Dwadzieścia pięć z 26 turbin już zasila krajową sieć, a system magazynowania przechodzi testy bezpieczeństwa. Inwestycja 232 mln € obejmuje finansowanie międzynarodowe i 25‑letnią umowę na zakup energii; w 2025 r. liczba dużych instalacji magazynów w Europie ponad dwukrotnie wzrosła.
Projekt elektrowni wiatrowej o wartości 232 mln € (260 mln $) w zachodnim Uzbekistanie jest bliski ukończenia. Łączy wytwarzanie energii elektrycznej z wielkoskalowym magazynem baterii, który Azjatycki Bank Rozwoju (ADB) określa jako pierwsze tego typu rozwiązanie w Azji Centralnej.
REKLAMA
REKLAMA
W elektrowni Nukus 2 prąd produkuje już 25 z 26 turbin wiatrowych, a system magazynowania energii przechodzi rozruch. Technologia ma odpowiedzieć na problem, z którym coraz częściej mierzą się sieci elektroenergetyczne na świecie, także w Europie: jak równoważyć podaż i popyt, gdy rośnie udział energii z wiatru i słońca.
Instalacja znajduje się w Karakalpakstanie, autonomicznej republice w północno‑zachodnim Uzbekistanie. Projekt realizuje saudyjska firma energetyczna ACWA. Kompleks łączy farmę wiatrową o mocy 200 MW z magazynem baterii zdolnym przechować 100 MWh energii.
Dyrektor projektu Sardorbek Mahmudov szacuje, że po pełnym uruchomieniu elektrownia zaspokoi potrzeby energetyczne ponad 300 tys. osób.
Aktualizacja opublikowana 26 października wskazywała, że prace budowlane są ukończone w 94,2%.
„Elektrownia wiatrowa zaczęła wytwarzać energię w sierpniu” – powiedział Mahmudov. Wyjaśnił, że rozruch magazynu baterii wiąże się z dodatkowymi wymaganiami bezpieczeństwa i ochrony przeciwpożarowej, a testy prowadzone są etapami.
Od wytwarzania do magazynowania
Produkcja energii z wiatru i słońca zmienia się w zależności od pogody, a zapotrzebowanie odbiorców podąża innym rytmem.
Magazyny baterii pozwalają tę różnicę łagodzić. Energię można gromadzić, gdy jest dostępna, a oddawać do sieci, gdy rośnie zapotrzebowanie. Pomaga to operatorom bilansować system i zmniejsza ryzyko przerw w dostawach.
W Nukus 2 magazyn ma zapewniać krótkotrwałe wsparcie, gdy spada produkcja z wiatru albo rośnie zużycie energii.
Zapytany, jak długo system może dostarczać energię, Mahmudov ocenił, że są to „trzy do czterech godzin”, w zależności od popytu. Faktyczny czas pracy zależy od tego, jaką moc pobiera się z baterii.
Projekt obejmuje też nową, 44‑kilometrową linię przesyłową oraz modernizację istniejącej infrastruktury elektroenergetycznej, co pozwoli podłączyć instalację do krajowej sieci Uzbekistanu.
Rosnące znaczenie magazynów energii wykracza daleko poza samą Azję Centralną.
Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) w 2025 r. na świecie zainstalowano 108 GW nowych magazynów baterii – o 40% więcej niż rok wcześniej.
Podobne zmiany zachodzą w Europie. Łączna liczba nowych instalacji bateryjnych we wszystkich kategoriach nieznacznie spadła, jednak moce dużych magazynów energii w 2025 r. ponad dwukrotnie wzrosły i sięgnęły ok. 4,6 GW.
Międzynarodowe inwestycje i długoterminowe finansowanie
Projekt realizuje spółka ACWA Beruniy Wind, lokalna filia saudyjskiego dewelopera.
We wrześniu 2025 r. ADB oraz zarządzany przez bank fundusz podpisali pakiet kredytowy o wartości ok. 46 mln € (51 mln $).
Innymi kredytodawcami są Azjatycki Bank Inwestycji Infrastrukturalnych (AIIB), holenderski bank rozwojowy FMO, Standard Chartered oraz Saudi EXIM. AIIB osobno zatwierdził finansowanie projektu w wysokości ok. 67 mln € (75 mln $).
ADB udzielił także gwarancji kredytowej wspieranej przez rząd, mającej ograniczyć ryzyko finansowe i zwiększyć konkurencję w trakcie przetargu.
Inwestycja działa w oparciu o 25‑letnią umowę zakupu energii, podpisaną w marcu 2024 r. po rozstrzygnięciu konkurencyjnego przetargu. Zgodnie z kontraktem krajowy operator sieci w Uzbekistanie będzie kupował energię wytwarzaną przez farmę wiatrową.
Długoterminowa umowa tworzy dla projektu stabilne ramy biznesowe. Łączy prywatny kapitał z gwarancją odbioru produkowanej energii.
Abdulatif Matkarimov, menedżer portfela w ADB, podkreślił, że bank wspiera rozwój odnawialnych źródeł energii w Uzbekistanie od wcześniejszego projektu w Nawoi.
„Łącznie w tym sektorze realizowanych jest około dziesięciu projektów” – dodał, mając na myśli elektrownie wiatrowe i słoneczne.
Zatrudnienie lokalne i wpływ na społeczność
Budowa przyniosła również nowe miejsca pracy w Karakalpakstanie.
Jak podaje Mahmudov, w szczytowym okresie na budowie pracowało 750–800 osób, w tym ponad 400 lokalnych pracowników i specjalistów.
„Lokalni specjaliści obejmują dziś funkcje kierownicze w projektach tej skali” – zaznaczył.
Tarana Jafarova, menedżerka ds. społecznych w projekcie, wyjaśniła, że zatrudnianie osób z okolicznych miejscowości ma wspierać lokalne dochody i utrzymanie rodzin. Opisała też procedury rozpatrywania skarg oraz wypłaty odszkodowań dla osób dotkniętych przez prace budowlane.
Oceny oddziaływania na środowisko wykazały możliwy wpływ na użytkowanie gruntów i dziką przyrodę, dlatego wprowadzono działania ograniczające skutki oraz system monitoringu.
Po pełnym uruchomieniu farma wiatrowa ma według ADB wytwarzać rocznie blisko 728 tys. MWh energii elektrycznej.
Deweloper planuje zakończyć rozruch systemu magazynowania energii do końca listopada 2026 r., dzięki czemu cała instalacja osiągnie pełną zdolność operacyjną.