Zdecydowana większość posłów do Parlamentu Europejskiego ma nadzieję na upadek Orbána w nadchodzących wyborach na Węgrzech, powszechnie uważanych za przełomowy moment w Brukseli. Nawet lewicowi posłowie kibicują rywalowi Orbána, Péterowi Magyarowi, w głosowaniu decydującym o przyszłości Europy.
Na dwa tygodnie przed wyborami na Węgrzech, kampania rozgrzewa się również w Brukseli.
REKLAMA
REKLAMA
Podczas gdy Komisja Europejska się nie wychyla, aby uniknąć kontrowersji, europosłowie zabierają głos.
Euronews szacuje, że większość grup parlamentarnych - łącznie ponad trzy czwarte posłów do PE - jest przeciwko premierowi Viktorowi Orbánowi i do pewnego stopnia popiera lidera opozycji Pétera Magyara.
"To głosowanie jest absolutnym przełomem" - powiedział Andrey Kovatchev, prominentny członek Europejskiej Partii Ludowej. "Grupa w pełni popiera TISZĘ [partię Magyara]" - powiedział Euronews, pomimo niedawnych tarć w kwestiach takich jak umowa handlowa UE-Mercosur. "Obalenie Orbána jest bardzo ważne dla przyszłości UE".
Według obliczeń przeprowadzonych przez think tank EU Matrix, Węgry były krajem, który najczęściej opowiadał się przeciwko decyzjom innych państw członkowskich w 2020 roku, co może wyjaśniać, dlaczego wielu w Brukseli wolałoby bardziej ugodowy rząd niż rząd Orbana.
Kilku europosłów zgadza się, że porażka Orbána oszczędziłaby Europie jednego z jej najbardziej uporczywych wyzwań wewnętrznych, szczególnie w świetle niedawnych informacji o tym, że węgierski minister spraw zagranicznych dzwonił do swojego odpowiednika w Rosji, Siergieja Ławrowa, przed i po kluczowych spotkaniach Rady UE.
"Orbán od dawna działa jako człowiek Putina w UE" - powiedział Euronews niemiecki eurodeputowany Daniel Freund. "Jego ciągłe weta i polityczne manewry podważają europejskie bezpieczeństwo".
Porażka Fideszu byłaby zwycięstwem zdecydowanej większości posłów do PE, którzy w ostatnich latach zajęli zdecydowane stanowisko przeciwko węgierskiemu rządowi, krytykując korupcję, erozję rządów prawa oraz represje wobec wolności prasy i przeciwników politycznych.
W poprzednich kadencjach ustawodawcy uruchomili na przykład procedurę art. 7 przeciwko Węgrom - która może ostatecznie pozbawić ten kraj prawa głosu w UE - ogłosili kraj "autokracją wyborczą" i poprosili Budapeszt o rezygnację z rotacyjnej prezydencji w Unii.
W tej kadencji Parlament zatwierdził raport, w którym ostro skrytykowano ingerencję sądów, korupcję, niewłaściwe wykorzystanie funduszy UE i ataki na społeczeństwo obywatelskie w kraju.
"[Upadek Orbána - red.] oznaczałby, że wyborcy zgadzają się, że rządy prawa muszą zostać przywrócone na Węgrzech" - powiedziała Euronews holenderska eurodeputowana Tineke Strik, sprawozdawczyni w tej sprawie. "Można to osiągnąć tylko poprzez jego porażkę".
Péter Magyar jest nadzieją wszystkich, w tym lewicy
Sprzeciw Parlamentu wobec Orbána przekłada się na szerokie poparcie dla jego przeciwnika, Pétera Magyara, lidera partii TISZA.
"Zbliżające się wybory mają decydujące znaczenie, są impulsem do powrotu do wolnej, pluralistycznej demokracji" - powiedziała Euronews przewodnicząca grupy Renew Europe, Valérie Hayer, odzwierciedlając szeroko podzielany pogląd w którym węgierskie wybory są postrzegane jako najważniejsze głosowanie w roku.
Podczas gdy TISZA należy do centroprawicowej Europejskiej Partii Ludowej, poparcie dla zmiany rządu wykracza poza prawicowe siły polityczne. Magyar znalazł poparcie wśród lewicowych ustawodawców, mimo że sprzeciwiają się oni większości jego stanowiska w sprawie środowiska, migracji i kwestii LGBTQ+.
