Erotyczna ceramika w Brukseli, przełomowa wystawa o Hawajach w londyńskim British Museum i małpa chora na wściekliznę na wolności w filmie „Primate”. Oto kulturalne hity tygodnia z Europy.
Dziś przypada Blue Monday, rzekomo najbardziej przygnębiający dzień roku. Ale bez obaw: jeśli przytłaczają was ciemne dni i zaciskanie pasa po świętach, mamy zestaw propozycji, które poprawią wam nastrój.
W całej Europie ruszają barwne wydarzenia, od festiwalu filmowego w Göteborgu po karnawał w Patras.
Tymczasem nowe wystawy i spektakle przygotowują się do upamiętnienia rocznic kulturalnych i historycznych roku 2026, w tym przełomowej prezentacji hawajskich artefaktów w londyńskim British Museum oraz tryptyku spektakli inspirowanych ikonicznymi kompozycjami Ravela w Operze Ballet Vlaanderen w Antwerpii.
W Berlinie szykuje się też wystawa rzadziej pokazywanych prac Davida Lyncha, która zbiegła się z pierwszą rocznicą jego śmierci. Cytując kultowy serial Twin Peaks: „Pewnego dnia smutek się skończy”… A ten dzień jest dziś!
Czytajcie dalej i wypełnijcie kalendarz rzeczami, na które warto czekać.
Wystawy
Hawaje: królestwo przemierzające oceany
Kiedy: do 25 maja 2026
Gdzie: The British Museum (Londyn, Wielka Brytania)
Nieco ponad 200 lat temu, w 1824 roku, młody król Hawajów, Kamehameha II (urodzony jako Liholiho), i królowa Kamāmalu wyruszyli w ambitną podróż do Londynu, by zawrzeć sojusz z Brytanią. Zakończyło się to tragedią i stanowiło punkt zwrotny w pozycji geopolitycznej Hawajów. Przez pryzmat tych wydarzeń The British Museum przygotowało fascynującą opowieść o historii i kulturze Hawajów, prezentując rzadko oglądane prace rdzennych hawajskich artystów i badaczy. Od broni z zębów rekina po pierzaste płaszcze, te misternie wykonane obiekty przywołują niezwykłe opowieści z przeszłości i na chwilę przenoszą nas w odległy czas i miejsce.
David Lynch
Kiedy: 29 stycznia – 22 marca 2026
Gdzie: Pace Gallery (Berlin, Niemcy)
Mija rok od śmierci wizjonerskiego filmowca Davida Lyncha, który odcisnął niezatarte piętno na niemal każdej dziedzinie sztuki. Instytucje kultury na całym świecie wciąż składają mu hołd: British Film Institute (BFI) prezentuje obecnie przegląd Lyncha pod tytułem The Dreamer, a praskie Dox Centre for Contemporary Art pokazuje wystawę jego mrocznych, onirycznych obrazów zatytułowaną Up In Flames. Teraz berlińska Pace Gallery wydobywa rzadziej pokazywane prace twórcy w różnych mediach, w tym obrazy, akwarele, rzeźby, wczesne krótkie filmy, a także rzadkie fotografie wykonane przez Lyncha w Berlinie w 1999 roku. Dla fanów to fascynująca okazja, by doświadczyć rozpiętości jego sztuki i prześledzić estetyczne inspiracje, które spajają jego życie i karierę.
Na deser: Yayoi Kusamybarwna retrospektywa w szwajcarskiej Fondation Beyeler wkrótce dobiega końca. Zobaczcie ją przed 25 stycznia 2026.
Wydarzenia
Rites (Bolero X / La Valse / Le Sacre du printemps)
Kiedy: do 5 lutego 2026
Gdzie: Opera Ballet Vlaanderen (Antwerpia, Belgia)
Początek roku przynosi wysyp rocznic, a jedną z najważniejszych w 2026 roku jest setna rocznica prawykonania „La Valse” Maurice’a Ravela w balecie Royal Flemish Opera. Choć kompozycję na początku odrzucił impresario baletowy Siergiej Diagilew, z czasem stała się jedną z najczęściej wykonywanych; jej wirująca fantazja oddaje oszałamiający rozkład świata po I wojnie światowej. Z tej okazji Opera Ballet Vlaanderen pokazuje tryptyk współczesnych interpretacji „Boléra” i „La Valse” Ravela oraz „Święta wiosny”, to ostatnie we współpracy z zespołem Tanztheater Wuppertal Piny Bausch.
