Na orbitę wszedł satelita obserwacji Ziemi Samarkand-2028 z modułem AI opracowanym przez uzbeckich inżynierów, który przetwarza dane przed ich przesłaniem, zwiększając efektywność m.in. w rolnictwie i monitoringu środowiska.
Chiński hiperspektralny satelita obserwacji Ziemi z modułem sztucznej inteligencji opracowanym przez uzbeckich inżynierów wszedł na orbitę w ramach wspólnego projektu chińskiej firmy STAR.VISION i narodowej agencji kosmicznej Uzbekistanu Uzcosmos.
REKLAMA
REKLAMA
Misja ta to pierwsze użycie modułu SI opracowanego przez uzbeckich inżynierów na pokładzie jednego z międzynarodowych satelitów STAR.VISION.
Satelita Samarkand-2028 wystartował 5 sierpnia z morskiej platformy startowej w pobliżu Haiyangu w chińskiej prowincji Szantung.
Tłumacząc nazwę satelity, minister technologii cyfrowych Uzbekistanu, Sherzod Shermatov, napisał w mediach społecznościowych: „Nazwa Samarkand-2028 nie jest przypadkowa. Samarkanda zdobyła prawo do organizacji Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego w 2028 roku. Po raz pierwszy największy na świecie kongres kosmiczny odbędzie się w Azji Środkowej”.
Satelita zbiera obrazy hiperspektralne, rejestrując dane w wielu długościach fali światła.
W porównaniu ze standardowymi zdjęciami satelitarnymi daje to znacznie bardziej szczegółowy obraz powierzchni Ziemi. Dzięki temu technologia jest przydatna w zastosowaniach wymagających precyzyjnej analizy środowiska.
Sztuczna inteligencja przetwarza obrazy na orbicie
Moduł SI przetwarza część obrazów jeszcze na orbicie, analizując dane przed ich przesłaniem, zamiast wysyłać na Ziemię wszystkie surowe informacje.
Według Uzcosmosu ogranicza to ilość danych przesyłanych do stacji naziemnych, a jednocześnie zwiększa szybkość i efektywność analizy obrazów.
„To pozwala szybciej uzyskiwać wyniki, zmniejsza ilość danych, które trzeba przesyłać, i usprawnia analizę na Ziemi” – napisał Shermatov.
Satelita nie jest więc wyłącznie platformą obrazowania. Część analityki wykonuje w przestrzeni kosmicznej, dzięki czemu zespoły naziemne otrzymują bardziej przetworzone, gotowe do użycia informacje.
Pokładowa sztuczna inteligencja staje się coraz ważniejszym elementem misji obserwacji Ziemi. Operatorzy satelitów próbują w ten sposób lepiej zarządzać rosnącą ilością danych i skracać czas między wykonaniem zdjęcia a jego analizą.
Przetwarzanie danych jeszcze przed dotarciem na Ziemię
Satelity obserwacji Ziemi generują ogromne ilości danych, co mocno obciąża systemy łączności i infrastrukturę naziemną.
Przetwarzanie części danych na pokładzie pozwala przesyłać jedynie najbardziej istotne informacje, ogranicza zapotrzebowanie na przepustowość łączy i przyspiesza dostęp do obrazów.
Obrazowanie hiperspektralne jest coraz szerzej wykorzystywane w rolnictwie, monitoringu środowiska i gospodarowaniu zasobami naturalnymi. Umożliwia wykrywanie zmian w roślinności, glebie i wodach, których trudno dopatrzyć się na klasycznych zdjęciach optycznych.
W rolnictwie pomaga wykryć stres roślin jeszcze zanim pojawią się widoczne symptomy, a agencje ochrony środowiska mogą używać tej technologii do monitorowania degradacji gruntów, jakości wód i zmian w ekosystemach.
Technologia znajduje też zastosowanie przy ocenie zasobów naturalnych, reagowaniu na klęski żywiołowe oraz w planowaniu przestrzennym miast.
Budowanie szerszego partnerstwa kosmicznego
Start satelity jest efektem strategicznego porozumienia o współpracy, które Uzcosmos i STAR.VISION zawarły w 2025 roku. Celem jest rozwój technologii obserwacji Ziemi i rozszerzenie współpracy przy budowie satelitów.
Uzbekistan przygotowuje się także do wyniesienia w 2028 roku nanosatelity typu 6U CubeSat, a równolegle opracowuje założenia 10–14-dniowej misji załogowej we współpracy z partnerami międzynarodowymi.