Ukraina podaje, że ponowne ograniczenia prędkości w systemie Starshield, wojskowej wersji Starlinka SpaceX, zakłócają przechwytywanie dronów na froncie, kilka tygodni po zniesieniu podobnych ograniczeń.
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oświadczył w czwartek, że ponownie obowiązują ograniczenia prędkości w systemie Starshield, wojskowej wersji satelitarnej usługi Starlink firmy SpaceX. Utrudnia to Ukrainie przechwytywanie rosyjskich dronów i sprawia, że część ataków przebija się przez obronę.
REKLAMA
REKLAMA
Zełenski poinformował, że ograniczenia od kilku dni wpływają na działania ukraińskiego wojska na całej linii frontu i na terytoriach okupowanych przez Rosję. Mówił o tym po odprawach z ministrem obrony Jewhenijem Chmarą i naczelnym dowódcą Mychajłem Drapatym.
„Konkretnie, systematyczne ograniczenia prędkości są nakładane na Starshield, ograniczając go do 161 kilometrów na godzinę (100 mil na godzinę)” – napisał Zełenski na X.
Jak dodał, wojsko ukraińskie zbadało zakłócenia i uznało, że nie są one przypadkowymi błędami technicznymi, lecz systematycznymi ograniczeniami.
„Dla nas oznacza to przede wszystkim poważne utrudnienie w przechwytywaniu rosyjskich dronów odrzutowych” – stwierdził prezydent Ukrainy.
„Niestety były już uderzenia, które dotarły do celu, ponieważ nasze systemy przechwytywania nie mogą osiągnąć wystarczającej prędkości i nie są w stanie zareagować na czas”.
Zełenski ostrzegł, że ograniczenia pomagają Rosji przeprowadzać precyzyjniejsze ataki i powodują kolejne ukraińskie ofiary.
„Próbujemy wyjaśnić wszystkie okoliczności po stronie amerykańskiej” – dodał.
Nowe ograniczenia nakładane są w czasie trudnych rozmów pokojowych z mediacją USA, gdy na Ukrainę wywierana jest presja, by zgodziła się na ustępstwa terytorialne wobec Rosji.
Dwa dni rozmów w Abu Zabi w tym tygodniu zakończyły się bez przełomu w sprawie głównych sporów, w tym żądania Moskwy, by Kijów oddał terytoria, które wciąż kontroluje.
Ograniczenia wracają kilka tygodni po ich zniesieniu
Najnowsze zakłócenia pojawiły się niespełna trzy tygodnie po tym, jak Ukraina ogłosiła, że ograniczenia w korzystaniu ze Starlinka i Starshield zostały zniesione po kontaktach na wysokim szczeblu z Waszyngtonem.
24 października ukraińskie ministerstwo obrony potwierdziło, że łączność została przywrócona, a połączenia były stabilne przy prędkościach przekraczających 400 kilometrów na godzinę.
Ograniczenia po raz pierwszy odnotowano w nocy z 13 na 14 października, gdy terminale używane przez siły ukraińskie zaczęły tracić łączność przy prędkościach ruchu około 160 kilometrów na godzinę, co zakłóciło operacje dronów, logistykę i łączność na polu walki.
Ograniczenia dotyczą tego, z jaką prędkością mogą poruszać się drony i inny sprzęt korzystający ze Starshield przy zachowaniu łączności satelitarnej, a nie samej prędkości połączenia internetowego.
Szczególnie dotkliwie uderza to w szybkie drony przechwytujące, używane do zwalczania rosyjskich dronów uderzeniowych napędzanych silnikami odrzutowymi.
Odpowiedzialność za początkowe, październikowe ograniczenia pozostaje sporna.
Donald Trump zaprzeczył wówczas, że nakazał spowolnienie, a amerykański sekretarz stanu Marco Rubio stwierdził, że administracja nie ponosi odpowiedzialności.
Dyrektor generalny SpaceX Elon Musk powiedział, że decyzje dotyczące ograniczeń prędkości Starshield podejmuje wojsko USA i ostatecznie prezydent Stanów Zjednoczonych, pisząc na X, że „systemy Starshield należą do rządu USA i są przez niego kontrolowane”.
Ani Waszyngton, ani SpaceX nie przyjęły publicznie odpowiedzialności za nałożenie ograniczeń.
Ukraina uzależniona od amerykańskich systemów łączności satelitarnej
Nowe zakłócenia pojawiają się w momencie, gdy Kijów stara się przedłużyć porozumienie z Waszyngtonem w sprawie dostępu do Starshield, które wygasa w połowie 2027 roku.
Ukraińscy urzędnicy ostrzegają, że rozmowy o nowej umowie muszą wkrótce ruszyć, biorąc pod uwagę znaczenie tej sieci dla działań wojskowych kraju.
Starshield odgrywa kluczową rolę w łączności na polu walki i operacjach dronów Ukrainy, co sprawia, że siły ukraińskie są w dużym stopniu uzależnione od systemu kontrolowanego przez rząd USA.
Ukraina zaczęła też badać możliwości rozwoju alternatywnych systemów łączności satelitarnej.
22 października ministerstwo obrony Ukrainy podpisało list intencyjny z fińskimi firmami ICEYE i Nokia w sprawie zbadania możliwości stworzenia suwerennego systemu łączności satelitarnej, który dałby Kijowowi większą kontrolę nad łącznością wojskową.
Na razie jednak siły ukraińskie pozostają w dużej mierze zależne od sieci kontrolowanej przez USA, a najnowsze ograniczenia ponownie każą pytać o niezawodność dostępu do systemu kluczowego dla obrony powietrznej kraju.