Strażacy odgrywają coraz większą rolę, bo pożary lasów obejmują coraz więcej krajów Europy. Zdolności gaśnicze państw UE są bardzo zróżnicowane.
W tym roku pożary lasów szczególnie mocno dotknęły kilka krajów Europy. Na początku sierpnia 2026 rok był już najgorszy pod względem spalonej powierzchni w kilku krajach. UE chce wzmocnić swoje możliwości reagowania na coraz bardziej dotkliwe sezony pożarowe.
REKLAMA
REKLAMA
Trzonem tej reakcji są zawodowi strażacy, a także samoloty i śmigłowce gaśnicze.
Które państwa Europy mają jednak najwięcej zawodowych strażaków i gdzie stanowią oni największy odsetek zatrudnionych?
Według Eurostatu w 2025 roku w UE było 372 400 zawodowych strażaków. To 0,18 proc. całkowitego zatrudnienia w Unii.
To łączna liczba strażaków. Dane nie pokazują, ilu z nich jest wyspecjalizowanych w gaszeniu pożarów lasów.
Eurostat definiuje, że strażacy „zapobiegają pożarom, zwalczają je i gaszą, pomagają w innych sytuacjach nadzwyczajnych, chronią życie i mienie oraz prowadzą akcje ratownicze”. Leśni strażacy są w tej kategorii ujęci, natomiast ochotnicy – nie.
Zasadniczo kraje o największej liczbie ludności i najsilniejszych gospodarkach zatrudniają też najwięcej zawodowych strażaków.
W 2025 roku najwięcej zawodowych strażaków miały Niemcy – 57 700. Na drugim miejscu była Francja z 47 700 strażakami, a trzecie zajmowały Włochy z 43 500.
Polska znalazła się na czwartym miejscu z 40 000 zawodowych strażaków, a tuż za nią była Hiszpania z 38 500.
W czterech największych gospodarkach UE – Niemczech, Francji, Włoszech i Hiszpanii – pracowało około 187 400 zawodowych strażaków. Łącznie stanowili oni 50,3 proc. wszystkich strażaków w UE.
Rumunia i Grecja miały także ponad 20 000 zawodowych strażaków, a Portugalia i Czechy – po ponad 16 000.
Najmniej strażaków zawodowych zatrudniały Cypr i Estonia – w każdym z tych krajów było ich mniej niż 2 000. Dane Eurostatu nie obejmują jednak pięciu państw członkowskich UE.
Grecja i Chorwacja z najwyższym udziałem strażaków w zatrudnieniu
Jeśli spojrzeć na odsetek strażaków w ogólnej liczbie pracujących, wyróżniają się Grecja (0,47 proc.) i Chorwacja (0,43 proc.), które mają najwyższe wskaźniki. W obu krajach przekraczają one 0,4 proc.
Portugalia plasuje się dalej z wynikiem 0,33 proc., podczas gdy średnia dla UE wynosi zaledwie 0,18 proc.
Wszystkie cztery największe gospodarki UE mają udziały równe lub niższe od średniej unijnej: Włochy 0,18 proc., Hiszpania 0,17 proc., Francja 0,16 proc., a Niemcy 0,14 proc.
Liczba strażaków w poszczególnych krajach pokazuje tylko część obrazu. W trakcie wyjątkowo ciężkich sezonów pożarowych państwa mogą zwracać się o personel i sprzęt z innych części Europy, gdy ich własne zasoby są na wyczerpaniu.
UE koordynuje pomoc ponad granicami
„Żaden kraj nie powinien mierzyć się z pożarami sam. Dzięki naszemu mechanizmowi ochrony ludności Europa szybko kieruje samoloty, śmigłowce i strażaków tam, gdzie są najbardziej potrzebni” – stwierdziła w oświadczeniu z 17 sierpnia komisarz UE ds. gotowości i zarządzania kryzysowego, Hadja Lahbib.
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności (UCPM) ma poprawić koordynację reagowania na pożary. Jak podkreśla Komisja Europejska, gdy krajowe zasoby znajdują się pod presją, państwa mogą szybko uzyskać dostęp do szerszej puli strażaków, samolotów i innych zdolności ratowniczych poprzez UCPM.
Flota gaśnicza UE: 22 samoloty i pięć śmigłowców
Flota rescEU na 2026 rok oraz europejska pula ochrony ludności obejmują 22 samoloty gaśnicze i 5 śmigłowców.
Komisja podkreśla, że ryzyko pożarów będzie dalej rosnąć w związku ze zmianą klimatu. Zagrożenie pożarami lasów rozszerzyło się też na obszary, które wcześniej nie były na nie narażone. Wykracza już poza region śródziemnomorski i dotyka krajów takich jak Czechy, Niemcy czy Szwecja.
Według danych Our World in Data, do 31. tygodnia roku 2026 był czwartym najgorszym rokiem w UE pod względem łącznej powierzchni lasów spalonych przez pożary od 2012 roku.
Na początku sierpnia pożary objęły w UE 489 826 hektarów. To o 13 proc. więcej niż średnia dla tego samego okresu w latach 2012–2025.
Rządy państw UE wydały 43,8 mld euro na ochronę przeciwpożarową w 2024 roku
Państwa UE przeznaczają znaczne środki na usługi ochrony przeciwpożarowej. W 2024 roku wydatki sektora instytucji rządowych ogółem na ten cel w Unii sięgnęły 43,8 mld euro. Stanowiło to 0,5 proc. wszystkich wydatków publicznych.
Najwięcej na ochronę przeciwpożarową wydały Niemcy – 13,7 mld euro, a następnie Francja (7,9 mld euro).
Grecja w 2024 roku przeznaczyła na usługi ochrony przeciwpożarowej nieco ponad 1 mld euro. To 0,9 proc. wydatków rządu – najwyższy odsetek w UE, równowartość prawie 1 euro z każdych 100 euro wydanych.
Europa mierzy się z rosnącymi temperaturami i ryzykiem pożarów
Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem. Czerwiec 2026 roku był według programu Copernicus najcieplejszym czerwcem w historii pomiarów w Europie Zachodniej i drugim najcieplejszym na świecie. Ostatnie trzy lata – 2024, 2023 i 2025 – były z kolei trzema najcieplejszymi w historii w ujęciu globalnym.