Międzynarodowy Trybunał Karny powołano, by ścigać zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, które w innym razie pozostałyby bezkarne.
Unia Europejska w piątek określiła amerykańskie sankcje wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) jako „głęboko godne ubolewania” i zapowiedziała, że jest „gotowa podjąć wszelkie niezbędne kroki, aby umożliwić Trybunałowi wykonywanie jego pracy”.
„UE będzie ściśle współpracować z MTK, aby zapewnić mu skuteczne funkcjonowanie” – poinformowała Komisja Europejska, wyrażając nadzieję, że sześciomiesięczne opóźnienie przed wejściem sankcji w życie oznacza, iż „pozostaje przestrzeń do dialogu”.
Jedną z możliwych reakcji Unii byłoby uruchomienie instrumentu prawnego znanego jako „mechanizm blokujący”. Zakazuje on europejskim firmom podporządkowania się amerykańskim sankcjom „aktywnie lub poprzez celowe zaniechanie” i daje Unii Europejskiej narzędzie do złagodzenia części ich skutków.
Minister spraw zagranicznych Holandii, Tom Berendsen, nazwał ten mechanizm „opcją atomową”, jednak dodał, że Holandia i tak zwróciła się do Brukseli o jego przygotowanie.
Sankcje USA wobec MTK: co się wydarzyło?
Administracja Donalda Trumpa nałożyła szerokie, nowe sankcje na MTK, oskarżając Trybunał o polityczne uprzedzenia oraz niesprawiedliwe ściganie Amerykanów i Izraelczyków za domniemane zbrodnie wojenne.
Sekretarz stanu USA Marco Rubio ogłosił te środki w piątek, krótko po tym, jak południowoafrykańska prokurator Navi Pillay, była sędzia MTK, została laureatką Pokojowej Nagrody Nobla. Decyzja o wprowadzeniu sankcji zapadła jednak na długo przed ogłoszeniem werdyktu noblowskiego.
„Zablokujemy wszelkie transakcje z tym bezprawnym sądem, odetniemy go od zasobów i sparaliżujemy jego zdolność do działania przeciwko nam” – powiedział Rubio w wystąpieniu wideo zamieszczonym w mediach społecznościowych. „Stany Zjednoczone i naród amerykański nie podlegają jurysdykcji tego fałszywego MTK.”
Sankcje zamrażają wszystkie aktywa MTK znajdujące się w Stanach Zjednoczonych i dają amerykańskim firmom oraz osobom fizycznym sześć miesięcy na zakończenie wszelkich interesów z Trybunałem.
Premier Izraela Benjamin Netanjahu w piątek z zadowoleniem przyjął sankcje USA wobec MTK, który wydał nakaz aresztowania wobec niego w związku z domniemanymi zbrodniami popełnionymi w Gazie.
„MTK nie jest sądem. To organ polityczny, który stanowi śmiertelne zagrożenie dla przestrzegających prawa demokracji na całym świecie oraz dla samej idei suwerenności narodowej” – przekazano w oświadczeniu biura Netanjahu opublikowanym na platformie X.
Jak MTK zareagował na sankcje USA?
MTK potępił sankcje, określając je jako atak na rządy prawa i międzynarodowy porządek prawny.
„To próba zablokowania wymiaru sprawiedliwości i uniemożliwienia Trybunałowi wykonywania tego, do czego został powołany” – napisano w oświadczeniu. „To atak na rządy prawa i na same fundamenty międzynarodowego porządku prawnego, wymierzony w prostą zasadę, że nikt nie stoi ponad prawem.”
Prezes MTK, Tomoko Akane, zapewniła, że Trybunał „będzie nadal w pełni wykonywał swój mandat, z zachowaniem niezależności i bezstronności, działając wyłącznie na podstawie prawa i dowodów, w interesie niezliczonych ofiar najpoważniejszych zbrodni”.