Międzynarodowe Targi Ceramiki
Kiedy: 22–25 stycznia 2026
Gdzie: Bruksela, Belgia
Uśmiechnięte wazony, ziejące ogniem smoki i kolczasty fallus: świat współczesnej ceramiki formuje ludzką wyobraźnię w nieskończenie dziwne i zachwycające kreacje, które pokazują odporność i charakter kultur. Ich świętem są Ceramic Brussels, prestiżowe targi sztuki, które odbywają się po raz trzeci. W tym roku zobaczymy prace niemal 200 artystów z całego świata, ze szczególnym akcentem na ceramikę hiszpańską, a gościem honorowym jest austriacki artysta Elmar Trenkwalder. Jego wielkoformatowa wystawa rzeźb erotycznych to pozycja obowiązkowa.
Filmy
Primate
Gdzie: kina
Kiedy: Już we Francji i Niemczech, a w Wielkiej Brytanii od 30 stycznia 2026.
Szaleńczy miks „Cujo” Stephena Kinga i tej sceny z „Nope” Jordana Peele’a, „Primate” wpisuje się w ostatnią filmową fascynację małpami. Podczas wizyty w odosobnionym hawajskim domu rodzinnym z grupą przyjaciół Lucy (Johnny Sequoyah) zauważa, że z oswojonym szympansem Benem coś jest nie tak. Gdy zwierzę staje się coraz bardziej agresywne, zaczyna się chaotyczna zabawa w kotka i myszkę, która zostawia grupę zdesperowaną i odizolowaną, walczącą o przetrwanie. To lekki, rozrywkowy horror, który karykaturalnie nawiązuje do prawdziwych wydarzeń (między innymi ataku szympansa na Charlę Nash w 2009 roku) i po raz kolejny przypomina, że wykorzystywanie dzikich zwierząt zawsze kończy się źle.
Na deser: Jeden z hitów festiwalu w Cannes w 2025 roku, „The History of Sound”, to czuły romans osadzony tuż po I wojnie światowej, z Paulem Mescalem i Joshem O’Connorem. Od 23 stycznia w wybranych kinach w Wielkiej Brytanii, a wkrótce potem szersza premiera w Europie na MUBI.
Seriale
The Beauty
Gdzie: Disney+
Kiedy: 22 stycznia
Płodny showrunner Ryan Murphy (American Horror Story, Monster) wraca z odważnym serialem body horror z Bellą Hadid w obsadzie. Akcja toczy się w świecie, w którym rozprzestrzenił się przenoszony drogą płciową wirus, który upiększa ludzi, ale niesie śmiertelne skutki uboczne. Dwóch agentów FBI musi przedrzeć się przez sieć korupcji i konfliktów, by dotrzeć do jego źródła. Barwny i makabryczny serial rozprawia się z toksycznym kultem urody, presją społeczną i autodestrukcyjną ceną perfekcji w duchu zbliżonym do The Substance.
Na dokładkę: na Netfliksie czeka przytulny kryminał Agatha Christie’s Seven Dials, albo podkręćcie tempo z 2. sezonem trzymającego w napięciu medycznego dramatu HBO The Pitt.
Muzyka
Cat Power: EP Redux
Kiedy: 23 stycznia
Amerykańska artystka indie Cat Power (naprawdę Charlyn Marie „Chan” Marshall) wydała w 2006 roku wysoko oceniony album The Greatest; jego powolne, zmysłowe brzmienia niosły kojące prawdy o odpuszczaniu niespełnionych ambicji i akceptacji miejsca, w którym jesteśmy. Nowa, trzyutworowa EP-ka świętuje jego 20-lecie, a wśród intrygujących gości są m.in. Judah Bauer z The Jon Spencer Blues Explosion oraz zespół Chan, Dirty Delta Blues. Pojawia się też odświeżony cover „Try Me” Jamesa Browna, dotąd niedokończony podczas nagrań do tamtego albumu.