Nocne posiedzenie parlamentu zakończyło ponad 19‑miesięczny impas legislacyjny w kraju. Wybór Puli na to stanowisko czyni ją trzecią kobietą na tym urzędzie od czasu powojennej niepodległości Kosowa od Serbii.
Posłowie w Kosowie wybrali ekonomistkę i naukowczynię Justinę Shirokę Pulę na nową prezydent Kosowa podczas nocnej, ciągnącej się godzinami sesji, na kilka chwil przed konstytucyjnym terminem, po którego przekroczeniu konieczne byłyby przedterminowe wybory.
REKLAMA
REKLAMA
Wtorkowy, późnowieczorny wybór był ważnym momentem w trwającym kryzysie politycznym w tym małym bałkańskim kraju, który od ponad 19 miesięcy paraliżował prace parlamentu i doprowadził do dwóch przedterminowych wyborów.
Tuż przed wyborem Shiroki Puli posłowie przyjęli też ustawę ograniczającą uprawnienia specjalnego sądu w Hadze, powołanego do badania i ścigania zbrodni wojennych popełnionych przez Armię Wyzwolenia Kosowa (KLA) podczas wojny o niepodległość od Serbii w latach 1998–1999.
Podczas nadzwyczajnej sesji w parlamencie Shiroka Pula uzyskała 81 głosów w 120-osobowym zgromadzeniu. Na zewnątrz zebrały się tysiące demonstrantów, którzy domagali się przyjęcia ustawy ograniczającej kompetencje trybunału ds. zbrodni wojennych, znanego jako Specjalne Izby.
Shiroka Pula niedawno pełniła funkcję prezeski Akademii Nauk i Sztuk Kosowa. Jest trzecią kobietą na urzędzie prezydenta Kosowa od ogłoszenia po wojnie niepodległości w 2008 roku.
Była kandydatką kompromisową zgłoszoną w ostatniej chwili, popartą przez rządzącą lewicową partię Vetevendosje, czyli Samostanowienie, oraz największą partię opozycyjną, centroprawicową Demokratyczną Partię Kosowa (PDK).
Prezydent Kosowa odgrywa ważną rolę w polityce zagranicznej i jest zwierzchnikiem sił bezpieczeństwa, a także zatwierdza ustawy uchwalone przez zgromadzenie narodowe, obok innych uprawnień.
Jednym z pierwszych zadań Shiroki Puli będzie podpisanie ustawy ograniczającej uprawnienia sądu w Hadze, aby mogła ona stać się prawem.
W przemówieniu po złożeniu przysięgi, późnym wieczorem we wtorek, Shiroka Pula powiedziała, że przyjmuje ten urząd „z wielkim zaszczytem i pełną odpowiedzialnością”.
„Ten mandat nie należy wyłącznie do jednej osoby, należy do naszych obywateli, naszych instytucji i do państwa, za które wiele pokoleń składało ofiarę” – powiedziała.
Wybór Shiroki Puli nastąpił po ponad dwóch tygodniach protestów wywołanych wyrokiem sądu w Hadze, który skazał czterech przywódców kosowskiej partyzantki za zbrodnie wojenne, w tym byłego prezydenta kraju Hashima Thaçiego.
Trybunał orzekł kary od 13 do 25 lat więzienia.
Wielu mieszkańców Kosowa uważa wyroki za niesprawiedliwe, ponieważ KLA – której jednym z przywódców był Thaçi, zanim wszedł do polityki – walczyła przeciw serbskiemu uciskowi, i obawia się, że decyzja sądu może rzucić cień na walkę o niepodległość Kosowa.
Podczas konfliktu w Kosowie zginęło ponad 13 tys. osób, głównie Albańczyków, a około milion albańskich mieszkańców Kosowa zostało wypędzonych ze swoich domów.