Szybki wzrost Magyara w sondażach doprowadził do spadku poparcia dla innych partii opozycyjnych na Węgrzech, które przez lata stanowiły główną polityczną alternatywę dla Orbána.
Węgierska Partia Socjalistyczna (MSZP) i Momentum wycofały się z kampanii, kierując swoich zwolenników do głosowania na najsilniejszego kandydata opozycji w każdym okręgu, zwykle członka TISZY.
To raczej niezwykłe, że liberalni i lewicowi posłowie do PE po cichu kibicują konserwatywnemu, centroprawicowemu politykowi tylko dlatego, że jest uważany za bardziej proeuropejskiego niż obecny premier.
"W idealnym świecie chciałabym, aby moja socjalistyczna koleżanka Klára Dobrev rządziła Węgrami" - powiedziała francuska socjalistyczna eurodeputowana Chloé Ridel, odnosząc się do Dobrev, członkini węgierskiej partii socjalistycznej Demokratikus Koalíció. "Ale teraz priorytetem jest pozbycie się skorumpowanego reżimu, a tym samym wyrzucenie Orbána".
Ma nadzieję, że Orbán przegra wybory, aby uniemożliwić mu "trzymanie UE jako zakładnika", nawet jeśli nie ma gwarancji, że jego przeciwnik spełni swoje obietnice z kampanii wyborczej.
Zieloni, którzy w ostatnich latach byli jednymi z najgłośniejszych eurodeputowanych sprzeciwiających się rządowi w Budapeszcie, wykorzystają swoje media społecznościowe, "aby wezwać wszystkich Węgrów do pójścia na głosowanie i obalenia tego systemu", powiedział eurodeputowany z tej grupy.
Lewica w Parlamencie Europejskim oficjalnie nie popiera żadnego kandydata, ale "oczekuje upadku Orbána" - powiedział Euronews przedstawiciel grupy.
Kto popiera Orbána w Parlamencie Europejskim?
Pomimo długiego szeregu krytyków, Orbán nadal ma pewnych zwolenników w Parlamencie Europejskim i w całej UE.
Europejscy przywódcy nacjonalistyczni, w tym Marine Le Pen z Francji i Matteo Salvini z Włoch, pokazali swoje poparcie dla obecnego premiera podczas wydarzenia o nazwie "Wielkie Zgromadzenie Patriotów" 23 marca w Budapeszcie.
Fidesz należy do Patriotów dla Europy (PFE lub Patrioci), trzeciej co do wielkości w Parlamencie Europejskim, a rząd Orbána cieszy się poparciem nawet poza jego politycznymi sojusznikami, z ponad setką eurodeputowanych liczących na jego ponowną nominację na premiera.
Europa Suwerennych Narodów (ESN), druga skrajnie prawicowa grupa w Parlamencie, oficjalnie poprze Ruch Naszej Ojczyzny, niewielką siłę nacjonalistyczną, która jest częścią grupy i ma około 6 procent poparcia.
Posłowie ESN twierdzą jednak, że podziwiają Orbána za jego twarde stanowisko w sprawie migracji, antyunijną i antyobudzeniową narrację.
"Mam nadzieję, że Fidesz pozostanie w rządzie, najlepiej w koalicji z naszymi partnerami, jako siła naprawcza. Nie jest tajemnicą, że utrzymujemy dobre stosunki z Viktorem Orbánem" - powiedział Euronews eurodeputowany Alternatywy dla Niemiec (AfD) Tomasz Froelich, odnosząc się do niedawnego spotkania węgierskiego przywódcy z liderką AfD Alice Weidel.
Prawicowi Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy (EKR) nie popierają Orbána, chociaż niektóre partie w grupie, takie jak Prawo i Sprawiedliwość oraz Bracia Włosi Giorgii Meloni, popierają go.
"Nasza grupa nie zajmuje jednolitego stanowiska w sprawie węgierskich wyborów", powiedział współprzewodniczący Nicola Procaccini w wywiadzie dla Euronews, odzwierciedlając różne poglądy wśród delegacji krajowych.