Wraz z narastającym zmęczeniem mediami społecznościowymi młodzi z pokolenia Z robią sobie przerwę, sięgając po retro sprzęt: telefony z klapką i płyty winylowe.
Media społecznościowe i cyfrowy świat w ostatnich latach przejęły sporą część naszego życia. Najmocniej odczuwają to młodsze pokolenia, jak Gen Z i Gen Alpha, które praktycznie dorastały już w erze cyfrowej.
REKLAMA
REKLAMA
Niekończące się godziny przed ekranem, nieustanne powiadomienia i narastający lęk przed tym, że coś nas ominie (FOMO), sprawiły, że coraz więcej osób żyje „wiecznie online”. Rosną też problemy ze zdrowiem psychicznym, takie jak depresja, zaburzenia lękowe czy niskie poczucie własnej wartości.
Coraz większa liczba reklam i funkcji śledzących, a także obawy związane z prywatnością danych i bezpieczeństwem, dodatkowo podsycają niepokój wokół popularnych platform społecznościowych, takich jak Instagram, TikTok czy Facebook.
W efekcie rośnie grupa młodych z pokolenia Z, którzy sięgają po bardziej „retro” technologie, jak telefony z klapką, iPody czy analogowe i wczesne cyfrowe aparaty. Traktują je jako sposób na cyfrowy detoks i przerwę od mediów społecznościowych.
Dlaczego retro technologie są tak popularne wśród młodych
Coraz więcej przedstawicieli pokolenia Z interesuje się technologiami z początku i połowy lat 2000. To dla nich sposób na ucieczkę od nieustannego strumienia powiadomień, presji i lęku, które często towarzyszą korzystaniu z mediów społecznościowych.
Część z nich uważa też, że proste „dumb phones” pomagają ograniczyć wielogodzinne przewijanie ekranu smartfona i hałas generowany przez algorytmy. Zamiast tego oferują wolniejsze, spokojniejsze korzystanie z technologii.
Takie nieskomplikowane, służące jednej funkcji urządzenia dają też mniej rozproszeń. Nie mają reklam, śledzących modułów ani stałych powiadomień, dzięki czemu łatwiej skupić się na ważniejszych celach albo po prostu być w pełni obecnym przy rodzinie i znajomych. W praktyce często oznacza to też po prostu bycie trudniej osiągalnym.
Retro i fizyczne urządzenia dają poczucie realnego posiadania czegoś, zamiast wyłącznie korzystania z niekończących się subskrypcji streamingowych, których zasady mogą się nagle zmienić, a ceny wzrosnąć. To dotykalne, świadome doświadczenie i faktyczna własność mediów, bez ryzyka utraty albumów przez nagłe wycofanie licencji cyfrowych.
Dla części pokolenia Z retro technologie, jak analogowe i wczesne cyfrowe aparaty oraz ziarniste zdjęcia, są symbolem większej autentyczności niż przesadnie wykadrowane i przefiltrowane cyfrowe feedy. Niektóre stare urządzenia są też coraz bardziej pożądane ze względu na swoje specyficzne wzornictwo i kolory, wyróżniające się na tle współczesnej, minimalistycznej elektroniki.
Bywa też, że vintage’owa technologia staje się po prostu zabawnym elementem stylu albo sposobem na wyrażenie siebie wśród osób z pokolenia Z zafascynowanych kulturą połowy pierwszej dekady XXI wieku.
Jakie retro technologie najbardziej podobają się dziś pokoleniu Z?
Choć dzięki zainteresowaniu pokolenia Z wraca moda na wiele starszych gadżetów, kilka typów urządzeń wyróżnia się szczególną popularnością.
Cyfrowe aparaty i kamery z początku lat 2000
Wczesne aparaty cyfrowe znów przeżywają boom, choć zdjęcia z nich nadal są ziarniste, przesycone kolorami i dalekie od perfekcji. Stanowią jednak idealną ucieczkę od przeprocesowanej fotografii smartfonowej i pozwalają uchwycić surową estetykę.
Pokoleniu Z bardzo podoba się charakterystyczna kolorystyka i ostry błysk lampy błyskowej z aparatów Y2K, a także element zaskoczenia, jaki daje brak idealnego podglądu na żywo. Ręczne kamery na taśmę również cieszą się ogromną popularnością przy nagrywaniu imprez czy festiwali, nadając materiałom wyraźnie nostalgiczny charakter.
Wśród popularnych modeli są aparaty z serii Canon PowerShot. Starsze wersje, takie jak PowerShot ELPH czy linia G, notują wyraźny wzrost zainteresowania dzięki viralowym trendom w mediach społecznościowych i obecności u celebrytów.
