Ponad 70 międzynarodowych projektów zainicjowano na pierwszym Forum Cywilizacji Islamskiej w Uzbekistanie; delegaci apelowali o większą współpracę naukową, edukację i ochronę dziedzictwa islamskiego.
Edukację, współpracę naukową i wymianę kulturalną przedstawia się jako narzędzia dialogu podczas pierwszego Międzynarodowego Forum Cywilizacji Islamskiej. W Uzbekistanie spotykają się uczeni i przedstawiciele władz, by rozmawiać o roli dziedzictwa islamskiego we współczesnych globalnych debatach.
W pięciodniowym forum, które odbywa się w Taszkencie, Samarkandzie i Termezie, uczestniczy ponad 450 uczonych, przywódców religijnych, dyplomatów i badaczy z ponad 50 państw.
Wydarzenie, zorganizowane przez Centrum Cywilizacji Islamskiej w Uzbekistanie, koncentruje się na wkładzie cywilizacji islamskiej w naukę, edukację i życie intelektualne oraz na nowych formach międzynarodowej współpracy akademickiej.
W przesłaniu odczytanym podczas ceremonii otwarcia prezydent Uzbekistanu Szawkat Mirzijojew stwierdził, że świat przechodzi obecnie okres głębokiej transformacji, naznaczony konfliktami, brakiem zaufania, ekstremizmem i islamofobią.
Podkreślił, że nauka, edukacja, kultura i wspólne wartości moralne pozostają podstawą pokoju, dialogu i zrównoważonego rozwoju.
Edukacja zamiast podziałów
Zdaniem organizatorów jednym z głównych celów forum jest przełamywanie wyobrażeń, które łączą islam z przemocą czy ekstremizmem, poprzez ukazywanie wielowiekowego dorobku uczonych i osiągnięć naukowych.
„Głównym celem tego forum jest ponowne pokazanie wkładu uczonych muzułmańskich w cywilizację światową oraz udowodnienie, że islam zawsze wzywał do wiedzy, edukacji i humanizmu” – powiedział Rustam Jabborow, sekretarz naukowy Centrum Cywilizacji Islamskiej w Uzbekistanie, w rozmowie z Euronews.
„Łączenie islamu z przemocą czy ekstremizmem stoi w sprzeczności z jego prawdziwą istotą”.
Dziedzictwo naukowe, które wciąż kształtuje współczesny świat
W dyskusjach szczególny nacisk kładzie się na dorobek uczonych z Azji Centralnej, których prace odmieniły matematykę, astronomię, medycynę i filozofię.
Zdaniem doktora Salema bin Mohammeda Al-Malika, dyrektora generalnego Islamskiej Organizacji Wychowania, Nauki i Kultury (ICESCO), ten wpływ jest odczuwalny do dziś.
„Sztuczna inteligencja nie mogłaby istnieć bez zasad, które sformułował Al-Chuwarizmi. Astronomia nie byłaby dziś w tym miejscu, gdyby nie Ulug Beg i Al-Biruni. Musimy być dumni z naszych uczonych islamskich”.
Forum analizuje także, w jaki sposób sztuczna inteligencja może pomóc w zabezpieczaniu, katalogowaniu i badaniu rękopisów. Równolegle omawiane są szersze inicjatywy na rzecz rozwoju wymiany akademickiej i międzynarodowych partnerstw badawczych.
Dziedzictwo naukowe we współczesnym świecie
Abdul-Ati Al-Sharqawi, przewodniczący rady Fundacji Nauki na rzecz Ożywienia Dziedzictwa i Usług Cyfrowych w Londynie i Kairze, podkreślił, że dziedzictwo naukowe Uzbekistanu wykracza daleko poza granice kraju.
„Z tego kraju wychodziła wielka nauka, literatura i twórczość, które trafiały do całego świata” – zaznaczył.
Według Al-Sharqawiego badacze zidentyfikowali blisko 100 tys. rękopisów powstałych dzięki uczonym z Transoksiany, które dziś są przechowywane w bibliotekach na całym świecie, a wciąż odkrywane są nowe zbiory.
Wiceprzewodniczący Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (AK Party) w Turcji, Kürşad Zorlu, nazwał forum kolejnym dowodem rosnącej roli Uzbekistanu w świecie islamskim i tureckim.
„Dzięki sile płynącej z ponad 3000 lat historii Uzbekistan stał się jednym z ważnych ośrodków cywilizacji islamskiej. W tym sensie Uzbekistan ma dla Turcji ogromne znaczenie”.
Program potrwa do 10 lipca. Uczestnicy mają przedstawić ponad 70 wspólnych inicjatyw z udziałem uniwersytetów, muzeów, instytucji badawczych i organizacji międzynarodowych.
W agendzie jest także planowane przyjęcie Deklaracji Taszkenckiej oraz rozmowy o przyszłej współpracy w dziedzinie badań, ochrony rękopisów, edukacji i technologii cyfrowych.