Izraelskie i amerykańskie ataki na Iran pokazały potęgę myśliwca F-35 Lightning II. Maszyna zyskała kluczową rolę w eliminowaniu irańskiej obrony powietrznej.
Od czasu amerykańsko-izraelskich ataków na Iran jeden samolot odegrał kluczową rolę: F-35 Lightning II, znany również jako F-35.
REKLAMA
REKLAMA
Litera "F" oznacza "myśliwiec", a 35 wskazuje jego miejsce w oznaczeniu samolotów wojskowych USA.
Prezydent USA Donald Trump opisał F-35 jako "prawie niewidzialny myśliwiec".
Samolot został zaprojektowany tak, aby unikać wykrycia przez radar dzięki specjalnym powłokom i materiałom pochłaniającym fale.
Oznacza to, że może prowadzić ataki z wykorzystaniem inteligentnych bomb, bomb kasetowych i precyzyjnych pocisków kierowanych z odległości do 400 kilometrów, pozostając praktycznie niezauważonym.
F-35 integruje dane z pokładowego radaru, kamer i czujników elektronicznych, tworząc jeden spójny system, który pozwala pilotowi utrzymywać przewagę taktyczną.
Ta zaawansowana technologia sprawia, że myśliwiec jest niezwykle skuteczny w eliminowaniu irańskiej obrony powietrznej i zapewnianiu dominacji w powietrzu, co umożliwia innym samolotom prowadzenie ataków bez przeszkód.
Maszyna była intensywnie wykorzystywana zarówno przez Stany Zjednoczone, jak i Izrael w ponad 3 tysiącach ataków na Iran od 28 lutego.
Skutkiem tych działań była śmierć Najwyższego Przywódcy Alego Chameneiego oraz wielu wysokich rangą irańskich dowódców.
Jakie są najważniejsze cechy F-35?
F-35 jest produkowany przez amerykańską firmę Lockheed Martin. To wielozadaniowy myśliwiec piątej generacji typu stealth.
Jest zdolny do wykonywania misji powietrze–powietrze, ataków naziemnych, obserwacji i rozpoznania.
Może osiągać prędkość około 2 tys. km/h (Mach 1,6) i latać na wysokości do 50 tys. stóp. Jego zasięg wynosi do 2,2 tys. km.
Amerykańska flota liczy ponad 600 F-35, z których wiele startuje z sojuszniczych baz wojskowych na Bliskim Wschodzie oraz z lotniskowców USS Gerald Ford na Morzu Śródziemnym i USS Abraham Lincoln na Morzu Arabskim.
Izrael dysponuje 48 maszynami.
Samolot wszedł do służby w 2015 roku, a jego koszt wynosi od 80 do 120 mln dolarów w zależności od wersji.
Obecnie dostępne są trzy modele: A - do konwencjonalnych pasów startowych i operacji głębokiego uderzenia, B - do pionowego startu, oraz C - do operacji z lotniskowców.
Kto jeszcze używa F-35?
F-35 jest popularny wśród sojuszników NATO i USA, w tym Wielkiej Brytanii, Włoch, Holandii, Kanady, Danii, Norwegii, Belgii, Polski, Niemiec, Grecji i Rumunii.
Samolot wyposażono w zaawansowane systemy umożliwiające wymianę danych z innymi maszynami i siłami w czasie rzeczywistym.
Systemy te są jednak zależne od amerykańskiego oprogramowania, systemów bezpieczeństwa i globalnych łańcuchów dostaw.
Pojawiły się obawy, że w przypadku decyzji USA o zaprzestaniu współpracy, dostęp do oprogramowania mógłby zostać zablokowany, czyniąc flotę F-35 danego kraju mniej skuteczną.
Wspólne Biuro Programowe F-35 (JPO) zdementowało jednak te plotki, zapewniając, że "nie istnieje wyłącznik awaryjny".
Niedawne spory między Trumpem a europejskimi przywódcami, m.in. w sprawach Ukrainy, Wenezueli, Grenlandii i Iranu, wywołały w Europie niepewność co do zakupu samolotów.
Hiszpania porzuciła plany nabycia F-35 w sierpniu ubiegłego roku, a wysokie koszty eksploatacji odstraszyły również Portugalię i Szwajcarię.
Głównym konkurentem F-35 jest szybszy i bardziej zwrotny Eurofighter Typhoon, używany przez Niemcy, Włochy, Hiszpanię, Austrię i Wielką Brytanię.
Londyn niedawno rozmieszczał dodatkowe cztery samoloty w celu ochrony Kataru przed potencjalnymi irańskimi atakami.
4 marca izraelski F-35 zestrzelił irański samolot YAK-130, co było pierwszym potwierdzonym zwycięstwem tego myśliwca w walce powietrze-powietrze.
W czerwcu ubiegłego roku Iran twierdził, że zestrzelił dwa izraelskie F-35 podczas 12-dniowego konfliktu, co okazało się nieprawdą.