Powolny marsz i głośne trąbienie zdominowały dzień, gdy ceny benzyny i oleju napędowego znów poszły w górę. Rekordy także w Europie.
Portugalia obudziła się z kolejną podwyżką cen paliw, która w przypadku oleju napędowego osiągnęła historyczne maksimum. Tym razem wzrost cen, obserwowany przez cały rok, wywołał protesty na drogach w całym kraju.
REKLAMA
REKLAMA
Rano słychać było głośne trąbienie klaksonów na moście 25 de Abril, przeprawie łączącej Lizbonę z miastem Almada na południowym brzegu Tagu.
W tym samym czasie, dalej na południe, ruszyła powolna kolumna pojazdów w kierunku rafinerii Galp w Sines, w dystrykcie Setúbal. Protest, zorganizowany na WhatsAppie i w mediach społecznościowych, trwał jeszcze po południu i nie miał wyznaczonej godziny zakończenia.
Nagrania publikowane w mediach społecznościowych pokazywały samochody z portugalskimi flagami na maskach, których kierowcy trąbili klaksonami. Według agencji Lusa manifestanci nieśli również transparenty z hasłami „Dość podwyżek cen paliw” oraz „Rodziny już tego nie wytrzymują”. GNR przekazała agencji, że w proteście brało udział od 60 do 100 pojazdów.
Benzyna najdroższa od czasu inwazji na Ukrainę
Według prognoz Automóvel Club de Portugal (ACP) (źródło w Portugalski) olej napędowy podrożał w poniedziałek o 15 centów (do 2,169 euro za litr), a benzyna o 12 centów (do 2,142 euro za litr).
Kwoty te nie uwzględniają obniżki podatku od produktów ropopochodnych (ISP), wprowadzonej przez rząd w trybie nadzwyczajnym. Po jej zastosowaniu podwyżki wynoszą 12 centów dla oleju napędowego i 9 centów dla benzyny.
To najwyższa cena oleju napędowego w historii, wynika z wyliczeń portalu Dinheiro Vivo (źródło w Portugalski). W przypadku benzyny to najwyższy poziom od kryzysu energetycznego wywołanego przez rosyjską inwazję na Ukrainę w 2022 roku.
Portugalia z jednymi z najwyższych cen paliw
W Europie ceny paliw rosną przez cały rok. Także w Niemczech „Frankfurter Allgemeine” (źródło w Portugalski) informuje, że ceny paliw osiągnęły historyczne maksimum, a benzyna przebiła rekord 2,203 euro za litr z marca 2022 roku.
Tymczasem Portugalia należy do państw z najwyższymi cenami paliw. Serwis fuel-prices (źródło w Portugalski), który gromadzi dane o cenach paliw z 21 krajów europejskich, pokazywał w poniedziałek, że Portugalia zajmuje 19. miejsce pod względem cen benzyny. Drożej jest tylko we Francji i w Danii. Jeśli chodzi o olej napędowy, pozycja poprawia się do 17. miejsca, przed Wielką Brytanią, Włochami, Francją i Danią.
Z kolei Weekly Oil Prices (źródło w Portugalski), cotygodniowy raport Unii Europejskiej obejmujący 27 państw członkowskich, opublikowany w czwartek, lokuje Portugalię na 20. miejscu pod względem ceny benzyny z podatkiem. Wśród 27 krajów benzyna była najdroższa w Danii, a najtańsza na Malcie. Jeśli chodzi o olej napędowy z podatkiem, Portugalia zajmowała 19. miejsce. Dania była państwem z najdroższym olejem napędowym w całym bloku, a Malta z najtańszym.
Ministra środowiska: podwyżki paliw jak w reszcie Europy
Pod koniec dnia portugalska ministra środowiska i energii, Maria da Graça Carvalho, zwołała konferencję prasową. Maria da Graça Carvalho powiedziała, że wzrost cen paliw jest zgodny z sytuacją w pozostałych krajach Europy, porównując dane z Francją i wskazując Hiszpanię jako wyjątek.
Szefowa resortu wyliczyła działania rządu, które mają złagodzić wzrost cen paliw, w tym obniżkę ISP, rozszerzenie programu „botija solidária” oraz środki wsparcia dla sektora rolnego i społecznego. Odpowiadając sekretarzowi generalnemu Partii Socjalistycznej (PS), Maria da Graça Carvalho stwierdziła, że „rząd nie czerpie zysków z tego kryzysu paliwowego”.
Wcześniejszy wzrost cen skłonił ministrę do zlecenia badania Entidade Reguladora dos Serviços Energéticos (ERSE)</strong), krajowemu regulatorowi rynku energii. Jednak opublikowane w połowie sierpnia opracowanie „nie znalazło dowodów na wykorzystywanie sytuacji przez operatorów”. Wskazano też, że nie obserwuje się zjawiska „rockets and feathers”, czyli cen, które szybko rosną, a wolno spadają.
„Wyniki nie potwierdzają więc, że obniżki są przenoszone na konsumentów w sposób trwale wolniejszy lub mniej pełny niż podwyżki” – stwierdzono w badaniu.
ERSE różnicę cen w porównaniu z Hiszpanią tłumaczyła podatkami. Podkreśliła jednak, że w Portugalii obciążenia fiskalne pozostają stałe, „zgodnie z tendencją w większości państw Unii Europejskiej i strefy euro”.
Cieśnina Ormuz i moce przerobowe rafinerii
Wzrost cen paliw w Europie jest wiązany z konfliktem na Bliskim Wschodzie i blokadą w cieśninie Ormuz, która zakłóciła szlaki handlowe.
Eksperci zwracają jednak uwagę także na ograniczoną zdolność rafinerii do przerobu ropy, nawet gdy surowiec jest dostępny. Sytuacja ta szczególnie mocno dotyka rynek oleju napędowego.
W sferze podatków pojawiła się teraz propozycja nadzwyczajnego podatku od zysków firm paliwowych. Jak podaje AFP, ministrowie Portugalii, Niemiec, Włoch, Austrii, Polski i Hiszpanii wysłali list do ministra finansów Irlandii, by temat został omówiony na najbliższym spotkaniu ministrów finansów. Posiedzenie zaplanowano na 18–19 września w Irlandii, która sprawuje rotacyjną prezydencję w Unii Europejskiej.