System antydronowy EAB "Centaur" wykorzystuje technologie walki elektronicznej do wykrywania i neutralizacji bezzałogowych statków powietrznych bez użycia amunicji. Sprawdzony operacyjnie, oferuje niski koszt, duży zasięg i jest powodem zwiększonego zainteresowania na arenie międzynarodowej.
Współczesne techniki wojenne i działania operacyjne szybko się zmieniają, a małe i tanie bezzałogowe statki powietrzne (UAV) stają się ważnym elementem i krytycznym czynnikiem zagrożenia.
Ich łatwość użycia, w połączeniu z potencjałem masowego rażenia, zmienia zasady wojny i sprawia, że tradycyjne, kosztowne metody obrony powietrznej stają się nieskuteczne. W tym kontekście pojawia się potrzeba bardziej elastycznych, opłacalnych i zaawansowanych technologicznie rozwiązań obronnych.
Grecka odpowiedź na to nowe wyzwanie pochodzi od państwowego Greckiego Przemysłu Lotniczego (EAV), z systemem antydronowym "Centaur". Jest to system walki elektronicznej, który różni się od konwencjonalnych metod, ponieważ nie ma na celu zniszczenia celu za pomocą amunicji, ale zneutralizowanie go poprzez zagłuszanie i zakłócanie sygnałów komunikacyjnych i nawigacyjnych.
Centaur został już przetestowany w rzeczywistych warunkach operacyjnych, co odróżnia go od wielu podobnych systemów, które pozostają na poziomie testowym. Doświadczenie zdobyte podczas jego użytkowania operacyjnego umożliwiło ciągłe doskonalenie jego możliwości w środowisku, w którym zagrożenia stale ewoluują.
Kyriakos Enotiadis, Dyrektor Sektora Elektroniki EAB, podkreśla, że system już teraz przyciąga duże międzynarodowe zainteresowanie, podkreślając, że "obecnie istnieje zainteresowanie ze strony wielu krajów, oprócz Grecji i Cypru, Armenii i krajów Zatoki Perskiej", zauważając, że jest to "system sprawdzony w boju", a jednocześnie opłacalny w porównaniu z tradycyjnymi środkami.
Jego działanie opiera się na wykrywaniu i zagłuszaniu sygnałów radiowych bezzałogowych statków powietrznych z dużych odległości, zapewniając operatorom czas reakcji. Jak wyjaśnia Enotiadis, "mówimy o systemie walki elektronicznej, który ma zdolność odbierania fal radiowych UAV z bardzo dużych odległości, dając czas na reakcję, aby zestrzelić go znacznie łatwiej i szybciej, bez zużywania amunicji". Kluczową zaletą, według niego, jest to, że system "zużywa tylko energię elektryczną", drastycznie zmniejszając koszty.
Inną ważną cechą "Centaura" jest jego duży zasięg i zdolność do jednoczesnego atakowania wielu celów, co jest krytycznym elementem ataków nasycających. Kyriakos Enotiadis zauważa, że system tworzy "bardzo duży parasol ochronny" o zasięgu od 25 do 40 kilometrów, bez rzeczywistego ograniczenia liczby dronów, które może zneutralizować w swojej strefie odpowiedzialności.
Jego skuteczność została potwierdzona w praktyce podczas użytkowania operacyjnego latem 2024 roku. Kyriakos Enotiadis opisuje, że pierwsze wykorzystanie miało miejsce w lipcu tego roku, kiedy fregata Psara, w kontekście operacji Tarcza w Zatoce Adeńskiej, zdołała odeprzeć ataki UAV Huti, przy czym część zestrzeleń została osiągnięta wyłącznie za pomocą systemu Centaurus, podczas gdy w innych przypadkach drony zostały zmuszone do wycofania się.
Szczególnie ważny jest aspekt finansowy. Jak wskazuje Kyriakos Enotiadis, w podobnych operacjach wydano setki milionów na przechwytywanie tanich dronów, co podkreśla rozbieżność między zagrożeniem a środkami reakcji. W tym kontekście wykorzystanie systemu opartego na mocy stanowi radykalnie odmienne i bardziej zrównoważone podejście.
Jednocześnie Centaurus charakteryzuje się wysokim stopniem elastyczności, ponieważ może być instalowany w stałej infrastrukturze, montowany na pojazdach do operacji mobilnych lub zintegrowany z platformami morskimi. Kyriakos Enotiadis wyjaśnia, że choć początkowo został zaprojektowany jako system pokładowy, szybko został dostosowany do potrzeb marynarki wojennej i zintegrowany z fregatami, gdzie jest już wykorzystywany operacyjnie.
Rozwój systemu jest częścią szerszych wysiłków Sił Powietrznych Marynarki Wojennej w dziedzinie wojny elektronicznej, z uzupełniającymi programami takimi jak Hyperion i Telemachus.
Jak podkreśla Kyriakos Enotiadis, rozwój nie zatrzymuje się, ponieważ "drony zmieniają technologię co sześć miesięcy", co wymaga ciągłego ulepszania możliwości systemu. Ta ciągła adaptacja jest kluczowym warunkiem utrzymania skuteczności w szybko zmieniającej się dziedzinie.
W czasach, gdy zagrożenie staje się coraz bardziej tanie, masywne i elastyczne, Centaur staje się doskonałym przykładem nowej generacji systemów obronnych: zaawansowanych technologicznie, sprawdzonych operacyjnie i opłacalnych.