Według modelu Transport & Environment podatek w wysokości 15 euro od pasażera za każde zawinięcie do portu dałby 335 mln euro rocznie we Włoszech, Francji i Hiszpanii.
Według nowego badania noc na europejskim rejsie wycieczkowym jest obciążona podatkami niemal o połowę słabiej niż noc w hotelu, mimo wysokich kosztów środowiskowych i wkładu w zjawisko nadmiernej turystyki.
REKLAMA
REKLAMA
Organizacja pozarządowa Transport & Environment (T&E) ustaliła, że dzięki lukom w przepisach armatorzy statków wycieczkowych unikają płacenia VAT, podatków od paliwa i innych danin.
NGO apeluje o reformę systemu podatkowego, tak aby statki „płaciły swoją uczciwą część”.
Rejsy wycieczkowe korzystają z ulg jak transport towarowy
Noc na statku wycieczkowym jest obłożona podatkami o 40 proc. niższymi niż noc w hotelu, wynika z badania T&E (źródło w Angielski). Dzieje się tak mimo wysokich kosztów środowiskowych i klimatycznych oraz obciążenia, jakie tego typu turystyka nakłada na lokalną infrastrukturę.
Analitycy porównali podatki doliczane do noclegu za 100 euro w hotelach we Francji, Włoszech i Hiszpanii z opłatami przy rejsach wycieczkowych o podobnych cenach. Średnio osoby nocujące w hotelach płacą w podatkach 23 proc. ceny, podczas gdy pasażerowie statków wycieczkowych tylko 12 proc.
Rejsy są w prawie klasyfikowane jako transport morski, choć w praktyce pełnią funkcję miejsca wypoczynku. Jak podkreśla organizacja, ta luka pozwala im unikać VAT, podatków od paliwa i innych obciążeń.
„Traktujemy pływające hotele tak, jakby były kluczową infrastrukturą morską” – mówi Fanny Pointet, menedżerka ds. żeglugi w T&E.
„Rejsy wycieczkowe nie są środkiem transportu, lecz same w sobie celem podróży, a mimo to przyznajemy im takie same ulgi jak przewozom towarów. Odpowiednie opodatkowanie statków wycieczkowych pomogłoby miastom w walce z zanieczyszczeniem i w reagowaniu na skutki nadmiernej turystyki”.
Z badania wynika, że znacząca część emisji – gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń powietrza – generowanych przez statki wycieczkowe nie jest objęta obecnymi politykami podatkowymi.
We Francji, Hiszpanii i Włoszech zewnętrzne koszty tych emisji, czyli rzeczywiste szkody dla środowiska i zdrowia, wyniosły w 2025 roku od 790 mln do 1,3 mld euro.
Średnio koszty klimatyczne tego sektora są niemal dwa–trzy razy wyższe niż kwoty, które branża odprowadza w ramach unijnego systemu handlu emisjami (ETS). W przypadku kosztów związanych z zanieczyszczeniem powietrza na poziomie UE w ogóle nie funkcjonuje podobny podatek.
Potrzebne wyższe podatki, limity i VAT
Według modelu T&E podatek w wysokości 15 euro od pasażera za każde zawinięcie do portu przyniósłby łącznie 335 mln euro rocznie we Włoszech, Francji i Hiszpanii.
Te wpływy mogłyby zasilić budżety państw, zostać przeznaczone na ochronę ekosystemów w strefach nadbrzeżnych lub wspierać rozwój zielonej infrastruktury, na przykład systemów zasilania statków energią z lądu.
Organizacja podkreśla jednak, że takie podatki nie wystarczą, by zrekompensować pełne koszty środowiskowe rejsów wycieczkowych.
„Opłata od statków wycieczkowych musi być postrzegana jako element szerszego pakietu regulacji” – dodaje Pointet. – „Aby realnie ograniczyć wpływ sektora na środowisko, potrzebne są równoległe działania po stronie podaży”.
T&E rekomenduje wzmocnienie unijnych regulacji dotyczących zrównoważonych paliw morskich (FuelEU Maritime) oraz zaostrzenie wymogów efektywności energetycznej.
Ruch statków wycieczkowych mógłby być także ograniczany, kiedy jest to konieczne, na przykład poprzez wyznaczanie dziennych lub rocznych limitów zawinięć do portów. T&E postuluje również dostosowanie stawki VAT dla rejsów wycieczkowych do stawek obowiązujących w turystyce lądowej.