Poziom efektywności energetycznej rośnie, ale zbyt wolno – ocenia Bruksela, która wszczęła postępowanie naruszeniowe przeciwko wszystkim państwom Unii Europejskiej.
Droga do 2050 roku zapowiada się długa i wyboista.
REKLAMA
REKLAMA
W ubiegłym tygodniu Unia Europejska wszczęła procedurę naruszeniowąwobec wszystkich państw członkowskich za to, że nie w pełni przeniosły do prawa krajowego dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD), nazywaną też dyrektywą o zielonych domach. Termin na to upłynął 29 maja 2026 roku.
Bruksela chciała w ten sposób wyznaczyć całej wspólnocie wspólną ścieżkę do osiągnięcia zerowych emisji netto w pierwszej połowie stulecia, stawiając na obowiązkową modernizację budynków – największego konsumenta energii w Europie.
Wszczęcie procedury naruszeniowej, czyli wysłanie do każdego państwa członkowskiego oficjalnego wezwania do dokończenia wdrażania przepisów, nie oznacza jednak, że Europa w ogóle nie posuwa się w tym obszarze naprzód.
Wiele budynków staje się bardziej energooszczędnych, choć proces ten nie przebiega tak szybko, jak chciałaby Bruksela.
Dziś, jak podaje Eurostat, mniej więcej co czwarty mieszkaniec Unii Europejskiej żyje w bardziej „zielonych” budynkach niż sześć lat temu. Tempo działań bardzo jednak różni się między krajami.
Najwyższy odsetek odnotowano w Niderlandach – 60,5 proc., dalej są Dania (34 proc.), Francja (33 proc.) i Słowenia (33 proc.), czyli około jednej trzeciej.
Te dane pokazują ogromny dystans do Włoch, które są na szarym końcu, jeśli chodzi o tempo renowacji: tylko 3 proc. budynków uznano za bardziej efektywne energetycznie niż w 2018 roku.
Niewiele lepiej wypadają Malta (8 proc.) i Grecja (9,5 proc.), gdzie mniej niż 10 proc. zabudowy stało się „zielone”.
Zwiększenie efektywności energetycznej budynków oznacza na przykład lepszą izolację dachów i okien, aby ograniczyć zużycie energii. Unia chce jednak stopniowo wycofywać ulgi i dopłaty do starych kotłów gazowych i na paliwa kopalne, stawiając na pompy ciepła i panele słoneczne.
Plany te spotkały się jednak z krytyką, bo wiele państw członkowskich przekonuje, że w tak krótkim czasie wprowadzenie zmian byłoby zbyt kosztowne.
„To nie kwestia zgadzania się z Unią Europejską czy nie, lecz liczb” – powiedział Gilberto Pichetto Fratin, minister środowiska i bezpieczeństwa energetycznego Włoch. „Jak mamy do 2033 roku sprawić, by para emerytów wydała 50 tys. euro na doprowadzenie swojego domu do klasy energetycznej B?” - pytał retorycznie.
Głos krytyczny płynął także od byłej niemieckiej minister ds. mieszkalnictwa Klary Geywitz z centrolewicowej SPD, która oceniła, że nie można zmuszać ludzi do remontu budynków ani sprzedaży nieruchomości tylko po to, by spełnić standardy efektywności energetycznej.
Osiem krajów przedstawiło krajowe plany renowacji budynków
Mimo to, choć żaden kraj nie wdrożył jeszcze całej unijnej dyrektywy do prawa krajowego, w sprawie renowacji coś się już dzieje.
Osiem państw członkowskich przekazało już Komisji Europejskiej projekt swojego Krajowego Planu Renowacji Budynków (NBRP). To pierwszy konkretny krok we wdrażaniu EPBD.
Chodzi o Belgię, Bułgarię, Chorwację, Finlandię, Litwę, Rumunię, Słowenię i Hiszpanię.
Krajowe plany mają wytyczyć szczegółową drogę modernizacji zarówno budynków mieszkalnych, jak i niemieszkalnych. Muszą zawierać analizę krajowych zasobów budowlanych, cele na lata 2030, 2040 i 2050 oraz polityki, które pozwolą je osiągnąć, włącznie z oceną potrzeb inwestycyjnych.
„W odróżnieniu od wcześniejszych strategii krajowe plany renowacji korzystają ze wspólnego, unijnego szablonu, co umożliwia spójniejszą ocenę postępów w poszczególnych państwach.
Jednocześnie – jak podkreśliła Komisja – dotychczasowe strategie „wyznaczały ogólny kierunek, ale brakowało im ujednoliconej struktury, wspólnych wskaźników i wiążących kamieni milowych w całej Unii”.
Termin przekazania ostatecznych wersji planów mija 31 grudnia 2026 roku.