Cienkie, kolorowe, mieszczące się w kieszeni aparaty Sony Cyber-shot z połowy lat 2000 nadal są cenione za swój wyrazisty, retro wygląd zdjęć z lampą błyskową. A Nikon Coolpix jest lubiany za charakterystyczne ziarno i wczesną „naukę o kolorze”.
Dumbphones i telefony z klapką
Proste telefony do jednej podstawowej funkcji przeżywają obecnie wielki powrót. Najczęściej są używane jako dodatkowe urządzenie na weekendy i wyjścia towarzyskie. Użytkownicy przekładają do nich swoje karty SIM, żeby świadomie się odłączyć.
Takie telefony skutecznie ograniczają dostęp do powiadomień i aplikacji, które mogłyby odciągać uwagę od spotkań i planów towarzyskich, a jednocześnie zachowują podstawowe funkcje, takie jak rozmowy i SMS-y.
To pomaga też skrócić czas spędzany przed ekranem i ograniczyć tzw. doomscrolling, co może przełożyć się na lepsze samopoczucie psychiczne.
Część obserwatorów uważa, że to tylko chwilowa moda napędzana trendami. Inni jednak sądzą, że coraz więcej osób będzie trzymać smartfony na co dzień i w tygodniu, a na czas wyjść i rozrywki przesiadać się na „głupie” telefony.
Marki takie jak Nokia/HMD znów zyskują na popularności. Szczególnie chętnie wybierany jest model Nokia 2660 Flip, doceniany za wyjątkowo wytrzymałą baterię, niską cenę i niewielkie rozmiary.
Konsole przenośne i klasyczne
Urządzenia takie jak Nintendo Game Boy czy PlayStation Portable (PSP) również zyskują ostatnio na popularności. Pozwalają grać bez rozpraszających aktualizacji i mikropłatności, które dziś często towarzyszą korzystaniu ze współczesnych konsol.
Dają to środowisko offline, bez presji, dla osób, które naprawdę lubią granie w pełne, gotowe gry. Eliminują też presję rankingów online, codziennych zadań i bardzo konkurencyjnych trybów wieloosobowych.
W przeciwieństwie do nowoczesnych bibliotek cyfrowych powiązanych z wygasającymi subskrypcjami, dedykowana konsola przenośna czy fizyczny kartridż wydają się o wiele trwalsze i bardziej autentyczne, a przy tym kosztują mniej.
W wielu przypadkach kolekcjonowanie starszych systemów, takich jak Game Boy, PS2 czy SNES, stało się modnym hobby zakorzenionym w kulturze. Jest cenione również ze względu na trwałość fizycznych nośników.
Słuchawki i słuchawki douszne na kablu
Wzrost popularności przeżywają też przewodowe słuchawki i słuchawki douszne. Wynika to między innymi z trendów modowych inspirowanych estetyką Y2K – zwisające kable traktowane są jako element stylu, a moda ta jest dodatkowo wzmacniana przez gwiazdy pop i celebrytów.
Takie słuchawki uchodzą również za bardziej praktyczne. Nie trzeba ich ładować, a dźwięk jest stabilny, bez opóźnień, co sprawdza się przy oglądaniu filmów, graniu czy słuchaniu muzyki. Zwykle są też znacznie tańsze niż wysokiej klasy modele bezprzewodowe, a kabel utrudnia ich zgubienie.
W niektórych przypadkach sprzyjają też bardziej świadomemu korzystaniu z technologii – słuchanie muzyki staje się wtedy konkretną czynnością, a nie niezauważalnym, całodziennym tłem.
Płyty winylowe i CD
Płyty winylowe, CD i retro magnetofony kasetowe wprowadzają do słuchania muzyki przyjemny, fizyczny rytuał, którego brakuje na platformach streamingowych takich jak Spotify. Dotykanie okładek, otwieranie pudełek z płytami i wsuwanie kasety do magnetofonu sprawia, że muzyka wydaje się bardziej „realna” i wyjątkowa.
Zamiast przewijać utwory co 10 sekund, włączenie całego albumu skłania do wysłuchania go od początku do końca. To daje głębsze doświadczenie słuchania.
Podobnie jak „głupie” telefony czy konsole przenośne, takie nośniki zapewniają prawdziwą, trwałą własność treści – coś, co staje się dziś coraz rzadsze – a jednocześnie pozwalają odpocząć od zmęczenia ekranami i cyfrowego szumu.
Starsza, oryginalnie zaprojektowana elektronika dodaje też wnętrzom, na przykład sypialniom, indywidualnego charakteru. Pozwala pokazać własny styl i gust.