W sieci krążą twierdzenia, że Unia Europejska planuje wprowadzenie „paszportu internetowego” i zakazanie VPN-ów. To jednak fałszywa interpretacja projektu aplikacji do weryfikacji wieku, której celem ma być ochrona dzieci przed szkodliwymi treściami online.
Komisja Europejska po raz kolejny stała się celem szeroko rozpowszechnianej dezinformacji. Powodem były viralowe posty, które zostały wyświetlone miliony razy i sugerowały, że Bruksela zamierza wprowadzić obowiązek posiadania „paszportu internetowego” w celu korzystania z sieci.
REKLAMA
REKLAMA
Niektóre publikacje poszły jeszcze dalej, twierdząc, że Komisja Europejska planuje zakazać korzystania z wirtualnych sieci prywatnych (VPN), aby uniemożliwić użytkownikom obchodzenie nowego systemu.
W rzeczywistości te zarzuty odnoszą się do planowanej przez Komisję Europejską aplikacji do weryfikacji wieku. Jest to narzędzie, którego celem ma być ochrona dzieci przed szkodliwymi lub nieodpowiednimi dla ich wieku treściami w internecie. Aplikacja ma zostać uruchomiona do końca 2026 roku, pod warunkiem uzyskania akceptacji państw członkowskich Unii Europejskiej lub jej integracji z krajowymi europejskimi portfelami tożsamości cyfrowej.
Większość fałszywych informacji koncentruje się wokół faktu, że użytkownicy będą początkowo potwierdzać swój wiek za pomocą oficjalnego dokumentu tożsamości. W mediach społecznościowych zostało to przedstawione jako wprowadzenie „paszportu internetowego”, choć takie określenie nie odpowiada rzeczywistym założeniom projektu.
Weryfikacja wieku, a nie kontrola dostępu do internetu
Aby aktywować aplikację, użytkownicy będą musieli potwierdzić swój wiek za pomocą oficjalnego dokumentu tożsamości, takiego jak dowód osobisty lub paszport.
Przedstawiając założenia systemu, przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wyjaśniła, że jego zadaniem jest umożliwienie użytkownikom udowodnienia spełnienia wymogu wieku, „tak jak sklepy proszą o potwierdzenie wieku osoby kupujące napoje alkoholowe”.
Po zakończeniu początkowej weryfikacji aplikacja ma jedynie potwierdzać, czy użytkownik spełnia wymagany próg wiekowy dla danej usługi internetowej. Nie będzie natomiast służyć do ujawniania danych osobowych, takich jak imię i nazwisko, data urodzenia czy tożsamość użytkownika.
Ursula von der Leyen podkreśliła również, że rozwiązanie pozwoli użytkownikom potwierdzić swój wiek „bez ujawniania żadnych innych danych osobowych”.
Dodała również, że oprogramowanie będzie w pełni otwarte, co oznacza, że każdy będzie mógł uzyskać dostęp do jego kodu źródłowego i sprawdzić sposób jego działania.
Mimo tych zapewnień krytycy wskazują, że obowiązek weryfikacji tożsamości przed uzyskaniem dostępu do niektórych usług internetowych może w przyszłości prowadzić do zwiększenia kontroli nad sposobem korzystania z sieci.
Komisja Europejska odrzuca takie interpretacje, podkreślając, że jedynym celem systemu jest ograniczenie dostępu osób niepełnoletnich do treści i usług, które mogą być dla nich szkodliwe. Jednocześnie rozwiązanie ma chronić prywatność użytkowników, ponieważ weryfikacja ma opierać się wyłącznie na potwierdzeniu wieku, a nie ujawnianiu pełnej tożsamości.
Sieci VPN nie zostaną zakazane
W internecie pojawiły się również twierdzenia, że Unia Europejska zamierza zakazać lub zablokować korzystanie z sieci VPN, aby skuteczniej egzekwować nowy system weryfikacji wieku.
The Cube wcześniej obalił tę narrację. Źródłem tych twierdzeń był styczniowy briefing Europejskiego Biura Analiz Parlamentu Europejskiego (EPRS), w którym przeanalizowano, w jaki sposób sieci VPN mogłyby być wykorzystywane do obchodzenia internetowych mechanizmów weryfikacji wieku.
Publikacja ta doprowadziła do spekulacji w mediach społecznościowych, jakoby Bruksela przygotowywała nowe ograniczenia dotyczące VPN-ów. Część użytkowników zwracała uwagę na fragmenty dokumentu, w których opisano sieci VPN jako potencjalne „luki” w systemach weryfikacji wieku.
Taka interpretacja jest jednak błędna. Dokument EPRS nie przedstawia oficjalnego stanowiska Unii Europejskiej ani nie zawiera propozycji wprowadzenia zakazu korzystania z sieci VPN. Jest to opracowanie analityczne przygotowane w celu dostarczenia informacji posłom do Parlamentu Europejskiego oraz pracownikom tej instytucji. Nie zawiera ono żadnych rekomendacji dotyczących ograniczenia dostępu do usług VPN.
Spekulacje na ten temat powróciły po tym, jak pod koniec kwietnia Komisja Europejska ogłosiła plany dotyczące aplikacji do weryfikacji wieku. Podczas konferencji prasowej Henna Virkkunen, komisarz UE ds. suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji, została zapytana, w jaki sposób Unia zamierza zapobiec sytuacji, w której osoby niepełnoletnie będą wykorzystywać sieci VPN do obchodzenia systemu.
Virkkunen przyznała, że żadne rozwiązanie technologiczne nie jest całkowicie niezawodne. Podkreśliła jednak, że narzędzie do weryfikacji wieku jest elementem szerszych działań Unii Europejskiej mających na celu zwiększenie ochrony nieletnich korzystających z treści internetowych.
W późniejszym wywiadzie dla fińskiego programu informacyjnego Talousaamu wyjaśniła, że celem rozwiązania jest utrudnienie obchodzenia mechanizmów weryfikacji wieku, a nie wprowadzenie zakazu korzystania z sieci VPN.
Jej biuro potwierdziło również portalowi The Cube, że „nie doszło do żadnych represji wobec VPN-ów”.
Rzecznik Komisji Europejskiej przekazał także, że Unia Europejska nadal opowiada się za zachowaniem wolnego i otwartego internetu, jednocześnie podejmując działania mające na celu lepszą ochronę dzieci w sieci.
Debata dotycząca wdrożenia unijnego systemu weryfikacji wieku nadal trwa. Wśród poruszanych kwestii znajdują się między innymi pytania o skuteczność rozwiązania oraz czas potrzebny na jego pełne wdrożenie.
Mimo istniejącej krytyki i obaw związanych z projektem nie ma dowodów na to, że Komisja Europejska planuje wprowadzenie „paszportu internetowego” warunkującego dostęp do internetu ani zakazanie korzystania z sieci VPN.