Naukowcy odkryli rzadki typ komórki układu odpornościowego, który znacznie częściej występuje u osób dożywających ponad 100 lat, co może dać nowe wskazówki dotyczące zdrowego starzenia.
Niektórzy ludzie żyją o całe dekady dłużej niż inni, często przekraczając setkę. Co ich wyróżnia?
Naukowcy z Uniwersytetu w Osace w Japonii wskazują jedną wspólną cechę superstulatków: wyjątkowo dużą liczbę określonego, rzadkiego typu komórek.
Chodzi o komórki CD4 CTL – białe krwinki wchodzące w skład układu odpornościowego – których liczba, jak wynika z badań, rośnie, gdy ludzie dożywają setnych urodzin.
W badaniu opublikowanym w czasopiśmie Cell Reports (źródło w Angielski) naukowcy zauważyli, że u tej najstarszej grupy wiekowej komórki te nie tylko się namnażają, ale także przystosowują.
U młodszych osób zwykle stanowią mniej niż 5 proc. wszystkich limfocytów T. U superstulatków – osób w wieku co najmniej 110 lat – mediana sięga około 17,6 proc.
Badacze przeanalizowali próbki krwi 28 dorosłych, podzielonych na trzy grupy wiekowe: 70–99 lat, 100–109 lat oraz 110 lat i więcej, i stwierdzili, że odsetek komórek CD4 CTL rósł wraz z wiekiem; mediany wynosiły odpowiednio 4 proc., 9,6 proc. i 17,6 proc.
Starzenie się wynika z narastających z czasem uszkodzeń na poziomie molekularnym i komórkowym. Prowadzi to do stopniowego spadku sprawności fizycznej i psychicznej oraz rosnącego ryzyka chorób i śmierci.
Autorzy podkreślają jednak, że samo starzenie nie jest chorobą i nie musi oznaczać zapaści kluczowych układów organizmu.
Superstulatkowie uchodzą za model zdrowego starzenia. Ich układ odpornościowy, sercowo-naczyniowy i profil epigenomiczny wyglądają młodziej, niż wskazywałby wiek metrykalny. Dożywają sędziwych lat, unikając lub znacząco opóźniając poważne choroby związane z wiekiem, takie jak schorzenia sercowo-naczyniowe czy nowotwory.
„Komórki CD4 CTL to nietypowa i stosunkowo rzadka populacja limfocytów T” – mówi pierwszy autor pracy, Kosuke Hashimoto, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu w Osace, dodając, że ich wyraźny wzrost u superstulatków może dostarczyć ważnych wskazówek, jak układ odpornościowy utrzymuje się w dobrej kondycji w tak zaawansowanym wieku.
„Selektywne namnażanie się określonych limfocytów T sugeruje, że nawet w bardzo podeszłym wieku układ odpornościowy może nadal przystosowywać się do wyzwań związanych ze starzeniem”.
Z badań wynika, że te komórki mogą wspierać zdrowe starzenie i długowieczność, atakując starzejące się komórki gromadzące się w organizmie oraz zapewniając nadzór immunologiczny nad nowotworami.
Autorzy zastrzegają, że ich praca, skoncentrowana na limfocytach T krążących we krwi, nie dowodzi, iż samo wysokie stężenie komórek CD4 CTL zapobiega nowotworom lub wydłuża życie. Hashimoto zapowiada, że kolejnym krokiem będzie zbadanie, jak te komórki zachowują się w tkankach ludzkiego organizmu.