Uzbekistan chce odejść od prostego outsourcingu i rozwijać usługi o wyższej wartości dodanej, wykorzystując młodą siłę roboczą, zasoby energii i cyfrową infrastrukturę, by przyciągnąć inwestorów.
Uzbekistan chce do 2030 roku osiągnąć co najmniej 5 mld dol. (4,3 mld euro) eksportu usług IT i związanych ze sztucną inteligencją, ponieważ kraj próbuje przełożyć sztuczną inteligencję z priorytetu polityki cyfrowej na szeroki sektor gospodarki.
REKLAMA
REKLAMA
Roczny eksport IT wzrósł z mniej niż 1 mln dol. (850 tys. euro) w 2017 roku do niemal 1 mld dol. (850 mln euro). Poinformował o tym minister technologii cyfrowych Uzbekistanu, Sherzod Shermatov. Dodał, że kolejny etap rozwoju będzie zależał od kompetencji, inwestycji oraz umiejętności stosowania AI w biznesie i usługach publicznych.
Przedstawiciele władz, inwestorzy i specjaliści od AI w rozmowach z Euronews na marginesie Międzynarodowego Forum Inwestycyjnego w Taszkencie nakreślali skalę wyzwań. Wskazywali na rosnące zapotrzebowanie na moc obliczeniową, usługi cyfrowe oraz pracowników potrafiących korzystać z narzędzi AI w codziennej działalności gospodarczej.
Od outsourcingu do usług AI
Cyfrowa gospodarka Uzbekistanu rozwija się w kraju z młodą, coraz lepiej podłączoną do internetu populacją. Na początku 2025 roku mieszkało tam 9,6 mln osób w wieku 14–30 lat (źródło w Angielski), wynika z oficjalnych statystyk, a penetracja internetu sięgała 89% (źródło w Angielski) pod koniec 2025 roku.
To daje Uzbekistanowi potencjalną krajową bazę do szkoleń cyfrowych, jednak gospodarczy cel jest skierowany na zewnątrz. Eksport usług uczestników IT Parku sięgnął 191,8 mln dol. (źródło w Angielski) (169 mln euro) w pierwszym kwartale 2026 roku, wynika z danych Krajowego Komitetu Statystycznego. Uzbekistan stara się przejść od prostego outsourcingu do bardziej zaawansowanych usług cyfrowych.
Shermatov podkreślił, że kraj chce przyciągać firmy szukające talentów, centrów realizacji usług oraz wielojęzycznych zespołów, które z Uzbekistanu będą obsługiwać rynki zagraniczne.
Celem jest nie tylko obniżanie kosztów outsourcingu dla firm. Chodzi też o wspieranie „ekspansji na rynki trzecie za pośrednictwem Uzbekistanu”.
To dotyczy zarówno start‑upów, jak i ugruntowanych firm IT. Według Shermatova zagraniczne start‑upy mogą kwalifikować się do wsparcia, jeśli tworzą zaplecze biurowe i miejsca pracy w Uzbekistanie. Rząd szuka też większej liczby firm budujących swój model biznesowy wokół AI.
Benedict Macon‑Cooney, dyrektor ds. AI i innowacji w Tony Blair Institute for Global Change, ocenił, że takie kraje jak Uzbekistan mogą znaleźć szanse przede wszystkim w usługach i zastosowaniach AI, zamiast próbować bezpośrednio konkurować ze Stanami Zjednoczonymi czy Chinami w budowie najbardziej zaawansowanych modeli AI.
Chodzi o połączenie talentów, firm i infrastruktury danych z usługami, które można sprzedawać poza rynkiem krajowym.
Od energii do usług cyfrowych
Centra danych pozostają kluczowym elementem planów Uzbekistanu dotyczących AI, ale nie są celem końcowym. Mają być infrastrukturą dla usług w chmurze, narzędzi AI i eksportu cyfrowego.
Shermatov bezpośrednio powiązał rozwój centrów danych z polityką energetyczną. – Przy AI potrzebna jest moc obliczeniowa. A do mocy obliczeniowej potrzeba energii – powiedział. Dodał, że zamiast eksportować energię elektryczną wyłącznie jako surowiec, Uzbekistan chce sprzedawać ją „w postaci usług centrów danych AI”.
Podkreślił też, że inwestorzy w centra danych AI mogą korzystać z zachęt, w tym tańszej energii elektrycznej, statusu rezydenta IT Parku, środowiska wolnego od podatków oraz zwolnień z ceł na sprzęt używany w AI.
Prezes DataVolt, Rajit Nanda, opisał popyt na centra danych jako napędzany „gwałtowną adopcją AI” przez firmy, administrację publiczną i platformy cyfrowe. Zastrzegł jednak, że sama infrastruktura nie wystarczy.
– Kapitał, energia i talenty są równie ważne – powiedział, dodając, że żaden pojedynczy czynnik nie wystarczy, aby wdrażanie AI zakończyło się sukcesem.
Kompetencje do codziennego korzystania z AI
Uzbekistan uruchomił już program „5 Million AI Leaders”, którego celem jest upowszechnianie wiedzy o AI w szkołach, na uczelniach oraz wśród nauczycieli i urzędników. Shermatov powiedział, że program ukończyło ponad milion osób.
Chodzi nie tylko o szkolenie inżynierów. Celem jest przygotowanie pracowników z różnych sektorów do używania narzędzi AI w ich codziennej pracy.
Przewodniczący Środkowoazjatyckiego Stowarzyszenia ds. AI, Władimir Norow, stwierdził, że region powinien koncentrować się nie tylko na szkoleniu inżynierów, lecz także na „podstawowym zrozumieniu” technologii i umiejętności korzystania z niej.
Za obszary, w których te umiejętności można zastosować w całej Azji Centralnej, uznał edukację, ochronę zdrowia, rolnictwo i logistykę.
Wykorzystanie AI w administracji publicznej
Zdaniem Macon‑Cooneya głównym wyzwaniem jest wdrożenie.
– To zawsze wyzwanie dla rządu – powiedział. – Chodzi o „przekładanie dokumentów na realne działania i rezultaty”.
Pierwsze korzyści mogą pojawić się w rutynowych, ale ważnych obszarach administracji publicznej, takich jak formularze, kontrole zgodności, administracja podatkowa czy wykrywanie oszustw.
Macon‑Cooney ocenił, że te obszary mogą przynieść realne oszczędności, jeśli rządy mają silne systemy danych.
Szersze wdrażanie będzie zależeć także od zaufania. Nadużycia, cyberataki i niewłaściwe wykorzystanie danych mogą szybko podkopać zaufanie społeczne, dlatego cyberbezpieczeństwo staje się częścią gospodarczego testu, przed którym stoją plany Uzbekistanu dotyczące AI.