W większości krajów Europy wyższe zarobki oznaczają wyższe podatki. Maksymalne stawki PIT mocno się jednak różnią, dzieląc Zachód i Wschód kontynentu.
Sprawiedliwość podatkowa ma kluczowe znaczenie dla każdego społeczeństwa. Pokazuje, czy ludzie płacą podatki proporcjonalnie do swoich dochodów i majątku. W większości krajów Europy system jest progresywny: im wyższe zarobki, tym większe obciążenie.
Zgodnie z danymi Tax Foundation najwyższe stawki podatku dochodowego od osób fizycznych sięgają od 10% w Bułgarii i Rumunii do 60,5% w Danii w 2026 roku.
Poza Danią, najwyższe stawki podatku dla osób fizycznych przekraczają 50% jeszcze w sześciu krajach: Francji, Austrii, Hiszpanii, Belgii, Portugalii i Szwecji.
Osoby o najwyższych dochodach mierzą się też ze stawkami zbliżonymi do tego poziomu w Słowenii i Niderlandach.
Europejska średnia
Średnia najwyższa stawka podatku dochodowego od osób fizycznych w 35 krajach europejskich wynosi 38,5%. Wśród państw należących do OECD w Europie rośnie do 43,4%. W 18 krajach stawka przekracza 40%.
W dziewięciu państwach najwyższa stawka mieści się w przedziale 40–48%: w Irlandii, Niemczech, Włoszech, Islandii, Luksemburgu, Finlandii, Wielkiej Brytanii, Grecji i Turcji.
W pięciu największych gospodarkach Europy najwyższe stawki wahają się od 45% w Wielkiej Brytanii do 55,4% we Francji. Różnica jest dość duża i sięga około 10 punktów procentowych.
Z kolei poza Bułgarią i Rumunią najwyższa stawka podatku dochodowego od osób fizycznych jest niższa niż 25% w Mołdawii, na Węgrzech, w Ukrainie, Gruzji, Czechach i Estonii.
Silny podział regionalny: północny zachód kontra wschód Europy
Najwyższe stawki podatku dochodowego wyraźnie różnią się w zależności od regionu. Z reguły kraje nordyckie oraz państwa Europy Zachodniej mają najwyższe stawki krańcowe, zazwyczaj między 45% a 60%. Są jednak wyjątki, takie jak Norwegia, gdzie maksymalna stawka jest nieco poniżej 40%.
Większość państw Europy Wschodniej spoza UE utrzymuje niższe najwyższe stawki, choć Turcja się wyróżnia – około 41% plasuje ją bliżej średniego poziomu w UE. Kraje Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Bałkany, również zwykle stosują niższe stawki. W części z nich systemy z jednolitą stawką podatku pomagają utrzymać maksymalne obciążenia na relatywnie niskim poziomie.
Stawki podatkowe zmieniają się wraz z polityką
Stawki podatków nie są stałe. Rządy dostosowują je do zmian w polityce. Jak podaje Tax Foundation, w ostatnim roku kilka państw zaktualizowało swoje najwyższe stawki podatku dochodowego od osób fizycznych.
„Rządy mogą na ogół skuteczniej pozyskiwać dochody, wykorzystując krańcowe stawki podatkowe na niższych poziomach dochodów, niż podnosząc najwyższe stawki” – napisał w swoim artykule Alex Mengden, analityk globalnej polityki w Tax Foundation.
„Dzieje się tak dlatego, że wyższa stawka w danym progu wpływa na motywację do zwiększania lub zmniejszania dochodu tylko u osób mieszczących się w tym progu, a jednocześnie przynosi większe wpływy od wszystkich podatników w wyższych progach” – dodał.
Dania wprowadziła nowy próg podatkowy dla dochodów powyżej 2,8 mln koron duńskich (375 tys. euro), podnosząc najwyższą stawkę z 55,6% do 60,5%.
Estonia podniosła jednolitą stawkę podatku dochodowego z 22% do 24%, a Słowacja dodała dwa nowe progi podatkowe, zwiększając swoją maksymalną stawkę z 25% do 35%.
Finlandia natomiast obniżyła najwyższą stawkę podatku dochodowego od osób fizycznych z 51,5% do 45%.
W 2025 roku tylko jedna na pięć osób w UE uważała, że podatki są płacone w dużym stopniu proporcjonalnie do dochodu i majątku. Około połowa (51%) zgadzała się z tym tylko w pewnym stopniu – wynika z badania Eurobarometru.