Absencja chorobowa kosztuje UE nawet 810 mld euro rocznie, co pokazuje potrzebę lepszej profilaktyki i wcześniejszego leczenia, by ograniczyć jej skutki gospodarcze.
Przeciętny mieszkaniec Europy opuszcza co roku prawie trzy tygodnie pracy z powodu złego stanu zdrowia. Tak wynika z nowego raportu.
To odpowiada ok. 6% potencjalnego czasu pracy w Unii Europejskiej i oznacza ok. 540 mld euro utraconej wartości pracy rocznie, według raportu Instytutu Environment and Public Health (źródło w Angielski). To równowartość 2,9% produktu krajowego brutto (PKB) UE w 2025 roku.
Ta wartość obejmuje jednak tylko część gospodarczego skutku złego stanu zdrowia, od infekcji wirusowych po problemy ze zdrowiem psychicznym czy nowotwory. Wyliczenie uwzględnia jedynie nieobecność chorobową wśród osób formalnie zatrudnionych na pełny etat i nie obejmuje pełnych kosztów gospodarczych długotrwałych chorób, podkreślono w raporcie.
Osoba, która z powodu choroby ogranicza liczbę godzin pracy albo całkiem opuszcza rynek pracy, nie jest już wykazywana jako nieobecna z powodu choroby.
Poza bezpośrednią utratą czasu pracy choroba ma też szersze konsekwencje gospodarcze.
Gdy ludzie nie mogą pracować z powodu choroby, spada również produkcja gospodarcza, a pracodawcy i współpracownicy muszą radzić sobie ze skutkami tej nieobecności – zatrudniać zastępstwo lub prosić innych pracowników o nadgodziny.
Dłuższe okresy nieobecności chorobowej mogą też skłaniać ludzi do całkowitego wycofania się z rynku pracy, co ogranicza wpływy podatkowe i zwiększa wydatki na ubezpieczenia społeczne – podkreślono w raporcie.
Uwzględniając te bezpośrednie i pośrednie koszty, autorzy raportu oszacowali dodatkowe obciążenie na ok. 135–270 mld euro rocznie. Łączny roczny koszt sięga więc 675–810 mld euro.
Ile zwolnień chorobowych biorą Europejczycy?
Choć straty gospodarcze z powodu nieobecności chorobowych dotyczą całego kontynentu, „różnice w Europie są ogromne”, powiedział Adrian Mehic, autor raportu, prezentując dokument w Parlamencie Europejskim w Brukseli.
Według Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w 2025 roku najdłuższe średnie zwolnienie chorobowe odnotowano w Słowenii – nieco ponad pięć tygodni na pracownika. Tuż za nią uplasowały się Finlandia i Hiszpania, z ok. pięcioma tygodniami.
We Francji, Szwecji i Niemczech średnia przekracza nieznacznie trzy tygodnie, a we Włoszech i Grecji pracownicy zatrudnieni na pełny etat przeciętnie chorują mniej niż tydzień.
Raport zaznacza jednak, że te liczby nie muszą odzwierciedlać faktycznych różnic w zdrowiu mieszkańców.
Kraj, w którym notuje się mniej nieobecności z powodu choroby, może mieć zdrowszą populację. Może to jednak oznaczać także niskie świadczenia chorobowe, słabą ochronę zatrudnienia albo chodzenie do pracy mimo choroby.
Jak ograniczyć ten ciężar dla gospodarki?
Przyczyny nieobecności chorobowych są różne: od problemów ze zdrowiem psychicznym i chorób układu mięśniowo-szkieletowego po wypadki i choroby przewlekłe.
Znacznej części takich nieobecności można jednak potencjalnie zapobiec lub je skrócić. Wiele z nich wiąże się ze schorzeniami, przy których działania zapobiegawcze, wczesne leczenie i rehabilitacja mogą ograniczyć zarówno ryzyko, jak i czas trwania nieobecności – wskazano w dokumencie.
Do środków zapobiegawczych należą m.in. lepsza ergonomia w miejscu pracy, wcześniejsze leczenie problemów ze zdrowiem psychicznym, szybszy dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej, fizjoterapia, opieka psychiatryczna oraz wcześniejsze wykrywanie zagrożeń, wyjaśnił Mehic.
„Prewencja też jest kosztowna, więc nie wszystko da się zrobić za darmo, ale jeśli wdroży się ją właściwie, korzyści będą większe niż koszty” – dodał.