Badanie opracowano przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) we współpracy z Narodowym Centrum Dokumentacji i Zasobów Cyfrowych (EKT).
W ostatnich latach rośnie liczba Greków mieszkających za granicą, którzy decydują się na powrót do kraju; takie wnioski płyną z opracowania OECD Diaspora Review Greece. Badanie przygotowała Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) we współpracy z Narodowym Centrum Dokumentacji i Zasobów Elektronicznych (EKT) i po raz pierwszy zaprezentowano je dziś podczas specjalnego wydarzenia zorganizowanego przez Sekretariat Generalny ds. Koordynacji przy Kancelarii Premiera oraz EKT.
REKLAMA
REKLAMA
Wyniki badania pokazują, że relacje Grecji z obywatelami mieszkającymi i pracującymi za granicą wchodzą w nową fazę. Charakteryzuje ją stopniowa zmiana kierunków migracji i wyraźne nasilenie tendencji do powrotów.
Raport daje pełny obraz greckiej diaspory w państwach członkowskich OECD. Dokumentuje zmiany migracyjne ostatnich dekad i opisuje profil demograficzny, edukacyjny oraz zawodowy Greków mieszkających i pracujących za granicą.
W szczególności analizuje:
- trendy migracyjne i rozmieszczenie geograficzne greckiej diaspory w krajach OECD, a także najnowsze zmiany w migracji oraz zamiary wyjazdu greckich obywateli,
- demograficzne i społecznoekonomiczne cechy greckich migrantów i ich rodzin, takie jak płeć, wiek i poziom wykształcenia, a zarazem skład i ewolucję kapitału ludzkiego diaspory,
- sytuację Greków na rynku pracy i ich kompetencje, w tym zatrudnienie, bezrobocie, strukturę zawodową, zjawisko nadkwalifikacji oraz aktywność przedsiębiorczą,
- tendencje do powrotu i czynniki, które na nie wpływają, a także polityki i dobre praktyki sprzyjające powrotom i ponownej integracji Greków z diaspory,
- międzynarodową mobilność, poziom wykształcenia i działalność badawczą greckich studentów i naukowców, długość ich pobytu za granicą oraz perspektywy powrotu do Grecji,
- strategie wykorzystania kapitału ludzkiego diaspory, obowiązujące polityki oraz proponowane działania, które mogą zacieśnić więzi z krajem i skuteczniej wykorzystać grecki potencjał ludzki.
Najważniejsze wnioski z badania
Zgodnie z ustaleniami badania:
- od 2021 roku odnotowuje się stały wzrost liczby Greków wracających do kraju,
- rok 2023 był punktem zwrotnym, ponieważ po raz pierwszy od początku kryzysu gospodarczego w 2009 roku zjawisko „brain drain”, czyli drenażu mózgów, przeszło w „brain gain”,
- w latach 2023–2024 za granicę wyjechało 69 tys. Greków, a 98 tys. wróciło do kraju,
- spośród Greków, którzy wyemigrowali w latach 2010–2025, sześciu na dziesięciu wróciło już do ojczyzny,
- Grecja zajmuje czwarte miejsce wśród państw OECD pod względem liczby powrotów własnych obywateli,
- osoby, które ostatnio wróciły do Grecji, są na ogół młodsze i mają wyższy poziom wykształcenia niż ogół społeczeństwa,
- w ostatnich latach w relacjach państwa z diasporą kształtuje się bardziej otwarte, nastawione na rozwój podejście,
- 93% greckich migrantów mieszka zaledwie w 12 krajach OECD, a główne kierunki to Niemcy, Stany Zjednoczone, Australia, Wielka Brytania i Kanada,
- w ostatniej dekadzie migracja z Grecji stopniowo przesuwa się w stronę bardziej wewnątrzeuropejskich wzorców mobilności,
- polityki wspierające powroty muszą być dostosowane do kraju zamieszkania, grupy wiekowej, zawodu i stopnia związania z Grecją, z uwzględnieniem specyficznych potrzeb poszczególnych grup,
- główne wyzwanie to nie samo odwrócenie drenażu mózgów, lecz stworzenie kompleksowego modelu zarządzania międzynarodową mobilnością Greków,
- wykorzystanie potencjału diaspory można wzmocnić dzięki zorganizowanym działaniom w obszarach mentoringu, funduszy venture capital, umiędzynarodowienia firm, dostępu do rynków, transferu technologii oraz współpracy sektora publicznego i prywatnego,
- powrót młodych, wysoko wykwalifikowanych Greków wymaga polityk wspierających powrotną integrację na rynku pracy, zasadę meritokracji, przedsiębiorczość oraz tworzenie atrakcyjnych warunków życia i rozwoju zawodowego w Grecji,
- jednocześnie konieczne jest powołanie stałego międzyresortowego mechanizmu łączącego państwo z diasporą i wspierającego proces repatriacji.