Podczas wydarzenia w Taszkencie widać zalążki szerszego ekosystemu technologicznego: przemysł i start‑upy. Jednak tania moc obliczeniowa wciąż jest poza zasięgiem wielu lokalnych firm.
Uzbekistan informuje, że zobowiązania inwestycyjne dotyczące nowych centrów danych przekraczają już 6 mld dol. (5,3 mld euro). Kraj chce zbudować własną moc obliczeniową potrzebną do rozwoju sztucznej inteligencji, zamiast opierać się głównie na infrastrukturze za granicą.
Część tej infrastruktury już działa. Latem uruchomiono nowy rządowy klaster obliczeniowy oparty na technologii Nvidia, przeznaczony do projektów AI, a znacznie większe komercyjne centra danych są w trakcie budowy.
Rozbudowa przyciąga do sektora technologicznego Azji Centralnej międzynarodowy kapitał. To jeden z głównych tematów ICT Week Uzbekistan 2026 w Taszkencie, corocznego wydarzenia, które gromadzi firmy technologiczne, inwestorów, startupy i decydentów z Uzbekistanu i z zagranicy.
Budowa mocy obliczeniowej dla sztucznej inteligencji
Uruchamianie i rozwój systemów sztucznej inteligencji wymaga ogromnej mocy obliczeniowej, którą zapewniają zwykle klastry wyspecjalizowanych procesorów, tzw. GPU.
Ministerstwo Technologii Cyfrowych Uzbekistanu podaje, że jego nowy, rządowy klaster oparty na układach Nvidii osiągnął 90% wykorzystania już w pierwszym miesiącu pracy. To pokazuje skalę zapotrzebowania na moc obliczeniową.
„Mamy rządowe centrum danych, które obsługuje potrzeby administracji, i zainstalowaliśmy w nim nasze układy Nvidii dla potrzeb rządu” – powiedział Euronews minister technologii cyfrowych Sherzod Shermatov. – „Jesteśmy w trakcie realizacji kolejnego etapu zakupów”.
Prywatne projekty są dużo większe.
Saudyjska spółka DataVolt buduje w Taszkencie centrum danych o mocy 12 megawatów, zaprojektowane z myślą o obsłudze AI i innych usług wymagających dużej mocy obliczeniowej. Pierwszy etap ma ruszyć pod koniec 2026 roku.
Projekt zapewnił sobie finansowanie sięgające 150 mln dol. (131,4 mln euro) od międzynarodowego konsorcjum, w którym są Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, niemiecka DEG, francuska Proparco oraz Fundusz OPEC na rzecz Międzynarodowego Rozwoju.
„Te 12 MW będą gotowe do końca tego roku” – zapowiedział Shermatov. Ostatecznie centrum ma osiągnąć moc 300 megawatów, a kolejne etapy mają objąć inne regiony kraju.
Kolejne duże centrum danych powstaje w Karakałpakstanie, w zachodnim Uzbekistanie. Realizuje je firma Shanghai LinkWise Data Intelligence.
Shermatov poinformował, że łączne zobowiązania inwestycyjne dotyczące budowy centrów danych w całym kraju przekraczają obecnie 6 mld dol. (5,3 mld euro).
Od infrastruktury do praktycznych zastosowań
Rząd podaje, że w ramach krajowej strategii rozwijanych jest ponad 100 projektów AI.
Część z nich dotyczy usług publicznych. Sarvarbek Abdullajew, dyrektor Departamentu Sztucznej Inteligencji w Ministerstwie Technologii Cyfrowych, mówi, że jedna z platform umożliwia mieszkańcom uzyskanie informacji rządowych, w tym danych podatkowych, za pomocą interfejsu konwersacyjnego.
Inny system ma pomagać pracownikom sektora publicznego analizować dokumenty, streszczać ich treść i przygotowywać odpowiedzi.
AI wchodzi też do projektów przemysłowych.
Resort współpracuje z firmami górniczymi i hutniczymi nad systemami dronów i robotów, które mogą skanować obszary wydobycia.
„Współpracujemy z hutami Navoi i Almalyk” – powiedział Abdullajew. – „Razem z nimi rozwijamy technologie dronów i robotów dla sektora górniczego”.
Według ministerstwa do końca roku na uczelniach ma powstać ponad 20 laboratoriów AI.
Inny projekt odpowiada na wyzwanie typowe dla krajów, których języki są słabo reprezentowane w globalnych systemach AI. Rząd tworzy korpus języka uzbeckiego – duży, uporządkowany zbiór tekstów, który ma pomóc twórcom w poprawie rozumienia i generowania uzbeckiego przez duże modele językowe.
Koszt dostępu do AI
Budowa centrów danych nie oznacza automatycznie, że lokalne firmy stać na korzystanie z oferowanej przez nie mocy obliczeniowej.
To szczególnie istotne dla startupów i mniejszych firm technologicznych, które nie mogą samodzielnie finansować własnej infrastruktury.
„Widzimy bardzo imponujący postęp, jeśli chodzi o rozwój infrastruktury, kapitału ludzkiego oraz wykorzystanie AI, głównie przez startupy i sektor prywatny” – powiedział Shamil Ibragimow, dyrektor ds. badań w ośrodku MIT Kuo Sharper Center for Prosperity and Entrepreneurship.
Ibragimow zaznaczył jednak, że dla wielu startupów w Uzbekistanie moc obliczeniowa wciąż jest droga, więc niektóre nadal polegają na międzynarodowych dostawcach usług chmurowych.
Richard Stirling, prezes firmy doradczej Oxford Insights, podkreśla, że aktywność startupów jest kolejnym dowodem na to, jak daleko AI wychodzi poza rządowe strategie.
„Jeśli szuka się dowodów na to, że Uzbekistan buduje realne kompetencje w zakresie AI, warto spojrzeć dalej niż na strategie, dokumenty i regulacje” – powiedział.
Jak podaje Stirling, 180 startupów wykorzystujących AI sprzedaje już swoje rozwiązania do 80 krajów.
Z kolei w przypadku większych, ugruntowanych firm wdrażanie AI przebiega wolniej – ocenia Ibragimow. Według niego dostępna dziś w Uzbekistanie moc obliczeniowa wciąż nie zaspokaja popytu po cenach, na które stać wiele lokalnych firm i startupów.