Po latach opóźnień i przekroczeń budżetu futurystyczny megaprojekt Arabii Saudyjskiej, Neom, zostanie mocno okrojony. Azjatyckie Zimowe Igrzyska 2029 przełożono.
Arabia Saudyjska ma znacznie ograniczyć Neom, swój sztandarowy projekt supermiasta.
Według doniesień następca tronu Arabii Saudyjskiej i szef Neomu, Mohammed bin Salman, po latach przekroczeń kosztów i opóźnień, widzi dziś inwestycję znacznie mniejszą, niż pierwotnie planowano.
W sobotę królestwo ogłosiło bezterminowe przełożenie Azjatyckich Igrzysk Zimowych, zaplanowanych na 2029 rok w Trojenie, całorocznym ośrodku narciarskim w górach Neomu.
Poza ograniczeniem Trojeny, trwają prace nad radykalnym przeprojektowaniem The Line, futurystycznego, liniowego miasta i kluczowego elementu Neomu, które pierwotnie miało ciągnąć się na 170 km w głąb lądu od Morza Czerwonego, przez pustynne góry.
Narastająca presja cenowa
Decyzja o ograniczeniu Neomu i przełożeniu zimowych igrzysk zdaje się odzwierciedlać narastającą presję na ambitne projekty Rijadu przy słabej cenie ropy. Ropa Brent kosztuje obecnie nieco ponad 60 dol. za baryłkę.
Neom, obszar mniej więcej wielkości Belgii, początkowo przedstawiano jako saudyjską odpowiedź na Dolinę Krzemową, czyli centrum technologii i futurystycznych innowacji. Koszt szacowano na ok. 500 mld dol., jednak ostatnie doniesienia sugerują, że realnie może sięgnąć 9 bln dol.
Po raz pierwszy ogłoszony w 2017 roku, pustynne megamiasto miało do 2045 roku liczyć 9 mln mieszkańców, a Arabia Saudyjska chciała wzmocnić demografię i stać się globalną potęgą gospodarczą.
Wśród najbardziej nagłośnionych inwestycji były:
- The Line: śródlądowe miasto biegnące od Morza Czerwonego przez pustynne góry.
- Trojena: ośrodek narciarski wybrany na gospodarza Azjatyckich Igrzysk Zimowych w 2029 roku.
- Oxagon: nadmorska strefa przemysłowo-logistyczna.
Od początku Neom budził trwałe wątpliwości, w kraju i za granicą, co do jego skali i wykonalności.
„The Line”: projekt na pustyni?
Przedstawiając projekt The Line, Mohammed bin Salman zapowiadał, że miasto bez samochodów, z latającymi taksówkami i robotycznymi kamerdynerami, stanie się „zdecydowanie” najbardziej przyjaznym do życia miejscem na świecie.
Do tego dochodził inżynieryjny wyczyn: budowa dwóch 500-metrowych wieżowców ciągnących się na 170 km. Całe miasto miało działać wyłącznie w oparciu o odnawialne źródła energii.
Mieszkańcy mieli mieć wszystkie potrzebne usługi w zasięgu pięciu minut spaceru od domu.
Sztuczna inteligencja na pierwszym planie
Skoro przedsięwzięcie ma być znacznie skromniejsze, rząd Arabii Saudyjskiej najpewniej przesunął akcent na uprzemysłowienie Neomu, zwłaszcza jako węzła centrów danych.
Nadmorskie położenie, z dostępem do obfitych zasobów wody morskiej, uznaje się za strategicznie korzystne dla takich instalacji, które wymagają ogromnych ilości wody do chłodzenia.
Dywersyfikacja gospodarki uzależnionej od ropy pozostaje priorytetem dla następcy tronu Arabii Saudyjskiej, który chce uczynić z Arabii Saudyjskiej światowego lidera w dziedzinie sztucznej inteligencji.
Neom wspiera Publiczny Fundusz Inwestycyjny Arabii Saudyjskiej, wyceniany na niemal 1 bln dol., którego przewodniczącym jest również następca tronu. Powierzony misji napędzania transformacji królestwa fundusz znajduje się pod rosnącą presją, by wykazać zwrot z gigantycznych nakładów.
Ograniczenie Neomu zbiega się z przygotowaniami Arabii Saudyjskiej do organizacji szeregu dużych imprez międzynarodowych, w tym Expo 2030 w Rijadzie i piłkarskich mistrzostw świata FIFA w 2034 roku. Wymagają ogromnych nakładów na infrastrukturę i wchodzą w skład programu Wizja 2030 Mohammeda bin Salmana.