Lublana czy Zagrzeb: którą stolicę Europy Środkowej odwiedzić jako następną

Lublana i Zagrzeb to dwie zdecydowanie niedoceniane stolice.

REKLAMA

REKLAMA

W swoich krajach pozostają w cieniu innych kierunków – w przypadku Słowenii pierwsze skrzypce gra jezioro Bled, a w przypadku Chorwacji praktycznie każde miejsce na wybrzeżu – tymczasem te miasta dawno zasłużyły na chwilę w centrum uwagi.

Coraz więcej osób odkrywa uroki Lublany, z jej pozbawionym samochodów centrum i znakomitą sceną kreatywną, ale położony tuż obok Zagrzeb wciąż nie przebił się do turystycznego mainstreamu.

Miejmy nadzieję, że uda się to zmienić.

A jeśli po lekturze nadal nie możesz się zdecydować, które miasto wybrać, zawsze możesz „trip-maxx” i odwiedzić oba – między stolicami można przejechać autobusem lub pociągiem w zaledwie dwie i pół godziny).

Lublana

Podróżni najczęściej podkreślają, że Lublana jest miastem idealnym do spacerów.

Jej centrum jest zamknięte dla samochodów i innych pojazdów od 2007 roku. Dzięki temu to, co w europejskim krótkim wypadzie do miasta najlepsze – niespieszne kręcenie się po ulicach i przystanki w sklepach, kawiarniach czy restauracjach, które wpadną ci w oko – sprawia tu jeszcze więcej przyjemności.

Dobrym punktem startowym jest Potrójny Most nad rzeką Ljubljanicą – nie tylko dlatego, że leży w samym środku miasta. Mosty znajdują się na liście UNESCO jako część obiektu „Dzieło Jožego Plečnika w Lublanie”.

Słoweński architekt odegrał kluczową rolę w rozwoju miasta między wojnami światowymi, a jego prace (źródło w Angielski) można podziwiać wzdłuż nadrzecznych nabrzeży oraz przy takich obiektach jak Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka czy plenerowy teatr Križanke.

Jeśli chcesz przyjrzeć się im z bliska, zajrzyj do Domu Plečnika. Muzeum szczegółowo prezentuje jego najsłynniejsze projekty – zrealizowane i pozostawione na papierze – a w kolekcji ma także oryginalne meble i narzędzia architekta.

Gdy od długiego spaceru zaczniesz odczuwać głód, skieruj się na ulicę Trubarjeva, pełną niezależnych sklepów, kawiarni i restauracji.

Choć dopiero co była mowa o urokach bezcelowego spacerowania, muszę jednak wspomnieć o Abi Falafel, gdzie podają najlepszy falafel, jaki kiedykolwiek jadłem – myślę o nim nieustannie. To wysoka ocena, biorąc pod uwagę, że mieszkam w Katarze, gdzie świetnych miejsc z falafelem jest naprawdę dużo.

Jeśli będziesz w mieście w piątek między marcem a październikiem, zajrzyj też na targ kulinarny Open Kitchen, organizowany w pobliżu Targu Centralnego.

Najbardziej rozpoznawalnym symbolem miasta jest oczywiście zamek w Lublanie, położony na wzgórzu nad stolicą.

Pierwsze umocnienia powstały tu w XI wieku, a większość obecnej zabudowy pochodzi z XV i XVI stulecia. Do zamku można wjechać kolejką linowo-terenową.

W środku można poznać historię twierdzy, wejść na wieżę widokową albo kupić butelkę wina z winogron rosnących na zboczach zamkowego wzgórza.

Lublana słynie też ze sceny alternatywnej. Najbardziej znane miejsce to Metelkova Mesto – centrum kultury, które narodziło się w latach 90. z okupowanego przez artystów kompleksu dawnych koszar wojskowych. Dziś działają tu rozmaite przestrzenie artystyczne, a wieczorami odbywają się imprezy klubowe; szczegóły programu można znaleźć na stronie Metelkova (źródło w Angielski).

Zagrzeb

Stolica Chorwacji także świetnie nadaje się do zwiedzania pieszo. Większość głównych atrakcji turystycznych skupia się w Górnym Mieście, choć można też korzystać z rozbudowanej sieci tramwajowej.

Droga do Górnego Miasta prowadzi przez Kamienną Bramę z XIII wieku.

Podczas podróży po Europie wielu turystów przechodziło już przez niejedną średniowieczną bramę, ale zagrzebska wyróżnia się kaplicą maryjną. W XVIII wieku wizerunek Matki Bożej ocalał tu z pożaru bez uszczerbku, a dziś Maryja jest patronką miasta.

Najbardziej charakterystycznym – i najbarwniejszym – zabytkiem Zagrzebia jest kościół św. Marka. Świątynia powstała w XIII wieku, a kolorowe dachówki tworzą mozaikę z herbem miasta oraz herbami Chorwacji, Slawonii i Dalmacji – dawnego królestwa w obrębie monarchii austro-węgierskiej.

Warto zaplanować wizytę tak, by w południe znaleźć się przy wieży Lotrščak. Od 1877 roku codziennie o tej godzinie wystrzeliwuje stąd armata Grič.

Zamiast kolejnego typowego muzeum historii czy archeologii warto zajrzeć do zagrzebskiego Muzeum Zerwanych Związków – to naprawdę obowiązkowy punkt programu.

W środku zgromadzono przedmioty podarowane przez ludzi z całego świata. Wśród eksponatów jest choćby „toster sprawiedliwości”, zabrany w podróż przez cały kraj po rozstaniu («Jak teraz cokolwiek sobie opieczesz?»). Ekspozycja jest jednocześnie dołująca i zabawna, a muzeum okazało się tak popularne, że doczekało się drugiej filii w Tajlandii.

Kolejną ważną atrakcją Górnego Miasta jest katedra zagrzebska, choć warto pamiętać, że po trzęsieniu ziemi z 2020 roku wciąż trwają tu prace restauracyjne.

Górne Miasto skupia średniowieczne dziedzictwo, natomiast Dolne Miasto powstało w stylach popularnych w czasach monarchii austro-węgierskiej w XIX i na początku XX wieku.

Nie brakuje tu zieleni: znajduje się tu tzw. Zielona Podkowa, czyli system parków tworzących kształt podkowy wokół miejskich placów, a także ogród botaniczny w Zagrzebiu.

W Dolnym Mieście działają liczne galerie i muzea, m.in. Muzeum Archeologiczne, Muzeum Etnograficzne oraz Muzeum Sztuki i Rzemiosła. Ci, którzy szukają restauracji, kawiarni i barów, powinni skierować się na ulice wokół placu bana Jelačicia.