W Palerno umarła 4-letnia dziewczynka. Podejrzewało się u niej błonicę, a dziecko nie było zaszczepione. Prokuratura wszczyna śledztwo i ostrzega przed skutkami braku szczepień.
Czteroletnia dziewczynka zmarła w nocy w Szpitalu Dziecięcym w Palermo. Według wstępnych ustaleń przyczyną zgonu mogła być błonica, choroba zakaźna, która dziś jest we Włoszech rzadka, ale potencjalnie śmiertelna. Prokuratura zabezpieczyła ciało dziecka i zarządziła sekcję zwłok, aby ustalić przyczyny śmierci i sprawdzić także procedury zastosowane przez szpital.
Dziewczynka trafiła w sobotnią noc do szpitala Cervello w Palermo w stanie już skrajnie ciężkim. Lekarze zaintubowali ją, a ze względu na bardzo poważne objawy kliniczne później przenieśli na oddział intensywnej terapii w Szpitalu Dziecięcym.
Mimo wysiłków lekarzy dziecko zmarło w nocy.
„Zrobiliśmy wszystko, aby uratować dziewczynkę, od chwili gdy trafiła pod naszą opiekę. Niestety nie udało się osiągnąć oczekiwanego rezultatu” – wyjaśnił dyrektor ds. medycznych szpitala Civico Domenico Cipolla. Jak przekazali lekarze, wykonane badania wskazują na błonicę, ale ostateczne potwierdzenie musi przynieść analiza Istituto Superiore di Sanità.
Dziewczynka nie była zaszczepiona
Kluczowym wątkiem śledztwa jest brak szczepień u dziewczynki. Rodzice, jak sami opowiedzieli lekarzom, relacjonowali, że zdecydowali, iż nie będą poddawać córki szczepieniom.
Powodem miała być obawa, że szczepionki mogą mieć związek z autyzmem, po tym jak w rodzinie odnotowano przypadek autyzmu.
Teraz to prokuratura ma ustalić, dlaczego dziewczynka nie została zaszczepiona i czy pod tym względem zostały dochowane wszystkie procedury przewidziane w przepisach. Sekcja zwłok i badania mikrobiologiczne mają też z pełną pewnością wyjaśnić przyczynę zgonu.
Na tym etapie ważne jest, by mówić jedynie o podejrzeniu błonicy, ponieważ ostatecznego potwierdzenia jeszcze nie ma.
Czym jest błonica i dlaczego może być tak groźna
Błonica to ostra infekcja wywoływana przez bakterię Corynebacterium diphtheriae. Niektóre jej szczepy produkują silną toksynę, która może poważnie uszkadzać tkanki i drogą krwi docierać do narządów ważnych dla życia.
Postać oddechowa choroby obejmuje gardło, nos i migdałki. Może powodować gorączkę, ból gardła, trudności w oddychaniu oraz tworzenie się charakterystycznej szarzej błony. W najcięższych przypadkach infekcja może doprowadzić do niedrożności dróg oddechowych i powikłań kardiologicznych, w tym zapalenia mięśnia sercowego, zaburzeń rytmu i niewydolności serca.
Istituto Superiore di Sanità podkreśla, że w krajach o klimacie umiarkowanym błonica dotyczy przede wszystkim osób niezaszczepionych. Do zakażenia dochodzi głównie w wyniku kontaktu z osobą chorą, rzadziej przez przedmioty skażone wydzielinami.
We Włoszech choroba jest dziś niezwykle rzadka. Ostatnie dostępne dane cytowane przez ISS wskazują, że w 2022 roku odnotowano trzy przypadki toksynotwórczego C. diphtheriae, wszystkie przywiezione z zagranicy: dwa przypadki błonicy skórnej i jeden z objawami oddechowymi i skórnymi.
We Włoszech szczepienie jest obowiązkowe
Szczepienie przeciw błonicy należy do dziesięciu obowiązkowych szczepień we Włoszech dla dzieci i młodzieży od urodzenia do 16 lat. Przepisy wprowadzone w 2017 roku obejmują, oprócz błonicy, także poliomielitę, tężec, zapalenie wątroby typu B, krztusiec, Haemophilus influenzae typu B, odrę, różyczkę, świnkę oraz ospę wietrzną.
Szczepionka przeciw błonicy jest zwykle podawana łącznie z preparatami przeciw tężcowi i krztuścowi, a w pierwszych miesiącach życia wchodzi w skład szczepionki sześcioskładnikowej, która chroni także przed poliomielitą, zapaleniem wątroby typu B i Haemophilus influenzae typu B.
Podstawową strategią zapobiegania chorobie pozostaje szczepienie. W przypadku zakażenia leczenie wymaga szybkiej interwencji, w tym podania surowicy przeciw toksynie i antybiotyków, a także izolacji pacjenta, aby ograniczyć ryzyko dalszego szerzenia się infekcji.
Nie cała Europa ma takie same zasady
Ważne jest, że w Europie nie obowiązuje jednolity nakaz szczepień. Wszystkie państwa Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego prowadzą programy szczepień przeciw błonicy, z podstawową serią i dawkami przypominającymi w dzieciństwie i w okresie dorastania. Jednak każde państwo samodzielnie decyduje, czy szczepienie uczynić obowiązkowym, czy jedynie je zalecać.
Francja na przykład wprowadziła obowiązek szczepień przeciw błonicy, tężcowi i poliomielicie dla dzieci urodzonych od 1 stycznia 2018 roku. W innych krajach szczepienie przeciw błonicy jest wpisane do krajowego kalendarza jako zalecane.
Różnica dotyczy więc obecności w kalendarzu szczepień i obowiązku prawnego. Pierwszy element odnosi się do wszystkich państw UE/EOG. Drugi zależy od krajowych przepisów. ECDC udostępnia aktualny, porównawczy kalendarz szczepień, który pozwala sprawdzić politykę szczepień w poszczególnych państwach.
Śmierć dziewczynki z Palermo znów kieruje uwagę na chorobę, która we Włoszech stała się skrajnie rzadka właśnie dzięki wysokiemu odsetkowi zaszczepionych, ale wciąż może stanowić poważne zagrożenie dla osób niechronionych.