Europa wciąż jest światowym liderem, jeśli chodzi o szanse kobiet i mężczyzn, jednak między państwami istnieją ogromne różnice, a pełna równość pozostaje odległą perspektywą.
Powszechnie wiadomo, że na świecie wciąż istnieje przepaść między kobietami a mężczyznami – nie tylko w kwestii równej płacy, lecz także dostępu do rynku pracy, edukacji i opieki zdrowotnej. Tę różnicę w szansach określa się jako lukę płciową.
Europa odzyskała pozycję światowego lidera w zamykaniu tej luki – wynika z nowych danych Światowego Forum Ekonomicznego (WEF), które mierzy ją od 2006 roku.
Stary Kontynent zamknął w tym roku 75,7 procent ogólnej luki płciowej. Do pełnej, równej reprezentacji pozostaje 24,3 procent. Europa minimalnie wyprzedziła Amerykę Północną, która w ubiegłym roku była na pierwszym miejscu.
Od 2006 roku poziom równości płci w Europie poprawił się o 7 punktów procentowych. Szacuje się, że pełna równość – czyli brak różnic w szansach kobiet i mężczyzn, a więc zero procent luki – zostanie osiągnięta dopiero za 70 lat.
Raport analizuje edukację, zdrowie, udział w gospodarce oraz politykę. W tej ostatniej kategorii Europa jest liderem z wynikiem 37 procent. Tuż za nią plasuje się Ameryka Łacińska i Karaiby (34,2 procent). Pozostałe regiony są w tyle o co najmniej 10 punktów procentowych.
Europa utrzymuje niemal pełną równowagę w kategoriach „Poziom wykształcenia” (99,5 procent) oraz „Zdrowie i przeżycie” (96,9 procent). Mimo to w tych zestawieniach zajmuje dopiero trzecie i czwarte miejsce wśród regionów.
W kategorii „Udział w gospodarce i możliwości ekonomiczne” Europa jest piąta (69,5 procent), prawie o osiem punktów procentowych za liderem tabeli, Ameryką Północną (77,1 procent).
Nierówny postęp
Spośród wszystkich regionów świata Europa ma najwięcej państw w pierwszej dziesiątce rankingu. „Od czasu uruchomienia indeksu w 2006 roku Europa zajmowała 69 procent wszystkich miejsc w pierwszej dziesiątce” – odnotowano w raporcie WEF. „Zgodnie z tendencją z poprzednich edycji, w tegorocznym zestawieniu siedem gospodarek europejskich należy do światowych liderów”.
Do tej grupy należą Islandia, Finlandia, Norwegia i Szwecja (obecne w każdej pierwszej dziesiątce od dwóch dekad), a także Wielka Brytania, Niemcy i Irlandia.
Tylko Islandii udało się zamknąć ponad 90 procent luki płciowej (93 procent).
„Islandia przez ostatnie dwie dekady konsekwentnie zbliża się do równości płci, przez cały ten okres utrzymując się w światowej pierwszej dziesiątce, a od edycji z 2009 roku zajmując pierwsze miejsce” – czytamy w raporcie WEF.
Kraj osiąga szczególnie dobry wynik w kategorii „Upodmiotowienie polityczne” (95,4 procent). To efekt świadomej polityki publicznej na rzecz równowagi płci oraz długoletniej obecności kobiet na najwyższych stanowiskach w państwie: Islandia była pierwszym krajem na świecie, który w drodze wyborów demokratycznych wybrał kobietę, Vigdís Finnbogadóttir, na prezydenta w 1980 roku.
Mimo że Europa jest globalnym liderem, w obrębie kontynentu wciąż istnieje głęboka przepaść. Państwa z czołówki regionalnego zestawienia leżą głównie w Europie Północnej, a wiele krajów znajdujących się na końcu tabeli – na wschodzie.
Trzy najsłabsze wyniki odnotowały Turcj (0,649 procenta), Rumunia (0,698 procenta) i Węgry (0,707 procenta), które są o ponad 20 punktów procentowych poniżej Islandii.
W Rumunii niski wynik wynika przede wszystkim ze słabego rezultatu w kategorii „Upodmiotowienie polityczne” (0,145 procenta), co daje krajowi 104. miejsce w tym zestawieniu. To efekt braku obowiązkowych kwot oraz zamkniętych wewnętrznych systemów partyjnych.
Ta kategoria jest też główną przyczyną niskiej oceny Węgier (0,132% procenta w „Upodmiotowieniu politycznym”). W kraju nie ma żadnej kobiety na stanowisku ministerialnym, co przekłada się na wynik 0 procent w tym elemencie podindeksu.
Unia Europejska chce zmniejszyć szerszą lukę płciową poprzez pakiet polityk i rozwiązań – od unijnych przepisów o przejrzystości wynagrodzeń, które zobowiązują firmy do ujawniania informacji o płacach, aby ograniczać lukę płacową, po regulacje dotyczące urlopów rodzicielskich i elastycznego czasu pracy, mające ułatwić podział obowiązków opiekuńczych i zawodowych.