Archeolodzy odkryli w dawnej latrynie w Paderborn średniowieczny notatnik. Doskonale zachowany zabytek może ujawnić codzienne życie XIII i XIV wieku.
Prace archeologiczne przeprowadzono w związku z budową nowego budynku administracyjnego w Paderborn w Nadrenii Północnej-Westfalii. Podczas badań archeolodzy pod nadzorem Związku Krajobrazowego Westfalii-Lippe (LWL) odkryli notes w jednej z pięciu odsłoniętych średniowiecznych latryn.
REKLAMA
REKLAMA
Dr Barbara Rüschoff-Parzinger, dyrektor działu kultury w LWL, podkreśla, że to wyjątkowe znalezisko i dodaje: „Choć brzmi to nietypowo, latryny są dla archeologów często niezwykle bogatym źródłem znalezisk”.
Obiekt liczy około 700–800 lat i ma zaledwie 10 na 7,5 centymetra. Składa się z drewnianych tabliczek pokrytych woskiem, osłoniętych skórzaną okładką z tłoczonym motywem lilii. Za pomocą rylca w średniowieczu ryto w warstwie wosku notatki, które można było później zetrzeć i zastąpić nowym tekstem.
Notes ma dziesięć kart, z których osiem zapisano po obu stronach. Według archeologów tekst jest napisany po łacinie i najprawdopodobniej pochodzi od jednej osoby.
W średniowieczu w centrum Paderborn mieszkali przede wszystkim zamożni mieszczanie i kupcy. To właśnie kupcy należeli wówczas do nielicznej grupy członków społeczeństwa, którzy potrafili czytać i pisać.
Jedwab zamiast papieru toaletowego
Kolejną wskazówką dotyczącą wysokiego statusu społecznego użytkowników latryny są fragmenty jedwabnych tkanin, które mogły służyć jako papier toaletowy.
Paradoksalnie notes zawdzięcza swój zadziwiająco dobry stan właśnie miejscu, w którym został wyrzucony. Szczelnie zamknięte, wilgotne i ubogie w tlen środowisko latryny powstrzymało rozkład materiałów organicznych.
Restauratorka z LWL Susanne Bretzel opowiada, że początkowo znalezisko nie robiło większego wrażenia: „Uwięziony w mokrej grudzie ziemi i na początku niemal niewidoczny obiekt stał się wyraźnie rozpoznawalny dopiero podczas czyszczenia w naszej pracowni konserwatorskiej w Münster” – mówi. „Nawet po tylu stuleciach w ziemi znalezisko z latryny wyraźnie nieprzyjemnie pachniało”.
Karty w środku były mocno ściśnięte, dzięki czemu warstwy wosku pozostały zabezpieczone przed brudem i odkształceniami. Jak podaje Bretzel, drewniane tabliczki się nie wypaczyły, więc zapis jest nadal dobrze czytelny.
Prace konserwatorskie mogą potrwać nawet rok. Obecnie naukowcy badają materiały, z których wykonano obiekt, w tym wosk, ewentualne domieszki żywicy, pigmenty oraz użyte gatunki drewna. Do czasu zakończenia analiz elementy organiczne są przechowywane w wodzie destylowanej.
Badacze planują po zakończeniu analiz rozszyfrować treść notatek.