Ten superkomputer, zainstalowany w ośrodku BSC-CNS w Barcelonie, łączy klasyczne obliczenia z cyfrową i analogową techniką kwantową.
Hiszpania uruchomiła swój trzeci superkomputer kwantowy, w który zainwestowano 9,8 mln euro, aby przyspieszyć badania naukowe i rozwój sztucznej inteligencji (SI). Barcelona Supercomputing Center (BSC) wzbogaciło się o trzeci komputer kwantowy, który zostanie zintegrowany z systemem MareNostrum 5, zdolnym łączyć klasyczne superkomputery, sztuczną inteligencję i obliczenia kwantowe.
REKLAMA
REKLAMA
Nową maszynę zaprojektowała i zbudowała barcelońska firma Qilimanjaro Quantum Tech , a jej zakup sfinansowała Komisja Europejska oraz Sekretariat Stanu ds. Cyfryzacji i Sztucznej Inteligencji. To analogowy komputer kwantowy, inny niż dwa wcześniej zainstalowane komputery kwantowe, które są cyfrowe.
W odróżnieniu od komputerów klasycznych, które operują bitami – mogą one w danej chwili przyjmować tylko wartość 0 lub 1 – obliczenia kwantowe wykorzystują kubity, zdolne reprezentować oba stany jednocześnie. Dzięki tej właściwości można tworzyć znacznie potężniejsze algorytmy i rozwiązywać problemy, z którymi tradycyjne komputery ledwo sobie radzą.
MareNostrum Ona: 53 projekty badawcze
Trzy komputery kwantowe BSC mieszczą się w kaplicy Torre Girona, w tym samym miejscu, gdzie w latach 2005–2023 stały pierwsze cztery wersje superkomputera MareNostrum.
Część kwantowa systemu MareNostrum 5 nosi nazwę MareNostrum Ona. Dwie pierwsze maszyny, uruchomione w lutym 2025 roku, od momentu uruchomienia zgromadziły już 4,2 tys. godzin pracy obliczeniowej. Ten czas podzielono między 53 projekty badawcze, wyłonione w oficjalnych konkursach Hiszpańskiej Sieci Superkomputerowej (RES).
Technologia w 100% europejska
Nowy komputer kwantowy zostanie włączony do europejskiej sieci obliczeń kwantowych, rozwijanej w ramach wspólnego przedsięwzięcia European High Performance Computing Joint Undertaking (EuroHPC JU). To program Unii Europejskiej, którego celem jest wzmocnienie jej możliwości w dziedzinie superkomputerów oraz stworzenie własnej infrastruktury technologicznej.
Dotychczas EuroHPC JU kupiło sześć komputerów kwantowych rozmieszczonych w różnych krajach Europy. Trzy z nich, zainstalowane w Polsce, Czechach i Niemczech, zostały już uruchomione i wchodzą w skład przyszłej sieci połączonych systemów do badań naukowych i rozwoju technologii.
Minister ds. badań i uniwersytetów w rządzie Katalonii, Núria Montserrat, podkreśliła, że ten projekt „wzmacnia ideę europejskiej suwerenności technologicznej wobec wielkich koncernów technologicznych ze Stanów Zjednoczonych”. „Dzięki technologiom tworzonym tutaj, przy tym superkomputerze, dzięki katalońskim i hiszpańskim politykom publicznym oraz szerokim partnerstwom w Europie potrafimy wytwarzać własne, europejskie technologie. Chcemy w ten sposób osiągnąć strategiczną autonomię, by nie być zależni od państw trzecich” – podsumowała.
Nowy komputer to ważny kamień milowy dla hiszpańskiego i europejskiego ekosystemu technologicznego. To także kolejny krok na drodze do europejskiej suwerenności technologicznej, którą starają się budować EuroHPC i BSC, zgodnie ze strategią Komisji Europejskiej ograniczania zależności od kluczowych infrastruktur w państwach trzecich.