Biskupi i zakony w Portugalii zapowiedzieli wypłatę 1,6 mln euro odszkodowań dla ofiar wykorzystania seksualnego.
W lutym 2023 roku przedstawiono raport Niezależnej Komisji ds. Zbadania Wykorzystywania Seksualnego Dzieci, z którego wynika, że co najmniej 4,8 tys. dzieci padło ofiarą wykorzystywania seksualnego w Kościele katolickim w Portugalii od 1950 roku.
W czwartek, 26 marca 2026 roku, Konferencja Episkopatu Portugalii (CEP) i Konferencja Instytutów Zakonnych Portugalii (CIRP) ogłosiły zakończenie procesu wypłaty odszkodowań finansowych ofiarom. Wypłacono ponad 1,6 mln euro 57 osobom – podano w komunikacie opublikowanym przez agencję Ecclesia.
„Uznajemy ogrom cierpienia, często dźwiganego w milczeniu przez lata, szczerze dziękujemy za powierzone nam świadectwa i ponawiamy naszą prośbę o przebaczenie za całe wyrządzone zło” – czytamy we wspólnym oświadczeniu obu instytucji.
Łącznie złożono 95 wniosków o odszkodowanie, z czego 78 uznano za zasadne. Do tej pory zatwierdzono 57 spraw, na łączną kwotę 1,6 mln euro, przy czym indywidualne odszkodowania mieszczą się między ok. 9 a 45 tys. euro.
W nocie przesłanej do agencji Ecclesia CEP i CIRP podkreślają, że „przyznanie rekompensaty finansowej nie cofa tego, co się stało, ani nie usuwa skutków nadużyć w życiu osób, które ich doznały”.
Jak czytamy w tym samym komunikacie, dziewięć spraw czeka na decyzję Stolicy Apostolskiej co do wysokości przyznanych kwot, natomiast 11 wniosków odrzucono.
Przy ustalaniu odszkodowań analizowano indywidualnie każdy przypadek, biorąc pod uwagę „ustalone fakty, skalę nadużyć, wyrządzoną szkodę oraz związek przyczynowy między wydarzeniami a konsekwencjami w życiu ofiary”, zgodnie z przyjętymi kryteriami.
Kościół katolicki rozpoczął już kontaktowanie się i przekazywanie decyzji wszystkim wnioskodawcom, których sprawy uznano za zasadne.
W oświadczeniu podkreślono również, że wypłata odszkodowań nie oznacza zakończenia procesu ani nie wyczerpuje odpowiedzialności Kościoła. „Nadal pozostajemy gotowi przyjmować, wysłuchiwać i towarzyszyć ofiarom oraz ponawiamy nasze zobowiązanie do budowania kultury odpowiedzialności, troski i prewencji” – dodano.
Sprawa wstrząsnęła Portugalią i Kościołem
W 2022 roku Konferencja Episkopatu Portugalii zleciła niezależne badanie dotyczące wykorzystywania seksualnego w Kościele w Portugalii w ostatnich dekadach. Komisja uznała za wiarygodne 512 relacji ofiar.
Opublikowany w lutym 2023 roku raport końcowy wskazał na co najmniej 4,8 tys. ofiar od 1950 roku, w grupie obejmującej osoby w wieku od 15 do 88 lat. Ponieważ do wielu nadużyć dochodziło przed wieloma laty, większość spraw w momencie ujawnienia była już przedawniona.
W maju 2023 roku Konferencja Episkopatu Portugalii powołała Grupę Vita, strukturę przeznaczoną do przyjmowania zgłoszeń, działań prewencyjnych oraz towarzyszenia ofiarom i sprawcom.
W tym samym roku Portugalia była gospodarzem Światowych Dni Młodzieży (ŚDM) w Lizbonie z udziałem papieża Franciszka, który nie unikał tego tematu i za zamkniętymi drzwiami spotkał się z częścią ofiar.
„Ponownie wyrażamy naszą wdzięczność wobec wszystkich osób, które zgodziły się wziąć udział w tym procesie. Wasze świadectwo służy prawdzie i zobowiązuje Kościół, by nie odwracał wzroku, nie zapominał i nie wycofywał się z obowiązku przemiany” – kończy nota CEP i CIRP.