Nowy termin gali Europejskich Nagród Filmowych to jasny sygnał. Te nagrody są ważne, a europejskie produkcje zasługują na większą uwagę w międzynarodowej debacie o nagrodach.
38. Europejskie Nagrody Filmowe, europejski odpowiednik Oscarów, odbędą się w sobotę w Berlinie.
Europejska Akademia Filmowa, która tradycyjnie organizowała galę w grudniu, w tym roku postanowiła coś zmienić: przeniosła ceremonię, by lepiej osadzić Europejskie Nagrody Filmowe w międzynarodowym sezonie nagród, który nabrał rozpędu po Złote Globy.
Najwyższa pora.
Dotąd Europejskie Nagrody Filmowe często pozostawały na marginesie rozmów o nagrodach. Rok 2026 przynosi zmianę: europejskie produkcje są ważne, zasługują na świętowanie i nie mają powodu zazdrościć Hollywood.
Zgoda, amerykańskie budżety są ogromne, ale gdy spojrzymy na najgłośniejsze filmy minionego roku, trudno nie dostrzec znakomitych dokonań europejskich twórców. Nie mieliśmy oporów, by uwzględnić je w naszym zestawieniu 20 ulubionych filmów 2025. A nawet jeśli pełne blichtru Oscary nieuchronnie zagarną lwią część uwagi mediów, wartość artystyczna i odwaga realizacyjna dowodzą, że europejskie kino należy do światowej czołówki.
Do tego, spójrzmy prawdzie w oczy: tegoroczny amerykański sezon nagród wydaje się już rozstrzygnięty. Po prostu przyznajmy One Battle After Another wszystkie należne wyróżnienia; pozwólmy Timothée’owi Chalametowi odebrać pierwszego Oscara za Marty Supreme (zasłużył po tej wyczerpującej kampanii marketingowej); i wspólnie świętujmy Sinners tak mocno, jak to możliwe.
W przypadku Europejskich Nagród Filmowych lista nominacji jest bardziej różnorodna i bardziej ekscytująca. Wiele tytułów umknęło jednak uwadze. Przykład? Ręka do góry, kto widział świetną animację łączącą komedię i horror Raitisa i Laurisa Abele, Dog of God, albo adaptację powieści Amelie Nothomb autorstwa Mailys Vallade i Liane-Cho Han, Amélie et la métaphysique des tubes (Little Amelie)...
Pewnie nie. Dużo tracicie.
Oba tytuły znalazły się wśród 15 filmów rywalizujących o główną nagrodę, Najlepszy film europejski. I choć nie wchodzą do wyścigu jako faworyci, ich obecność po raz kolejny dowodzi, że Europejskie Nagrody Filmowe wydobywają mnóstwo nie do przeoczenia europejskich produkcji, oraz że te filmy potrzebują lepszej, szerszej dystrybucji, by widzowie nie przegapili szansy zobaczenia prawdziwych perełek.
W tym roku w gronie faworytów do tytułu Najlepszego filmu europejskiego są: poruszająca rodzinna opowieść Joachima Triera Sentimental Value (przyniosła już szwedzkiej legendzie, Stellanowi Skarsgårdowi, Złotego Globa i po raz kolejny potwierdza, że Renate Reinsve ma jedną z najbardziej magnetycznych obecności na ekranie); wstrząsająca postapokaliptyczna odyseja Olivera Laxe’a Sirāt; oraz zdobywca Złotej Palmy Jafara Panahiego It Was Just An Accident, wciągający, politycznie zaangażowany thriller o cenie zemsty, który pokazuje, że niektórzy twórcy muszą postawić wszystko na szali w imię swojej sztuki.
Stawiamy, że Sentimental Value zwycięży. Film już zdobywa w USA spory rozgłos w wyścigu nagród i zapewne zmierzy się z The Secret Agent Klebera Mendonçy Filho o najbardziej pożądany (i, nie oszukujmy się, najciekawszy) oscarowy laur: Najlepszy film międzynarodowy.
Krótko mówiąc, Europejskie Nagrody Filmowe zasługują na więcej uwagi. W tym roku gala ma termin godny swojej pozycji na międzynarodowej scenie.
Owszem, przydałoby się więcej szumu i kampanii promocyjnych wokół nagród, ale to dopiero 38. rok istnienia nagród. Dajmy im czas. Dzięki nowemu miejscu w kalendarzu i znakomitemu zestawowi nominowanych widać, że to gala, którą należy stawiać w jednym rzędzie z Oscarami.
Śledźcie Euronews Culture: będziemy w Berlinie, aby w sobotni wieczór relacjonować ceremonię oraz publikować ekskluzywne wywiady z tegorocznymi nominowanymi.