Czy można zapisać majątek swojemu pupilowi? To wcale nie jest proste. Wyjaśniamy, jakie rozwiązania są możliwe.
Dla wielu osób zwierzęta domowe są pełnoprawnymi członkami rodziny. Nic dziwnego, że wiele z nich chce zabezpieczyć swojego pupila także na wypadek własnej śmierci. Ale czy w Niemczech zwierzę domowe w ogóle może odziedziczyć pieniądze?
Dziedziczka fortuny
Najsłynniejszym przykładem zwierzęcia, które miało odziedziczyć miliony po swoim opiekunie, jest kotka rasy birmańskiej - Choupette.
Właścicielem kotki, aż do swej śmierci, był Karl Lagerfeld. Słynny projektant mody, wedle plotek z pierwszych stron tabloidów, miał zostawić cały swój majątek w spadku właśnie Choupette. Nie do końca jest to prawda.
Kotka, owszem, "ma" pieniądze swego właściciela, ale zarządzają nimi inni - wskazani przez Lagerfelda pośrednicy.
Choupette, która sławą dorównała swemu panu, do dziś jest jednym z symboli firmy Karl Lagerfeld - często w kreskówkowej formie z dużymi czarnymi okularami przeciwsłonecznymi - takimi jakie zawsze nosił właściciel Choupette.
Nad Wisłą
W polskim prawie zwierzęta są traktowane jako część spadku - nie mogą zatem tego spadku przejąć jako podmiot prawny.
Podlegają analogicznemu rozporządzaniu majątkiem jak rzeczy materialne - meble, książki, czy właśnie pieniądze.
Z tej prostej przyczyny "część" sumy spadkowej nie może przejąć całości spadku. Prawnie nie można tego obejść i wskazać czy to w testamencie czy innym prawnie wiążącym dokumencie zwierzęcia jako swojego spadkobiercy.
Bliźniaczo podobnie jest też...
...za Odrą
Niemiecki kodeks cywilny (BGB) w paragrafie 90a wyraźnie stwierdza: Zwierzęta nie są rzeczami.
Tworzą odrębną kategorię, tzw. "sui generis". Sytuują się między rzeczami a osobami. Zwierzęta odczuwają bowiem cierpienie i zasługują na szczególną ochronę, na przykład dzięki osobnym ustawom, takim jak ustawa o ochronie zwierząt (TierSchG). Czy z tego wynika jednak, że zwierzęta domowe mogą dziedziczyć majątek swojej właścicielki lub właściciela?
Sprawa nie jest aż tak prosta. Choć zwierzęta nie są rzeczami, przepisy dotyczące rzeczy mogą mimo to mieć zastosowanie, o ile nie wchodzą w grę inne regulacje.
Na przykład zwierzęta można ukraść (mówimy o kradzieży, a nie o porwaniu). Zwierzę można kupić, sprzedać, podarować, a w razie uszkodzenia dochodzić odszkodowania.
W związku z tym zwierzęta same w sobie nie mają w sensie prawnym własnych praw ani obowiązków. Są przedmiotami prawa, za które odpowiada człowiek.
Paragraf 1 BGB stanowi ponadto, że zwierzęta nie mają zdolności prawnej, a więc nie mogą niczego dziedziczyć.
Zgodnie z BGB tylko ludzie lub osoby prawne mogą być podmiotami praw i obowiązków. W przypadku dziedziczenia zwierzę staje się raczej częścią masy spadkowej, a nie spadkobiercą.
Mimo to można zadbać o los swojego pupila, korzystając z tzw. polecenia w testamencie. Można wskazać zaufaną osobę jako spadkobiercę i zobowiązać ją do należytej opieki nad zwierzęciem.
Przy formułowaniu takiego polecenia można przejść do szczegółów i zapisać, ile ruchu potrzebuje zwierzę lub który weterynarz ma się nim zajmować. Można też zastrzec, że zwierzę ma pozostać w swoim dotychczasowym domu, tak aby dom wraz ze zwierzęciem przypadł tej samej osobie.