Bansko przyciąga kosmopolityczną społeczność cyfrowych nomadów dzięki przestrzeniom coworkingowym, eleganckim restauracjom i aktywnemu stylowi życia.
Zmiany klimatyczne mogą zagrozić wartości najcenniejszych stoków narciarskich w Bansku, ale bułgarski kurort znalazł całoroczne rozwiązanie, które napędza lokalną gospodarkę i przyciąga kosmopolityczną społeczność cyfrowych nomadów.
REKLAMA
REKLAMA
W ostatnich latach w miasteczku powstały trzy centra oferujące setki przestrzeni coworkingowych dla osób pracujących online, wspierane przez szybkie łącze internetowe i lepszą infrastrukturę.
„Przeczytałem, że to najlepsze miejsce, żeby zacząć jako cyfrowy nomada” – mówi Oscar Train, 25-letni Duńczyk, który od 2021 roku pracuje zdalnie z Banska przez około sześć miesięcy w roku. „Przyjechałem tu, żeby nauczyć się, jak to robić, i poznać podobnie myślących ludzi” – dodaje. „Są tu ludzie z całego świata, z najróżniejszych branż”.
Train, który dorastał w Wielkiej Brytanii i pracuje tam w firmie ubezpieczeniowej, płaci w Bułgarii około 15% podatku – łącznie ze składkami na ubezpieczenie społeczne. Gdyby nadal mieszkał w Wielkiej Brytanii, jak mówi, obciążenia wyniosłyby 45%, i to bez składek.
Najbardziej jednak pociąga go styl życia.
Zimą, także dzięki godzinnej różnicy czasu z Londynem, zaczyna dzień od dwóch godzin jazdy na nartach na 75 km tras w Bansku, na których rozgrywano zawody Pucharu Świata. Potem strzepuje śnieg i siada do pracy.
Także latem korzysta z kalendarza kulturalnego, w którym nie brakuje wydarzeń przygotowanych specjalnie z myślą o takich jak on, jak tygodniowy Nomad Fest – święto „zdalnego stylu życia” z oddolnymi inicjatywami i spotkaniami networkingowymi.
„Znaczący” wpływ na gospodarkę
Bansko leży pośród krasowych szczytów pasma Pirin. Wystarczy oderwać wzrok od ekranu komputera, by zobaczyć szczyt Wichren, górujący nad miastem na wysokości prawie 3000 metrów (10 000 stóp).
Miasto liczące 10 tys. mieszkańców otaczają gorące źródła. Do stolicy, Sofii, jedzie się stąd zaledwie dwie godziny, a nad greckie wybrzeże – około dwie i pół.
Obok stosunkowo nowych przestrzeni coworkingowych wśród kamiennych domów i brukowanych uliczek kurortu pojawiły się także eleganckie restauracje i kawiarnie. W budowie jest również ścieżka rowerowa.
Burmistrz Banska, Stojczo Banenski, nie potrafi podać dokładnej liczby cudzoziemców, którzy przenieśli się do miasta, ale – jak mówi – ich wpływ na lokalną gospodarkę jest „znaczący”, zwłaszcza że zmiany klimatyczne coraz bardziej podkopują zimowe sporty.
Jak wynika z lutowego raportu sofijskiego think tanku Instytut Ekonomii Rynkowej, to turystyka pomogła miejscowej gospodarce mocno odbić po przestoju w czasie pandemii COVID-19. Autorzy dodają, że napływ obcokrajowców złagodził sezonowe wahania dochodów.
„Ale może najważniejsze są zmiany, które ze sobą niosą” – mówi Banenski, z zawodu ratownik górski. „Ogromnie ważne jest to, że mieszkają tu ludzie z całego świata i że możemy wymieniać się pomysłami, opiniami oraz różnym spojrzeniem na świat”.
„Miasto stało się międzynarodowe”
Wielu z tych, którzy przyjechali do Banska jako turyści, zostało tu na stałe. Dziś w mieście mieszkają setki rodzin z najróżniejszych zakątków świata.
Francuskie małżeństwo, 47-letnia Anne Dupal i 53-letni Christian Rudnicki, oboje byli graficy, od początku 2022 roku prowadzą w Bansku mikropiekarnię.
