Rzecznik irańskiego MSZ odparł, że Irańczycy „pokazali, iż są zawodowymi szachistami”, po tym jak Trump mówił, że „podchodzi do sprawy na spokojnie” i porównał rozmowy z Teheranem do partii szachów.
Iran nie otworzy ponownie cieśniny Ormuz, dopóki Stany Zjednoczone nie spełnią jego warunków. Teheran oświadczył w poniedziałek, że Irańczycy pokazali, iż są „zawodowymi szachistami”.
REKLAMA
REKLAMA
„To strona amerykańska musi się zatrzymać i naprawić skutki swoich nielegalnych, destrukcyjnych działań” – powiedział w poniedziałek rzecznik irańskiego MSZ Esmail Baghaei, nawiązując do amerykańskiej blokady irańskich portów.
„Przy zgaszonym świetle czy przy zapalonym, Irańczycy pokazali, że są zawodowymi szachistami” – dodał Baghaei, odnosząc się do słów prezydenta USA Donalda Trumpa, który porównał negocjacje do „gry planszowej”.
W niedzielę Trump dał do zrozumienia, że jest gotów pozwolić, by presja gospodarcza na Iran narastała, najwyraźniej wycofując się z kolejnych ataków wojskowych po tym, jak Teheran przedstawił listę żądań dotyczących otwarcia cieśniny Ormuz.
Teheran domaga się od Waszyngtonu zniesienia blokady, wypłaty odszkodowań za miesiące zniszczeń wojennych, zniesienia sankcji gospodarczych oraz uwolnienia irańskich zamrożonych aktywów.
Zamknięcie cieśniny Ormuz – kluczowego szlaku wodnego, którym zwykle przepływa około jednej piątej światowego handlu ropą – stało się najtrwalszym skutkiem wojny.
Pat w sprawie cieśniny sprawił, że ceny energii pozostają głównym tematem w polityce USA przed listopadowymi wyborami w połowie kadencji.
Iran prowadzi oddzielne rozmowy z Omanem na temat tranzytu przez cieśninę, w tym ewentualnego tymczasowego korytarza żeglugowego. Teheran podkreśla jednak, że faktyczne ponowne otwarcie zależy od rozmów ze Stanami Zjednoczonymi.
Trump miał wcześniej powiedzieć w rozmowie z portalem Axios, że w relacjach z Iranem „podchodzi do tego na spokojnie”.
„Tylko częściowo z nimi negocjujemy. Po prostu przyglądamy się Iranowi z jego ogromną inflacją i temu, że nie ma pieniędzy” – stwierdził.
„To się ułoży. Zawsze się układa. To jak gra w szachy” – dodał Trump.
Przedstawiciel władz Iranu Mohammad Bagher Zolghadr przedstawił w sobotę żądania Teheranu, w tym zakończenie „wojny i agresji przeciwko Iranowi oraz jego sojusznikom w Libanie, Palestynie, Jemenie i Iraku”.
Domagał się też zniesienia amerykańskiej blokady odwetowej irańskich portów, zakończenia sankcji, uwolnienia zamrożonych irańskich aktywów oraz odszkodowań za zniszczenia wojenne – podała agencja Tasnim.
Baghaei powtórzył w poniedziałek, że „dopóki trwa amerykańska blokada morska... nie będą spełnione warunki, by mówić, że cieśnina Ormuz stała się bezpiecznym szlakiem żeglugowym”.
Teheran prowadził negocjacje z Waszyngtonem w sprawie zakończenia wojny rozpoczętej pod koniec lutego przez USA i Izrael. Wstępne porozumienie rozpadło się jednak i, jak twierdzą irańscy urzędnicy, rozmowy ograniczają się obecnie do wymiany komunikatów za pośrednictwem mediatorów.
Czy Chamenei spotkał się z Pezeszkianem?
