Grecja chce jednocześnie współtworzyć szerszą europejską politykę ochrony dzieci w internecie, w związku z debatą nad tzw. EU Kids Act.
Grecja wprowadza zakaz dostępu dzieci poniżej 15 lat do serwisów społecznościowych, ustanawiając nowe ramy prawne, które mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Główne założenia projektu ustawy przedstawili dziś minister stanu Akis Skertsos, minister zdrowia Adonis Georgiadis oraz minister cyfrowego zarządzania Dimitris Papastergiou. Przepisy koncentrują się na ochronie nieletnich przed zagrożeniami związanymi z korzystaniem z mediów społecznościowych oraz na zapewnieniu prywatności użytkowników.
REKLAMA
REKLAMA
Projekt ustawy trafi do komisji parlamentarnych 13 października, a debata w izbie plenarnej i głosowanie zaplanowane są na 22 października. Nowe przepisy mają zacząć obowiązywać 1 stycznia 2027 roku, co daje platformom czas na przygotowanie się do zmian.
Do odpowiedzialności państwa i firm technologicznych za ochronę dzieci w internecie odniósł się minister stanu Akis Skertsos podczas prezentacji tej inicjatywy. Podkreślił, że ustawa wyznacza jasną granicę wieku na poziomie 15 lat i przenosi na platformy odpowiedzialność za weryfikację wieku użytkowników. Jak zaznaczył, rodzice potrzebują realnego wsparcia w starciu z algorytmami, które starają się utrzymywać dzieci w stałym połączeniu z siecią. Zwrócił uwagę, że technologia musi być regulowana z myślą o człowieku, a szczególnie o zdrowiu i rozwoju nieletnich. Dodał też, że grecka inicjatywa jest procedowana w parlamencie i ma wnieść wkład w wypracowanie wspólnej europejskiej odpowiedzi na wyzwania związane z ochroną dzieci w cyfrowym świecie.
Jednolite ograniczenie wieku do 15 lat
Kluczowym elementem regulacji jest zakaz dostępu do usług społecznościowych oferowanych przez platformy internetowe dla osób małoletnich, które nie ukończyły 15. roku życia. Środek obejmuje serwisy takie jak Instagram, TikTok czy Facebook i nakłada na platformy obowiązek stosowania odpowiednich, proporcjonalnych i wiarygodnych metod weryfikacji wieku.
W ten sposób odpowiedzialność za skuteczną kontrolę dostępu przechodzi na same firmy, które będą musiały zadbać, by ograniczenie wieku działało w praktyce, a nie pozostawało martwym przepisem.
Kids Wallet i Gov.gr Wallet: jak będzie weryfikowany wiek
Kluczową rolę w realizacji nowych zasad mają odegrać Kids Wallet i Gov.gr Wallet, przedstawiane jako przykładowe mechanizmy weryfikacji wieku. Nie będą jednak jedynymi rozwiązaniami technologicznymi dostępnymi dla platform, ponieważ projekt ustawy opiera się na zasadzie neutralności technologicznej.
Oznacza to, że firmy będą mogły wybierać inne rozwiązania techniczne, pod warunkiem że spełnią one wymagania prawa europejskiego. Celem jest zapewnienie skutecznego egzekwowania granicy wieku bez narzucania jednej technologii wszystkim usługom.
Minister cyfrowego zarządzania i sztucznej inteligencji Dimitris Papastergiou podkreślił, że stosowanie granicy wieku wymaga wiarygodnych mechanizmów weryfikacji. Jak wyjaśnił, Gov.gr Wallet i Kids Wallet są narzędziami potwierdzania wieku zaprojektowanymi tak, by chronić prywatność i ograniczać liczbę przetwarzanych danych. Zaznaczył również, że przyjęte ramy pozostają technologicznie neutralne, pozwalając platformom korzystać z odpowiednich i sprawdzonych rozwiązań. Dodał, że Grecja od pierwszego etapu uczestniczy w europejskich pracach nad systemami weryfikacji wieku. Celem jest, by usługi cyfrowe działały zgodnie z zasadami, które realnie chronią dzieci i wspierają rodziców.
Cyfrowe „znaczniki wieku” i ochrona danych osobowych
Przedstawione mechanizmy opierają się na wykorzystaniu cyfrowych „znaczników wieku” (age tokens), które umożliwiają potwierdzenie spełnienia wymogu wiekowego bez ujawniania większej liczby danych osobowych, niż jest to absolutnie konieczne.
Dzięki temu platforma otrzymuje niezbędne potwierdzenie, czy użytkownik spełnia przewidzianą granicę wieku, nie uzyskując jednocześnie dostępu do pełnych danych identyfikacyjnych ani innych wrażliwych informacji o nieletnim.
Zgodnie z przedstawionymi założeniami, mechanizmy weryfikacji muszą opierać się na rzetelnych i precyzyjnych technikach, działać skutecznie w realnych warunkach korzystania z usług i mieć odpowiednie zabezpieczenia, aby nie dało się ich łatwo obejść. Powinny też być dostępne i odpowiednie dla różnych grup użytkowników, nie naruszać w sposób nieproporcjonalny ich praw oraz nie przetwarzać danych osobowych wykraczających poza to, co jest niezbędne.
W tym kontekście przewidziano możliwość powiązania stosowanych mechanizmów, tak aby ułatwić wdrażanie weryfikacji wieku w usługach cyfrowych.
