Najniższe płace w Europie bardzo się różnią. Euronews Business analizuje je na początku 2026 roku, w euro oraz według siły nabywczej.
Według szacunków Euronews opartych na danych Eurostatu, około 12,8 mln pracowników w 22 krajach UE zarabia płacę minimalną lub mniej.
Nic więc dziwnego, że miliony osób z uwagą śledzą zapowiedzi dotyczące płacy minimalnej, licząc, że od nowego roku ich pensje realnie wzrosną.
Jednak około jedna trzecia osób zarabiających płacę minimalną nie odnotowała żadnej podwyżki między lipcem 2025 a styczniem 2026 roku. W czterech krajach płaca minimalna nie wzrosła w ogóle przez ostatni rok.
Jakie kraje europejskie mają więc najwyższe płace minimalne na początku 2026 roku? Jaką wartość mają te zarobki po uwzględnieniu siły nabywczej? A jak zmienia się ranking, gdy porównamy nominalne kwoty w euro z siłą nabywczą?
Wśród państw członkowskich UE miesięczna płaca minimalna brutto waha się od 620 euro w Bułgarii do 2704 euro w Luksemburgu. Jeśli doliczyć kraje kandydujące, skrajnym przypadkiem jest Ukraina z płacą minimalną na poziomie 173 euro, a za nią plasuje się Mołdawia z 319 euro.
W pięciu krajach płaca minimalna przekracza 2 tys. euro. Oprócz Luksemburga są to: Irlandia (2391 euro), Niemcy (2343 euro), Niderlandy (2295 euro) i Belgia (2112 euro).
Tuż pod tą czołówką jest Francja, gdzie wynosi 1823 euro. W Hiszpanii spada już do 1381 euro, co pokazuje, jak duże są różnice nawet między sąsiadującymi krajami.
Dlatego Eurostat dzieli płace minimalne na trzy kategorie: powyżej 1500 euro, między 1000 a 1500 euro oraz poniżej 1000 euro.
Do tej środkowej grupy należą: Hiszpania, Słowenia, Litwa, Polska, Cypr, Portugalia, Chorwacja i Grecja. Różnice między tymi krajami są stosunkowo niewielkie.
Mniej niż 1000 euro w połowie krajów Europy
Spośród 29 państw – 22 członkowskich UE i siedmiu kandydujących – w 15 krajach płaca minimalna jest niższa niż 1000 euro. Wszystkie państwa kandydujące należą do tej najniższej grupy. Znajduje się w niej także kilka krajów Europy Wschodniej.
Dla przykładu, w Czechach płaca minimalna wynosi 924 euro, na Węgrzech 838 euro, w Rumunii 795 euro, w Turcji 654 euro, a w Albanii 517 euro. W trzech krajach kandydujących płaca minimalna jest wyższa niż w Bułgarii.
Mapa poniżej pokazuje wyraźny podział geograficzny nominalnych płac minimalnych w Europie, zwłaszcza między krajami zachodnimi a wschodnimi.
Siła nabywcza spłaszcza różnice
Przy porównywaniu płac minimalnych między krajami kluczowe znaczenie ma siła nabywcza, mierzona standardem siły nabywczej (PPS), bo koszty życia bardzo się różnią. Po uwzględnieniu siły nabywczej różnice w wynagrodzeniach są znacznie mniejsze niż w ujęciu nominalnym.
PPS umożliwia bardziej miarodajne porównanie, ponieważ posługuje się sztuczną jednostką walutową, która odzwierciedla, co faktycznie można kupić w danym kraju, wyrównując realną siłę nabywczą w stosunku do samej wartości w euro.
Jedna jednostka PPS to sztuczna waluta, która teoretycznie pozwala kupić ten sam koszyk dóbr i usług w każdym kraju.
Biorąc to pod uwagę, w przeliczeniu na PPS płaca minimalna w 22 krajach UE waha się od 886 jednostek w Estonii do 2157 w Niemczech.
Kolejność krajów zmienia się tylko nieznacznie; pierwsza dziewiątka pozostaje taka sama zarówno w ujęciu euro, jak i PPS.
Z wyjątkiem Albanii, państwa kandydujące wypadają lepiej w ujęciu PPS – ich siła nabywcza jest wyższa niż w kilku krajach członkowskich UE.
Spośród 27 krajów, dla których dostępne są dane zarówno w euro, jak i w PPS, największym beneficjentem jest Rumunia: awansuje w rankingu z 20. na 12. miejsce. Poprawia się także pozycja Macedonii Północnej, która z 26. miejsca w ujęciu euro przesuwa się na 20. w PPS.
Serbia awansuje z 22. na 17. miejsce, a Turcja przesuwa się w górę o trzy pozycje.
Z kolei Czechy i Estonia tracą najwięcej – każda z nich spada o osiem pozycji. Czechy wypadają z 16. na 24. miejsce, a Estonia z 18. na 26.
Nie ma ustawowej płacy minimalnej we Włoszech, Austrii oraz w trzech krajach nordyckich: Szwecji, Danii i Finlandii.
Gdzie płaca minimalna nie wzrosła?
W krajach UE płaca minimalna między lipcem 2025 a styczniem 2026 roku nie zmieniła się w Belgii, Estonii, Grecji, Hiszpanii, Luksemburgu i Słowenii.
Najwyższe podwyżki odnotowały Bułgaria, Węgry, Litwa i Słowacja – w każdym z tych krajów płaca minimalna wzrosła w tym czasie o ponad 11 proc.
Między styczniem 2025 a styczniem 2026 roku płaca minimalna nie zmieniła się także w Estonii, Hiszpanii i Słowenii. W Rumunii płaca minimalna w walucie krajowej pozostała bez zmian, ale w przeliczeniu na euro w obu okresach nieznacznie spadła.
Skąd biorą się różnice
Eksperci z Europejskiego Instytutu Związków Zawodowych (ETUI) podkreślają, że trwałe podnoszenie płac opiera się na wyższej wydajności pracy. Bardziej produktywne są zwykle gospodarki z silnym sektorem przemysłowym lub finansowym.
Wyższą wydajnością charakteryzują się też zazwyczaj branże wysokich technologii. Kolejnym kluczowym czynnikiem jest silniejsza pozycja negocjacyjna pracowników.