Rzym szykuje dokument rozszerzający współpracę wojskową z Kosowem. Crosetto stawia na misję KFOR i bezpieczeństwo Bałkanów.
We Włoszech kwestia bezpieczeństwa Bałkanów ponownie wraca do debaty: wraz z włoskim generałem dowodzącym misją NATO KFOR, Rzym przygotowuje nowy dokument, który ma wzmocnić współpracę wojskową z Kosowem. Inicjatywa, wynik rozmów w Prisztinie między ministrem obrony Włoch, Guido Crosetto, a jego kosowskim odpowiednikiem, Ejupem Maqedoncim, towarzyszy powrotowi Włoch na czoło sił międzynarodowych w okresie wciąż naznaczonym napięciami między Prisztiną a Belgradem.
REKLAMA
REKLAMA
Jak podaje kosowski portal Arbresh.info, włoskie ministerstwo obrony przygotowuje dokument, który ma rozszerzyć i pogłębić dwustronną współpracę w dziedzinie obrony. Maqedonci został poinformowany o trwających przygotowaniach i omawiał z włoskim ministrem możliwości dalszego zacieśnienia wojskowych relacji między obydwoma państwami.
KFOR: generał Roberto Vergori obejmuje dowództwo
Zmiana dowództwa ponownie powierzyła kierowanie KFOR włoskiemu generałowi po roku tureckiego dowództwa. Generał dywizji Roberto Vergori zastąpił tureckiego generała Özkana Ulutaşa podczas ceremonii w kwaterze głównej misji w Camp Film City w stolicy Kosowa.
Vergori jest piętnastym włoskim dowódcą sił międzynarodowych, które od 1999 roku działają na rzecz zapewnienia bezpiecznego środowiska i swobody przemieszczania się w Kosowie. W misji uczestniczy około 4,6 tysięcy żołnierzy z 31 państw, a włoski kontyngent jest najliczniejszy: liczy około 900 wojskowych.
W ceremonii uczestniczyli Crosetto, Maqedonci oraz zastępca dowódcy Sił Bezpieczeństwa Kosowa, generał Enver Cikaqi. Kosowski minister podziękował Ulutaşowi za wkład w pokój i bezpieczeństwo kraju oraz życzył powodzenia nowemu dowódcy, ponownie zapewniając, że Prisztina zamierza kontynuować współpracę z KFOR i partnerami międzynarodowymi.
Bezpieczeństwo Bałkanów: Rzym stawia na długotrwałą obecność
Rzym uznaje stabilność Bałkanów za element bezpieczeństwa europejskiego i zamierza utrzymać swoje zaangażowanie nawet w przypadku przyszłego ograniczenia obecności KFOR.
„Będziemy kontynuować nasze działania także wtedy, gdy KFOR ograniczy zaangażowanie w Kosowie” – zapowiedział Crosetto, wskazując wśród celów również wzmocnienie zdolności do obserwacji i zapobiegania zagrożeniom. Minister wspomniał o możliwości zainstalowania w regionie radarów w celu ochrony państw regionu i wzmocnienia bezpieczeństwa Włoch.
Na obawy Włochów wpływa także rozwój zdolności rakietowych. Crosetto przypomniał ataki na lotniska w Arabii Saudyjskiej, przypisywane jemeńskim Huti, podkreślając, że osiągane dziś prędkości pocisków pokazują, jak bardzo skomplikowane stały się zagrożenia, na które państwa muszą być przygotowane. Zdaniem ministra te zmiany jeszcze bardziej zwiększają znaczenie wzmacniania systemów obserwacji oraz współpracy z zaprzyjaźnionymi państwami, tak aby szybciej identyfikować ryzyka i zapobiegać ewentualnym atakom.
Wśród włoskich możliwości technologicznych, które mogą wpisywać się w ten plan, wymienia się radary z rodziny Kronos oraz samolot CAEW – powietrzny system dozoru i wczesnego ostrzegania, który niedawno wrócił z misji w Arabii Saudyjskiej. To różne narzędzia, ale łączy je to, że wspierają zbieranie danych i nadzór nad przestrzenią powietrzną.
