Dürer
5. „Parasol”. Francisco de Goya y Lucientes
6. „Wąwóz Mancorbo w Picos de Europa”. Carlos de Haes
7. „Kuźnia Wulkana”. Diego Rodríguez de Silva y Velázquez
8. „Kapitulacja pod Bailén”. José Casado del Alisal
9. „Sen Jakuba”. José de Ribera
10. „Narodziny Słońca i triumf Bachusa”. Corrado Giaquinto
11. „Łąka św. Izydora”. Francisco de Goya y Luciente
Sztuczna inteligencja w służbie sztuki
Produkcję przygotowało studio AMB Piensa, łącząc sztuczną inteligencję, kreację cyfrową i tradycyjną grafikę. Od strony technicznej wykorzystano modele generowania wideo, które potrafią odtworzyć głębię, zasymulować ruch kamery i wiernie pokazać przesuwanie się zaćmienia po scenach przedstawionych na obrazach.
Narzędzia sztucznej inteligencji pozwoliły zaprojektować i dopracować złożone instrukcje wizualne: stopniową ewolucję światła, pojawianie się cieni i refleksów oraz wpływ narastającego mroku na postaci, pejzaże i architekturę. Proces nie był jednak całkowicie zautomatyzowany. Każdą sekwencję ręcznie sprawdzono i skorygowano, tak aby zachować kompozycję, technikę malarską i oryginalny charakter dzieł oraz by technologiczna ingerencja nie wypaczyła ich ducha.
Sztuka, technologia i zjawisko astronomiczne
Już 12 sierpnia Hiszpanię czeka jedno z najbardziej wyczekiwanych zjawisk astronomicznych ostatnich lat: zaćmienie Słońca widoczne na dużej części terytorium Półwyspu Iberyjskiego, które wywołało bezprecedensowe zainteresowanie mieszkańców i mediów.
Hiszpańskie muzeum włącza się w tę dyskusję z propozycją, która wykracza poza zwykłą popularyzację nauki i zamienia ją w doświadczenie artystyczne i emocjonalne. Bo zasadnicze pytanie, które stoi za całym projektem, jest w istocie bardzo stare: jak wiele z tego, co widzimy w dziele sztuki, zależy od światła, w jakim na nie patrzymy?
Dzięki tej inicjatywie muzeum ponownie stawia na innowacje jako sposób nawiązywania więzi ze współczesną publicznością. Bada, w jaki sposób nowe technologie mogą wzbogacić interpretację dziedzictwa artystycznego, nie rezygnując przy tym z rzetelności ani z szacunku dla oryginalnych dzieł.