Przewidywana długość życia po przejściu na emeryturę znacznie różni się w Europie. Euronews Business analizuje obecny wiek emerytalny i to, jak długo Europejczycy mogą pobierać swoje świadczenia.
Wiek emerytalny w Europie rośnie, bo ludzie żyją dłużej. Między państwami są jednak duże różnice w tym, ile lat przeciętnie przeżywają po rozpoczęciu emerytury.
Według OECD w 2024 roku przeciętny ustawowy wiek emerytalny w UE wynosi 64,7 roku życia dla mężczyzn i 64 lata dla kobiet.
Ponieważ prawo do emerytury przysługuje po osiągnięciu wieku emerytalnego, Euronews Business przeanalizowało oczekiwaną długość życia w tym wieku w poszczególnych krajach.
Emeryci mogą zakładać, że będą pobierać świadczenie emerytalne przez taką liczbę lat, jeśli spełniają inne warunki, na przykład wymagany staż pracy. Oczywiście część osób kontynuuje pracę także po osiągnięciu wieku emerytalnego.
18,4 roku dla mężczyzn, 21,8 roku dla kobiet
W UE mężczyźni mają przed sobą średnio 18,4 roku życia po przejściu na emeryturę, kobiety – 21,8 roku. Dane oparto na oczekiwanej długości życia w wieku emerytalnym, według Eurostatu i OECD za 2024 rok.
W przypadku mężczyzn przewidywana liczba lat pobierania emerytury waha się od 14,7 roku w Bułgarii i na Węgrzech do 27,3 roku w Turcji. W samej Unii najdłuższy okres dotyczy Luksemburga, gdzie mężczyźni mają otrzymywać świadczenie przez 22 lata.
Ta różnica wynika głównie z dwóch czynników: odmiennego wieku emerytalnego i różnic w oczekiwanej długości życia.
Mężczyźni pobierający emeryturę w Grecji (21 lat), Francji (20,7), Słowenii (20,7), Szwajcarii (20,4) i na Malcie (20,2) również spędzą na emeryturze ponad 20 lat.
Przewidywana długość okresu emerytury jest też wyższa od unijnej średniej 18,4 roku na Cyprze (19,8), w Szwecji (19,4), Portugalii (19,3), Belgii (19,1), Irlandii (19), w Wielkiej Brytanii (19), Austrii (18,8) i Finlandii (18,7).
Niemcy mają najkrótszy okres emerytury wśród największych gospodarek
Z danych wynika, że z wyjątkiem Niemiec mężczyźni w pozostałych dużych gospodarkach Europy spędzą na emeryturze więcej lat niż wynosi średnia dla UE. W Niemczech wskaźnik jest o 1,1 roku niższy od unijnej średniej, co tworzy wyraźną różnicę w porównaniu z Francją, Włochami i Hiszpanią.
Z kolei, oprócz Bułgarii i Węgier, najmniej lat na emeryturze mają spędzać mężczyźni na Łotwie, w Rumunii i na Litwie – wszędzie poniżej 16 lat.
W przypadku kobiet przewidywana liczba lat na emeryturze w UE wynosi 21,8. Rozpiętość sięga od 18,6 roku na Węgrzech do 34,5 roku w Turcji. W Luksemburgu przekracza ona 25 lat.
Ponad 22 lata na emeryturze mają również przed sobą kobiety w Słowenii, Grecji, Francji, Hiszpanii, Szwajcarii, na Malcie, we Włoszech, w Portugalii, na Cyprze i w Finlandii, co oznacza, że będą otrzymywać świadczenie przez ponad dwie dekady.
Wśród kobiet poniżej średniej dla UE znajduje się nie tylko Niemcy (20,3), ale także Wielka Brytania (21).
Poza Węgrami kobiety spędzą na emeryturze mniej niż 20 lat w kilku krajach: Bułgarii (18,8), Rumunii (19,1), Niderlandach (19,2), Chorwacji (19,6), Danii (19,7), na Łotwie (19,8) i w Islandii (19,8).
Wiek emerytalny a przewidywany wiek śmierci
W 2024 roku Turcja mocno odstaje od pozostałych 32 krajów europejskich: obowiązuje tam obecnie wiek emerytalny 52 lata dla mężczyzn i 49 lat dla kobiet.
Poza Turcją wiek emerytalny waha się od 62 do 67 lat dla mężczyzn oraz od 60 do 67 lat dla kobiet w pozostałych krajach ujętych w zestawieniu.
W UE wiek emerytalny wynosi 64,7 roku dla mężczyzn i 64 lata dla kobiet. Mężczyźni mają dożywać średnio 83,1 roku, kobiety – 85,8 roku życia.
Różnica między kobietami a mężczyznami na emeryturze
Średnio w UE kobiety spędzają na emeryturze o 3,4 roku więcej niż mężczyźni. Ta różnica waha się od 1,6 roku w Islandii do 7,2 roku w Turcji.
Różnica wynosi co najmniej cztery lata w Estonii, na Litwie, Łotwie, w Bułgarii, Rumunii i w Polsce. Jednocześnie wskaźniki aktywności zawodowej w tych państwach są relatywnie niższe.
Innym wymiarem jest luka emerytalna między kobietami i mężczyznami. W krajach OECD kobiety otrzymują przeciętnie o 23% niższe emerytury niż mężczyźni, a w Wielkiej Brytanii luka sięga 37%.
Wiek wyjścia z rynku pracy a sytuacja w Turcji
Średni faktyczny wiek wyjścia z rynku pracy może jednak różnić się od ustawowego wieku emerytalnego. W UE dla mężczyzn wynosi on 63,8 roku, podczas gdy wiek emerytalny to 64,7. W przypadku kobiet wiek wyjścia z rynku pracy to 62,9 roku, przy wieku emerytalnym 64 lata.
Największa rozbieżność między wiekiem emerytalnym a faktycznym wiekiem opuszczenia rynku pracy występuje w Turcji. Choć mężczyźni mogą przejść na emeryturę w wieku 52 lat, średnio kończą pracę w wieku 60,8 roku. Dla kobiet wartości te to odpowiednio 49 i 60,5 roku.
Przewidywana liczba lat życia po wyjściu z rynku pracy wyniosłaby w Turcji 18,2 roku dla mężczyzn i 22,6 roku dla kobiet. Wskazuje to, że choć szacowana długość pobierania emerytury jest tam najwyższa w Europie, byłaby wyraźnie niższa, jeśli uwzględnić faktyczny wiek opuszczenia rynku pracy.
Emerytury są głównym źródłem utrzymania starszych Europejczyków, a poziom świadczeń bardzo się różni między krajami zarówno nominalnie, jak i pod względem siły nabywczej.