Prace nad przepisami mającymi na stałe zakazać importu rosyjskiej ropy do Unii Europejskiej zostały opóźnione. Decyzja zapadła w momencie, gdy ceny surowców rosną pod wpływem wojny na Bliskim Wschodzie, a sytuację dodatkowo komplikuje spór o rurociąg Przyjaźń.
Komisja Europejska przesunęła prezentację długo zapowiadanego projektu, który miał definitywnie zakończyć import rosyjskiej ropy do UE. Konflikt na Bliskim Wschodzie wywołał jednak silne wstrząsy na rynkach energii, utrzymując cenę baryłki ropy Brent powyżej 100 dolarów.
REKLAMA
REKLAMA
Dodatkowym problemem pozostaje napięta sytuacja w relacjach z Węgrami i Słowacją - jedynymi państwami członkowskimi, które wciąż kupują rosyjską ropę - w związku z funkcjonowaniem postsowieckiego rurociągu Przyjaźń.
Projekt regulacji, będący częścią planu REPowerEU, miał zostać przedstawiony 15 kwietnia, jednak termin ten został usunięty z kalendarza.
"Nie mam nowej daty do przekazania" - powiedziała we wtorek rzeczniczka Komisji ds. energii Anna-Kaisa Itkonen. "Mogę jednak zapewnić, że pozostajemy zaangażowani w przygotowanie tej propozycji" - dodała.
Na decyzję o opóźnieniu wpłynęły również amerykańsko-izraelskie uderzenia na Iran, które zachwiały rynkami energii i doprowadziły do zamknięcia cieśniny Ormuz - kluczowego szlaku transportowego, przez który dotąd przepływała około jedna piąta światowych dostaw ropy i LNG.
W poniedziałek prezydent USA Donald Trump mówił o "konstruktywnych rozmowach" z Iranem na temat zakończenia konfliktu, czemu natychmiast zaprzeczył Teheran. Mimo to jego wypowiedź przyczyniła się do spadku ceny ropy Brent z 112 do 102 dolarów za baryłkę.
W celu uspokojenia rynków Stany Zjednoczone złagodziły sankcje na rosyjską ropę, co spotkało się z oburzeniem w Europie.
Komisja podkreśla jednak, że zmiana harmonogramu nie oznacza zmiany kierunku polityki. "Ta propozycja zostanie przedstawiona" - zapewniła Itkonen.
Przywołując słowa przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, rzeczniczka zaznaczyła, że powrót do rosyjskich paliw kopalnych po zakończeniu wojny w Ukrainie byłby "strategicznym błędem".
Sprzeciw Węgier i Słowacji
Unia Europejska już wcześniej objęła rosyjską ropę sankcjami w ramach tradycyjnego reżimu, który musi być odnawiany co sześć miesięcy jednomyślną decyzją państw członkowskich. Węgry i Słowacja korzystają jednak z bezterminowego wyjątku, pozwalającego im na dalsze zakupy.
Nowe przepisy, mimo że opóźnione, traktowane są jako element polityki energetycznej, a nie zagranicznej, co oznacza, że do ich przyjęcia wystarczy większość kwalifikowana. Bruksela liczy, że pozwoli to uniknąć przyszłych blokad i zamknąć istniejące luki.
W ramach planu REPowerEU Unia zdecydowała już o zakończeniu importu rosyjskiego gazu: skroplonego (LNG) do końca 2026 roku oraz przesyłanego rurociągami do jesieni 2027 roku.
Węgry i Słowacja zaskarżyły te decyzje i zapowiadają podobne kroki w przypadku zakazu dotyczącego ropy.
Oba państwa pozostają też w ostrym sporze z Ukrainą o rurociąg Przyjaźń, którym tania rosyjska ropa trafia do Europy Środkowej przez terytorium Ukrainy.
Kijów twierdzi, że infrastruktura została poważnie uszkodzona przez Rosję pod koniec stycznia i wymaga naprawy przed wznowieniem przesyłu. Budapeszt i Bratysława odrzucają te argumenty, utrzymując, że dostawy zostały wstrzymane z powodów politycznych - m.in. w kontekście wyborów na Węgrzech zaplanowanych na 12 kwietnia.
Spór wokół rurociągu Przyjaźń doprowadził także do zablokowania pakietu pożyczkowego dla Ukrainy o wartości 90 miliardów euro.