Podczas rozmów NATO o przyszłych zdolnościach obronnych w Ankarze szwedzka firma Saab ogłosiła, że samolot GlobalEye stanie się nowym „lotnym okiem” Sojuszu.
Samoloty wyprodukowane w Szwecji mają zastąpić starzejącą się amerykańską flotę samolotów rozpoznania należącą do NATO.
REKLAMA
REKLAMA
Podczas Forum Przemysłu Obronnego szczytu NATO w Ankarze NATO i rząd Szwecji ogłosiły, że Sojusz zdecydował się na system GlobalEye, powietrzny system wczesnego ostrzegania i kierowania (AEW&C) produkowany przez szwedzki koncern zbrojeniowy Saab, jako następcę obecnie używanych przez NATO samolotów Boeing E-3A.
Zgodnie z komunikatem rządu Szwecji NATO zamierza rozpocząć rozmowy z firmą Saab w sprawie zakupu maksymalnie 10 samolotów GlobalEye.
Czym jest system wczesnego ostrzegania i kierowania?
System wczesnego ostrzegania i kierowania (AEW&C) to zmodyfikowany samolot wyposażony w dalekosiężny radar, czujniki oraz systemy dowodzenia i kontroli.
Operując na dużej wysokości, taki samolot wykrywa samoloty, okręty, pociski i inne zagrożenia na znacznych odległościach, w tym nisko lecące cele, których radary naziemne mogą nie dostrzec. Może też wspierać kierowanie własnymi siłami podczas operacji wojskowych.
„W poważnym kryzysie bezpieczeństwa zdolność do wczesnego wykrywania zagrożeń i kierowania działaniami w powietrzu, na morzu i na lądzie nabiera coraz większego znaczenia” – powiedział na szczycie minister obrony Szwecji Pål Jonson.
„GlobalEye zapewnia dokładnie taki zaawansowany obraz sytuacji, jakiego nowoczesne systemy obronne potrzebują, by zwalczać drony, pociski i inne rodzaje zagrożeń” – dodał.
NATO określa swoje powietrzne systemy wczesnego ostrzegania i kierowania mianem „oczu w niebie”.
W przeciwieństwie do większości zasobów wojskowych Sojuszu obecna flota samolotów wczesnego ostrzegania jest obsługiwana bezpośrednio przez NATO, a nie przez jedno z państw członkowskich.
Sojusz dysponuje obecnie 14 samolotami Boeing E-3A, które pozostają w służbie od 1982 roku.
Wybór GlobalEye oznacza drugą próbę wymiany starzejącej się floty. Sojusz w 2023 roku postawił początkowo na samolot Boeing E-7A Wedgetail, ale ten plan upadł w 2025 roku, gdy amerykańskie siły powietrzne zrezygnowały z tej maszyny w swoim budżecie na rzecz systemów rozpoznania opartych na przestrzeni kosmicznej.
Parametry nowego samolotu rozpoznawczego
Saab podkreśla, że GlobalEye jest „jedynym na rynku systemem AEW&C, który z jednej platformy zapewnia dalekosiężny nadzór przestrzeni powietrznej, morskiej i lądowej w czasie rzeczywistym”.
Zaawansowany samolot rozpoznawczy wykorzystuje zestaw dalekosiężnych czujników aktywnych i pasywnych. Powstał na bazie rodziny samolotów Global 6500 kanadyjskiego producenta odrzutowców biznesowych Bombardier.
Szwedzka firma zapewnia, że GlobalEye może wykrywać, identyfikować i śledzić obiekty w odległości przekraczającej 550 km, a jego radar w określonych warunkach sięga jeszcze dalej.
Maszyna może pozostawać w powietrzu ponad 11 godzin i „łączy znakomite osiągi w locie z niskimi kosztami utrzymania”, jak podano w komunikacie rządu Szwecji.
Dla porównania NATO informuje, że pojedynczy Boeing E-3A może śledzić samoloty i okręty w odległości ponad 400 km i pozostaje w powietrzu do 10 godzin.
Jeden z obecnie używanych samolotów rozpoznania NATO jest w stanie obserwować obszar mniej więcej wielkości Polski. Trzy współpracujące maszyny mogą nieprzerwanie kontrolować całą Europę Środkową.
Saab nie ujawnił na razie porównywalnych danych dotyczących zasięgu obserwacji GlobalEye.
Planowany zakup wspiera 11 państw NATO: Belgia, Kanada, Dania, Niemcy, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Niderlandy, Norwegia, Rumunia i Szwecja.
Umowa nie została jeszcze podpisana. Saab zapowiada, że przystąpi teraz do formalnych negocjacji z Agencją Wsparcia i Zamówień NATO, aby doprowadzić do zawarcia kontraktu.
Prezes Saab, Micael Johansson, powiedział w rozmowie ze szwedzkim dziennikiem „Dagens Nyheter”, że firma mogłaby rozpocząć dostawy w 2030 roku, jeśli porozumienie zostanie zawarte w najbliższym czasie.