Zgodność z prawem unijnym i DSA
Projekt ustawy wpisuje się w europejskie ramy regulacyjne dotyczące usług cyfrowych, a w szczególności w rozporządzenie o usługach cyfrowych (Digital Services Act – DSA). Kluczowe znaczenie ma tu artykuł 28 DSA, który dotyczy ochrony nieletnich korzystających z platform internetowych.
Grecka regulacja ma doprecyzować tę ochronę poprzez wprowadzenie konkretnej granicy wieku, a stosowane metody weryfikacji muszą być zgodne z unijnymi wymogami dotyczącymi proporcjonalności, bezpieczeństwa i ochrony danych osobowych.
Stosowanie nowych zasad będzie się zatem odbywać w ramach już istniejącego europejskiego systemu, który przewiduje obowiązki dla platform oraz mechanizmy nadzoru i egzekwowania przepisów w państwach członkowskich.
Na aspekt zdrowia publicznego zwrócił uwagę minister zdrowia Adonis Georgiadis, określając cyfrowe uzależnienie nieletnich jako problem wymagający wczesnej interwencji. Według niego problematyczne korzystanie z mediów społecznościowych może wpływać na sen, koncentrację, samoocenę i relacje dzieci z otoczeniem. Podkreślił, że ograniczenie wieku jest środkiem profilaktycznym wpisanym w szersze działania na rzecz ochrony dzieciństwa. Ma ono zapewnić dzieciom więcej czasu i przestrzeni na naukę, zabawę oraz realne kontakty społeczne, które są niezbędne dla ich zdrowego rozwoju.
Kto będzie kontrolował stosowanie nowych przepisów
Nadzór nie będzie sprawowany wyłącznie na poziomie krajowym, lecz poprzez istniejący mechanizm DSA, który przewiduje współpracę transgraniczną między właściwymi organami a Komisją Europejską.
W Grecji głównym organem będzie Krajowa Komisja Telekomunikacji i Poczty (EETT), pełniąca funkcję Koordynatora Usług Cyfrowych. W ramach swoich kompetencji zaangażowane będą także Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (ESR), odpowiedzialna za nadzór nad właściwymi przepisami, oraz Urząd Ochrony Danych Osobowych (ΑΠΔΠΧ), zajmujący się ochroną danych i wymogami wynikającymi z DSA.
Jak uruchamiana jest procedura kontroli
Procedura kontroli może zostać wszczęta po złożeniu skargi przez użytkownika lub po przekazaniu informacji do EETT przez inny organ czy instytucję. Jeśli sprawa dotyczy platformy podlegającej nadzorowi innego państwa członkowskiego, jest przekazywana do właściwego organu w kraju jej siedziby.
Przykładowo, w przypadku platform nadzorowanych przez władze Irlandii przewidziana jest współpraca z odpowiednimi irlandzkimi instytucjami. Gdy sprawa dotyczy bardzo dużych platform internetowych (Very Large Online Platforms – VLOPs), równolegle informowana jest Komisja Europejska, zgodnie z jej kompetencjami wynikającymi z DSA.
Platformy będą ponosiły odpowiedzialność za stosowanie odpowiednich mechanizmów weryfikacji wieku i ograniczanie dostępu dzieci poniżej 15 lat. W razie braku dostosowania się do nowych zasad mogą zostać wszczęte przewidziane procedury nakładania kar, zależnie od rodzaju naruszenia oraz właściwości odpowiedniego organu krajowego lub europejskiego.
Celem jest ochrona zdrowia psychicznego nieletnich
Inicjatywa wpisuje się w szerszą debatę o skutkach korzystania z mediów społecznościowych w bardzo młodym wieku. Do głównych zagrożeń, na które zwracają uwagę naukowcy i instytucje publiczne, należą obciążenie zdrowia psychicznego, objawy lęku i depresji, cyberprzemoc (cyberbullying), problematyczne używanie mediów cyfrowych oraz trudności z koncentracją.
Rząd przekonuje, że wprowadzenie wyraźnej granicy wieku, połączone z wiarygodnymi kontrolami, pomoże chronić dzieci przed tymi zagrożeniami. Jednocześnie skuteczność nowych zasad będzie zależeć od tego, jak platformy wywiążą się ze swoich obowiązków i jak będą działały mechanizmy nadzoru.
Grecki plan a europejski „EU Kids Act”
Grecja chce wnieść wkład w kształtowanie szerszej europejskiej polityki ochrony dzieci w internecie w związku z pracami nad projektem EU Kids Act. Inicjatywa ma stać się częścią dyskusji o wspólnych zasadach i skutecznych mechanizmach ochrony na poziomie całej Unii, w warunkach, w których usługi cyfrowe działają ponad granicami.
Przy rozpoczęciu stosowania nowych przepisów zaplanowanym na 1 stycznia 2027 roku, przyjęte ramy wyznaczają trzy główne cele: ograniczenie dostępu dzieci poniżej 15 lat do serwisów społecznościowych, nałożenie na platformy obowiązku stosowania wiarygodnej weryfikacji wieku oraz ochronę prywatności poprzez mechanizmy ograniczające gromadzenie danych osobowych.
Ostateczny kształt obowiązków będzie zależeć od zakończenia procesu legislacyjnego i przyjęcia przepisów wykonawczych.