Tymczasem Teheran poinformował, że prezydent Iranu Masud Pezeszkian niedawno spotkał się z ajatollahem Modżtabą Chameneim, który od objęcia funkcji na początku wojny nie pokazał się publicznie.
„Doktor Masud Pezeszkian spotkał się z ajatollahem Modżtabą Chameneim i rozmawiał z nim na początku trzeciego roku swojej prezydentury” – przekazało w niedzielę biuro Chameneiego w oświadczeniu, nie podając daty spotkania.
Pezeszkian, który objął urząd w lipcu 2024 r., mówił na początku maja, że spotkał się z Chameneim, również nie podając daty, jednak biuro ajatollaha nie opublikowało wówczas żadnego komunikatu.
Pezeszkian oświadczył w środę, że kontakt z Chameneim jest „w tej chwili bardzo trudny”. Od tego czasu narastają spekulacje na temat stanu zdrowia ajatollaha, który – według doniesień – został ranny w atakach, w których zginął jego ojciec, ajatollah Ali Chamenei.
Nie ma jednoznacznych informacji o jego miejscu pobytu ani stanie zdrowia. Amerykańscy urzędnicy twierdzili na początku wojny, że młodszy Chamenei został poważnie ranny i prawdopodobnie „okaleczony” podczas pierwszego uderzenia 28 lutego, podczas gdy doniesienia z Iranu mówiły, że ukrywa się z ostrożności, z powodu obaw o swoje bezpieczeństwo.
Według nieoficjalnych relacji Pezeszkian, z zawodu lekarz, miał przynajmniej częściowo nadzorować jego leczenie, choć nie potwierdzono tego oficjalnie.
Biuro Modżtaby Chameneiego podało, że ajatollah i Pezeszkian „szczegółowo omówili sprawy i problemy kraju”, w tym „obecną sytuację wojskową i jej perspektywy”.
W niedzielę agencja Tasnim zacytowała generała Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), który zapowiedział, że zdjęcia przedstawiające Chameneiego wśród ludzi i podczas spotkań zostaną „opublikowane w przyszłości”, nie podając jednak terminu.
Nie wiadomo, jak bardzo Chamenei angażuje się w trwające rozmowy z Waszyngtonem. Z doniesień wynika jednak, że Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej – elitarna formacja paramilitarna Islamskiej Republiki, podległa bezpośrednio ajatollahowi – odgrywa prawdopodobnie ponadprzeciętną rolę w stanowisku i żądaniach Teheranu.
Teheran mówi o „zmianie postrzegania” w regionie
Baghaei powiedział w poniedziałek, że pakt obronny podpisany w ubiegłym tygodniu między Arabią Saudyjską, Turcją i Pakistanem jest „oznakiem zmiany sposobu postrzegania” Stanów Zjednoczonych przez państwa regionu.
„Państwa regionu zrozumiały, że bezpieczeństwo nie jest towarem, który można kupić u fałszywych pośredników” – stwierdził Baghaei. Waszyngton pozostaje sojusznikiem trzech sygnatariuszy paktu.
„Państwa regionu nie mogą już, jak dawniej, polegać na zapewnieniach o bezpieczeństwie ze strony USA” – dodał.
Dodał też, że Iran nie obawia się, iż pakt może być wymierzony w Teheran, zważywszy na „głębokie więzi religijne, historyczne i cywilizacyjne” z Arabią Saudyjską, Turcją i Pakistanem.
„Nie ma powodu do obaw, że ten traktat będzie skierowany przeciwko Iranowi” – podkreślił Baghaei.
Trzy państwa podpisały porozumienie w piątek, na tle trwającej od pięciu miesięcy wojny między USA a Iranem, która wciągnęła do walki kraje sąsiednie i zakłóciła regionalne szlaki żeglugowe.
Ministerstwo spraw zagranicznych Pakistanu podało w piątek, że pakt oznacza, iż atak na któregokolwiek z członków będzie traktowany jak atak na wszystkich, dodając, że porozumienie „ma wzmocnić zbiorową zdolność odstraszania”.