Pozew zbiorowy stowarzyszenia Citizens’ Voice z grudnia żąda, by hiszpańska firma w pełni zrekompensowała klientom szkody po kwietniowej awarii z ubiegłego roku. Prokuratura domaga się odrzucenia sprawy.
Stowarzyszenie konsumenckie wniosło w Portugalii pozew przeciwko spółce Red Eléctrica de España, S.A.U. (REE), domagając się odszkodowań za szkody majątkowe i niemajątkowe dla portugalskich konsumentów dotkniętych iberyjską awarią prądu z 25 kwietnia 2025 roku.
REKLAMA
REKLAMA
Pozew zbiorowy został złożony 9 grudnia 2025 roku przez stowarzyszenie Citizens' Voice – Consumer Advocacy Association, które twierdzi, że hiszpańska spółka energetyczna dopuściła się „nieprawidłowego zarządzania” siecią przesyłową energii elektrycznej w Hiszpanii oraz połączeniem elektroenergetycznym z Portugalią. Miało to doprowadzić do awarii i w jej następstwie do masowego, długotrwałego wstrzymania dostaw energii na terytorium Portugalii, co miało „poważny wpływ na [obywateli] ich codzienne życie”, na mieszkania, mobilność, pracę i inne kluczowe aspekty.
Organizacja utrzymuje, że hiszpańska spółka energetyczna „naruszyła ustawowe i regulacyjne obowiązki w zakresie bezpieczeństwa, ciągłości i należytej staranności przy obsłudze sieci przesyłowej oraz zarządzaniu połączeniem z Portugalią” i naraziła na szwank „stabilność iberyjskiego systemu elektroenergetycznego, wbrew przepisom porządku publicznego w sektorze energii”, czym naruszyła prawa i interesy konsumentów.
Postępowanie obejmuje wszystkich odbiorców końcowych z obowiązującą w dniu awarii umową na dostawy energii, których zasilanie zostało przerwane lub poważnie zakłócone wskutek awarii.
Celem pozwu jest skazanie spółki i zobowiązanie jej do tego, by w pełni zrekompensowała powodom zbiorowym (konsumentom objętym tą grupą) szkody majątkowe i niemajątkowe poniesione w wyniku awarii.
Oprócz odszkodowań pozew domaga się nałożenia na REE „środków technicznych i organizacyjnych” mających w przyszłości zapewnić bezpieczną, stabilną i prowadzoną z należytą starannością pracę sieci oraz „skutecznych planów awaryjnych”, które pozwolą zapobiegać podobnym incydentom i łagodzić ich skutki.
Obecnie postępowanie toczy się przed Sądem Centralnym ds. spraw cywilnych w Lizbonie, działającym w ramach Sądu Okręgowego w Lizbonie, i pozostaje w toku, „oczekując na doręczenie pozwu pozwanej oraz osobom, których interesy są przedmiotem sprawy, a także na podjęcie dalszych czynności procesowych, które zostaną określone przez sąd”.
Sytuacja może jednak wkrótce się zmienić i sprawa może w ogóle nie trafić na etap rozprawy.
Prokuratura może zablokować pozew zbiorowy
Zgodnie z ustaleniami CNN Portugal, która powołuje się na opinię złożoną w aktach sprawy, Prokuratura (MP) uznała, że pozew zbiorowy „nie odpowiada rodzajowi dochodzonych interesów” i opowiedziała się za jego odrzuceniem już na wstępnym etapie postępowania.
Wskazano na kilka czynników, takich jak rozmiar grupy objętej pozwem (potencjalnie miliony konsumentów), zróżnicowanie szkód poniesionych przez poszkodowanych oraz fakt, że między portugalskimi konsumentami a hiszpańską spółką energetyczną nie istnieje bezpośrednia relacja umowna.
W wypowiedzi dla tej samej stacji telewizyjnej Octávio Viana, prezes Citizens’ Voice w tej sprawie, przekonuje, że zastrzeżenia Prokuratury można przezwyciężyć, zwłaszcza te dotyczące więzi kontraktowej. Podkreśla, że podnoszona odpowiedzialność ma charakter pozakontraktowy, więc bezpośrednia umowa nie jest konieczna. W rozmowie z CNN Portugal stwierdził, że największą przeszkodą dla postępowania jest czas, ze względu na złożoną stronę techniczną sprawy i fakt, że REE ma siedzibę w Hiszpanii.