Jakie technologie wchodzą w grę
Na razie to jedynie koncepcja strategiczna, a nie konkretne zlecenie przemysłowe. Na pierwszym planie znajduje się rodzina radarów Kronos, opracowana i produkowana przez firmę Leonardo. W szczególności Kronos Grand Mobile High Power to wielofunkcyjny radar pracujący w paśmie C, wykorzystujący technologię AESA, która pozwala elektronicznie sterować wiązką i jednocześnie śledzić wiele celów. System został zaprojektowany do obserwacji przestrzeni powietrznej oraz obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, ma deklarowany zasięg dozoru powyżej 300 kilometrów i potrafi wykrywać oraz śledzić taktyczne pociski balistyczne. Wersja GM HP została wybrana dla włosko-francuskiego systemu SAMP/T NG oraz programu wzmacniania zdolności obrony powietrznej Włoch.
Inną rolę pełni samolot CAEW sił powietrznych Włoch, oparty na platformie Gulfstream G550 i wyposażony w radary oraz sensory zapewniające dookólny dozór przestrzeni powietrznej, wczesne ostrzeganie i koordynację operacji. Platformę rozwinięto z użyciem izraelskich systemów misji. Oba przykłady pokazują dostępne dziś rozwiązania technologiczne, ale minister Crosetto nie doprecyzował, jaki typ radaru mógłby zostać zainstalowany na Bałkanach. Na razie nie sposób więc stwierdzić, czy projekt dotyczy systemów Kronos, innych sensorów naziemnych czy też zintegrowanej sieci różnych systemów.
Napięcia między Prisztiną a Belgradem nadal stanowią czynnik ryzyka
Współpraca wojskowa między Włochami a Kosowem rozwija się w realiach, w których wewnętrznej stabilności tego bałkańskiego państwa nie można uznać za oczywistą. Napięcia polityczne oraz protesty związane z wyrokami za zbrodnie wojenne wymierzonymi w byłych dowódców Armii Wyzwolenia Kosowa (UCK) ponownie uwypukliły kruchość sceny politycznej.
Wciąż bardzo wrażliwe są północne obszary zamieszkane głównie przez Serbów, gdzie relacje między władzami w Prisztinie i Belgradzie pozostają źródłem napięć.
Od ponad 25 lat KFOR pełni funkcję sił bezpieczeństwa i rozjemczych, mając za zadanie zapobiegać eskalacji i sprzyjać tworzeniu stabilnego otoczenia. Z punktu widzenia Włoch umocnienie relacji z instytucjami Kosowa uzupełnia udział w misji NATO i wpisuje się w szerszą strategię współpracy z partnerami regionu.
Włochy między Kosowem a Serbią: znaczenie dialogu europejskiego
Włochy wzmacniają współpracę wojskową z Kosowem, nie zamykając jednak drzwi przed Belgradem. Po uznaniu niepodległości Kosowa w lutym 2008 roku Rzym wspiera bezpieczeństwo kraju poprzez KFOR i uważa dialog między Kosowem i Serbią za kluczowy, by uniknąć nowych eskalacji na Bałkanach Zachodnich.
Rzym popiera proces integracji europejskiej regionu oraz normalizację relacji między Prisztiną i Belgradem w ramach inicjatywy prowadzonej przez Unię Europejską. Wśród nierozwiązanych kwestii pozostaje utworzenie Związku gmin z większością serbską w Kosowie, przewidzianego w porozumieniach wspieranych na szczeblu unijnym i wciąż będącego jednym z głównych punktów spornych.
Serbia pozostaje zatem ważnym partnerem dla Włoch zarówno w wymiarze gospodarczym, jak i dyplomatycznym. Utrzymywanie otwartego kanału rozmów z Belgradem uznaje się za warunek stabilności regionu i europejskich perspektyw Bałkanów Zachodnich, także w świetle relacji Serbii z Rosją.
Włoska strategia zakłada zatem jednoczesne wspieranie bezpieczeństwa Kosowa, współpracę z partnerami z NATO oraz poszukiwanie politycznego rozwiązania sporów między Prisztiną a Belgradem. Taki balans daje kluczową rolę dyplomacji europejskiej: normalizacja relacji pozostaje bowiem jednym z głównych warunków zbliżenia obu stron do Unii Europejskiej.
Nowy dokument ma umocnić relacje wojskowe
Przygotowywany dwustronny dokument może dodatkowo uporządkować współpracę między Rzymem a Prisztiną w chwili, gdy Włochy uznają za kluczowe utrzymanie wysokiego poziomu uwagi wobec bezpieczeństwa Bałkanów Zachodnich. Zacieśnianie relacji z instytucjami Kosowa idzie w parze z objęciem dowództwa nad KFOR oraz zaangażowaniem dyplomatycznym na rzecz stabilności regionu, przy jednoczesnym podtrzymywaniu dialogu z Belgradem.