Przywódcy UE protestują przeciwko sankcjom amerykańskim wobec urzędników i sędziów Międzynarodowego Trybunału Karnego badających domniemane zbrodnie wojenne Izraela.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i przewodniczący Rady Europejskiej António Costa wyrazili poparcie dla mającego siedzibę w Hadze Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) po tym, jak administracja USA zapowiedziała nałożenie sankcji na wysokich urzędników badających działania Izraela w Strefie Gazy.
REKLAMA
REKLAMA
„MTK pomaga wymierzać sprawiedliwość ofiarom jednych z najstraszliwszych zbrodni na świecie” – stwierdzili obaj unijni przywódcy w oświadczeniu.
Dodali, że aby wykonywać tę kluczową pracę, sędziowie i urzędnicy trybunału muszą działać niezależnie i bez zewnętrznej presji.
We wtorek sekretarz stanu USA Marco Rubio ogłosił, że Stany Zjednoczone nałożą sankcje na prezeskę MTK, Japonkę Tomoko Akane, oraz wysokiego rangą prawnika trybunału Abdoulaye Seye z Senegalu, który odpowiada za śledztwo w sprawie domniemanych zbrodni wojennych popełnionych przez Izrael podczas wojny w Strefie Gazy.
Rubio określił trybunał jako „skorumpowany i skrajnie upolityczniony ponadnarodowy sąd, który w sposób złośliwy nadużywał swoich uprawnień i wykraczał poza mandat”, dodając, że USA „nie będą tolerować tego ataku na suwerenność państw”.
Twierdził też, że oboje urzędnicy podjęli działania, by „ścigać przedstawicieli władz, których rządy nie wyraziły zgody na jurysdykcję MTK”.
Izrael ani Stany Zjednoczone nie są państwami członkowskimi MTK. Palestyna należy do trybunału od 2015 roku, co pozwala mu badać zbrodnie rzekomo popełnione na jej terytorium.
Wcześniej w środę Holandia ostro skrytykowała decyzję USA. Minister spraw zagranicznych Tom Berendsen oświadczył, że jego rząd „nie aprobuje” tych sankcji.
Rzecznik rządu Niemiec podkreślił z kolei, że Berlin stoi po stronie MTK. Dodał, że trybunał „pociągnął do odpowiedzialności sprawców najcięższych zbrodni” i „realizuje swój mandat dokładnie tak, jak zakładano”.
MTK określił sankcje jako „rażący atak” na niezależność trybunału.
Wtorkowe sankcje są najnowszym elementem serii niedawnych prób administracji Donalda Trumpa, by zdyskredytować tę instytucję z siedzibą w Hadze.
Stany Zjednoczone objęły już sankcjami aż 11 wysokich przedstawicieli trybunału, w tym byłego głównego prokuratora Karima Khana.
Rubio mówił wcześniej o dążeniu USA do „demontażu” trybunału „cegła po cegle” i zapowiadał, że będzie namawiać państwa członkowskie, by wystąpiły ze Statutu Rzymskiego MTK.
Ostatnio o zamiarze opuszczenia tej instytucji poinformowały Wenezuela i Czad.
Poprzedni rząd Węgier, na czele z Viktorem Orbánem, również zapowiedział zamiar wystąpienia z MTK, zanim decyzja ta została uchylona po przytłaczającym zwycięstwie wyborczym premiera Pétera Magyara w kwietniu.
Wszystkie 27 państw członkowskich UE jest stronami MTK.
Mimo to nakaz aresztowania Benjamina Netanjahu wydany przez MTK wciąż budzi mieszane, często niejednoznaczne reakcje europejskich urzędników. Kraje takie jak Francja, Niemcy i Włochy odmówiły publicznego zobowiązania się do wykonania nakazu, gdyby Netanjahu postawił stopę na ich terytorium.
Część wpływowych europosłów wezwała w środę Unię Europejską, by poszła dalej w potępieniu nowych sankcji.
Przewodnicząca grupy Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim, Iratze García, zaapelowała do Unii o uruchomienie tzw. statutu blokującego – prawnej tarczy, która sprawiłaby, że stosowanie się do sankcji przez firmy i banki z siedzibą w UE byłoby nielegalne.
Sankcje USA głęboko wpłynęły na codzienne życie sędziów MTK.
Francuski sędzia MTK Nicolas Guillou powiedział Euronews na początku tego roku, że brak europejskich odpowiedników kluczowych usług oznacza, iż nałożone na niego ograniczenia byłyby dla młodszego Europejczyka czymś w rodzaju „prawdziwej cywilnej śmierci”.