Hiszpańscy naukowcy wraz z badaczami z Europy i USA zebrali dane z 46 wypraw oceanograficznych z lat 1976–2018, by zbadać zmiany w Morzu Śródziemnym i lepiej ocenić skutki ocieplenia klimatu.
Temperatura, tlen, pH, węgiel, a nawet wiek mas wodnych. Ponad 40 lat pomiarów pozwala dziś sięgnąć w przeszłość, by zbadać jak zmienia się Morze Śródziemne i lepiej zrozumieć, jakie zmiany wywołuje kryzys klimatyczny w jego wodach.
REKLAMA
REKLAMA
Naukowcy z ośrodków oceanograficznych w La Coruñi i na Balearach w Hiszpańskim Instytucie Oceanografii (IEO-CSIC), razem z badaczami z europejskich instytucji i ze Stanów Zjednoczonych, zebrali dane z 46 wypraw oceanograficznych przeprowadzonych w latach 1976–2018 na niemal całym Morzu Śródziemnym.
Efektem jest Carimed (źródło w Hiszpański), nowa baza danych, która pozwala porównywać pomiary wykonywane przez cztery dekady i śledzić zmiany wskaźników, takich jak temperatura, zawartość tlenu czy pH. Do tej pory część tych informacji była rozproszona w różnych archiwach i pochodziła z kampanii prowadzonych w odmiennych okresach, z użyciem różnych metod.
Porównanie Morza Śródziemnego sprzed czterech dekad z jego obecnym stanem może pomóc oddzielić naturalne wahania od zmian utrzymujących się w czasie i lepiej zrozumieć, jak akwen reaguje na zmianę klimatu.
Jak podkreśla IEO-CSIC, (źródło w Hiszpański) zebrane dane pozwolą śledzić te długoterminowe tendencje i lepiej zrozumieć ewolucję akwenu szczególnie wrażliwego na ocieplenie i inne zakłócenia środowiskowe.
Odtworzyć przeszłość, by zrozumieć teraźniejszość
„Znaczną część danych udało się odzyskać z rozproszonych, lokalnych zapisów historycznych, dzięki czemu skonsolidowano pomiary, które wcześniej nie były dostępne” – wyjaśnia Marta Álvarez, chemiczka-oceanografka z Ośrodka Oceanograficznego w La Coruñi i koordynatorka zespołu badawczego, w wypowiedzi opublikowanej (źródło w Hiszpański) przez IEO-CSIC.
Dodaje, że pozostałe dane pochodzą z «międzynarodowych kampanii prowadzonych na pokładach krajowych i zagranicznych statków badawczych, w których uczestniczył personel grupy INOCEN z IEO».
Samo odzyskanie danych było jednak dopiero pierwszym krokiem. Pozostało inne wyzwanie: jak porównać pomiar z lat 70. z pomiarem wykonanym kilka dekad później? Metody, przyrządy i warunki prowadzenia kampanii zmieniały się, co mogło wprowadzać różnice, które wcale nie musiały oznaczać, że samo Morze Śródziemne uległo zmianie.
Dlatego badacze przeanalizowali i skorygowali pomiary, aby wychwycić ewentualne różnice wynikające ze sposobu ich pozyskania. Dzięki temu mogą z większą pewnością identyfikować zmiany, które rzeczywiście utrzymują się w czasie.
Co mogą ujawnić 40 lat danych?
Morze Śródziemne przechodzi przemiany, które wykraczają poza samo podnoszenie się temperatury. Autorzy badania wskazują na ocieplenie, zakwaszenie oraz ubytek tlenu jako główne zmiany dotykające oceany, mogące zaburzać ich funkcjonowanie i ekosystemy.
Dlatego tak ważne są obserwacje sięgające kilkudziesięciu lat wstecz. Analiza tej długiej historii może pomóc wychwycić zmiany, które trudno byłoby dostrzec na podstawie pojedynczych pomiarów.
Aby pomiary dało się ze sobą porównywać, naukowcy poddali je szczegółowej kontroli jakości dostosowanej do specyfiki Morza Śródziemnego. Mówiąc prościej, celem było uniknięcie sytuacji, w której zmiana sposobu pomiaru zostanie pomylona ze zmianą rzeczywistą w morzu.
„Dzięki rygorystycznemu procesowi 2QC zminimalizowano systematyczne błędy w zmiennych biogeochemicznych i uzyskano bardziej spójny zestaw danych” – tłumaczy Maribel García-Ibáñez, badaczka z Ośrodka Oceanograficznego na Balearach.
Co pozwala dziś zrobić ten ogrom informacji? Między innymi śledzić, jak przez dekady zmieniały się procesy związane z zakwaszaniem Morza Śródziemnego, ilością węgla magazynowanego w jego wodach czy odnową wód głębinowych. Dane można też wykorzystać do udoskonalenia modeli, za pomocą których naukowcy próbują zrozumieć, jak Morze Śródziemne będzie się zmieniać w obliczu ocieplającego się klimatu.
Carimed jest ponadto otwarty dla społeczności naukowej i w przyszłości będzie mógł być uzupełniany o nowe obserwacje, poszerzając obraz Morza Śródziemnego, który pozwala powiązać jego przeszłość z przemianami zachodzącymi obecnie.