Dupal wspomina, że kiedy przyjechali po raz pierwszy, Bansko wyglądało inaczej: „krzykliwe neony jak w sex klubie, muzyka techno, naganiacze przed restauracjami”.
Dziś Rudnicki chwali atmosferę sąsiedzkiej wspólnoty. „To wspaniałe, gdy sąsiadka babcia z naprzeciwka wpada, żeby przynieść mi pomidory czy zioła, a potem w piekarni spotykam indonezyjską rodzinę” – mówi.
Minusem jest jednak rosnący koszt życia, co odbiło się także na cenach nieruchomości.
„Trwa gentryfikacja, która – niestety, moim zdaniem – ma związek z ludźmi takimi jak my, ale też z wieloma Bułgarami, którzy wyprowadzają się z dużych miast” – mówi Dupal.
Niektórzy miejscowi cieszą się jednak z poprawy infrastruktury i żywszej atmosfery.
„Miasto się zmieniło – stało się międzynarodowe” – mówi Nikola Kalistrin, 29-letni zawodnik narciarstwa wysokogórskiego, urodzony i mieszkający w Bansku. „Młodzi ludzie na tym korzystają”.
Jak zostać cyfrowym nomadą w Bułgarii
Oprócz tego, że jest świetną bazą wypadową do podróżowania po Europie, Bułgaria bardzo dobrze nadaje się do przyjmowania osób pracujących z laptopem. Wprowadzony w grudniu 2025 roku program dla cyfrowych nomadów jest dostępny dla obywateli spoza UE, EOG i Szwajcarii, którzy chcą mieszkać w kraju, pracując zdalnie dla pracodawców lub klientów spoza Bułgarii.
Wnioskodawcy muszą należeć do jednej z trzech kategorii: zdalni pracownicy firm zarejestrowanych poza UE, EOG i Szwajcarią; właściciele firm lub udziałowcy posiadający co najmniej 25% udziałów w przedsiębiorstwie zarejestrowanym za granicą; albo freelancerzy i niezależni specjaliści, którzy przez co najmniej rok przed złożeniem wniosku świadczyli usługi na rzecz klientów spoza Bułgarii.
Trzeba także wykazać odpowiednie środki finansowe. Próg dochodowy ustalono na poziomie 50-krotności bułgarskiej miesięcznej płacy minimalnej. Przy obecnej płacy minimalnej w wysokości 620 euro miesięcznie oznacza to konieczność wykazania rocznego dochodu około 31 tys. euro. Dodatkowo wnioskodawcy muszą udowodnić, że ich dochody pochodzą ze źródeł spoza Bułgarii.
Jak złożyć wniosek w bułgarskim programie dla cyfrowych nomadów
Procedura aplikacyjna składa się z dwóch etapów. Najpierw trzeba uzyskać wizę długoterminową typu D w bułgarskiej ambasadzie lub konsulacie w kraju zamieszkania. Rozpatrywanie wniosku zwykle trwa od czterech do ośmiu tygodni. Taka wiza umożliwia wjazd do Bułgarii w celu ubiegania się o pobyt długoterminowy.
Po przyjeździe do Bułgarii wnioskodawcy muszą, zazwyczaj w ciągu 14 dni od wjazdu, złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt dla cyfrowych nomadów w lokalnym urzędzie do spraw migracji. Wymagane dokumenty zazwyczaj obejmują: potwierdzenie zakwaterowania w Bułgarii (umowa najmu, rezerwacja hotelu lub dokument potwierdzający własność); dowód dochodu spełniającego minimalny próg; ważne ubezpieczenie zdrowotne obejmujące terytorium Bułgarii; zaświadczenie o niekaralności z kraju zamieszkania wnioskodawcy; a także urzędowe tłumaczenia zagranicznych dokumentów na język bułgarski, z klauzulą apostille, jeśli jest wymagana.
Zezwolenie na pobyt jest zazwyczaj wydawane na rok, z możliwością przedłużenia, jeśli wciąż spełnione są warunki uczestnictwa w programie.